Legislator Case Law & Legislation
VIII U 1298/16 AI generated

Social welfare home not liable to return pension overpayment made to deceased beneficiary's account before death.

Case Number VIII U 1298/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The court allowed the social welfare home's appeal, overturning the Social Insurance Institution's order for the return of an overpayment. The institution had deducted funds from a pension intended for the deceased beneficiary, A.B., and credited them to the home's account, which the home then returned to A.B.'s deposit account before her death. The court ruled that because the money was transferred to A.B.'s account prior to her passing, it became part of her estate, making the home not the recipient of the benefit and thus not liable for its return.

Legislator headnote

AI generated

Art. 138 ust. 1, 3; Art. 139 ust. 1 pkt. 10, 140 ust. 4 pkt. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: A social welfare home is not obligated to return pension benefits paid to it if the funds were credited to the account of the deceased beneficiary before their death, as the money then constitutes part of the beneficiary's estate.

Keywords

AI generated
social welfare home liability pension overpayment return deceased beneficiary account estate succession rights administrative appeal outcome

Cited Legislation

AI generated
Art. 138 ust. 1 of the Act on pensions and allowances from the Social Insurance Fund
Stosownie do art. 138 ust.
Art. 138 ust. 3 of the Act on pensions and allowances from the Social Insurance Fund
Stosownie do art. 138 ust.
Art. 139 ust. 1 pkt. 10 of the Act on pensions and allowances from the Social Insurance Fund
Organ rentowy argumentował, iż wprowadził potrącenia stosownie do przepisów art. 139 ust.
Art. 140 ust. 4 pkt. 3 of the Act on pensions and allowances from the Social Insurance Fund
Z kolei art. 140 ust. 4 pkt. 3 ustawy potrącenia, o których mowa w art. 139, mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem art. 141, w granicach 65% miesięcznego świadczenia - jeżeli potrąceniu podlegają należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt.
Art. 98 of the Code of Civil Procedure
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie 2 wyroku w oparciu o zawartą w przepisie art. 98 k.p.c.
art. 98 k.p.c
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie 2 wyroku w oparciu o zawartą w przepisie art. 98 k.p.c.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 1298/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Łazowska Protokolant: Kamila Niemczyk po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. w Gliwicach sprawy Domu Pomocy Społecznej Nr 1 w Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek odwołania Domu Pomocy Społecznej Nr 1 w Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 30 czerwca 2016 r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala iż odwołujący nie jest zobowiązany do zwrotu organowi rentowemu świadczeń wypłaconych za okres od 20 maja 2016 r. do 31 maja 2016 r. w wysokości 227,10 zł (dwieście dwadzieścia siedem złotych dziesięć groszy), 2. zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Grażyna Łazowska Sygn. akt: VIII U 1298/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 czerwca 2016r., nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zobowiązał Dom Pomocy Społecznej w Z. Nr. 1 do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 20 maja 2016r. do 31 maja 2016r. w kwocie 227,10 zł. W uzasadnieniu decyzji ZUS podał, że Dom Pomocy Społecznej w Z. nie był wskazany w decyzji organu rentowego jako osoba uprawniona do pobierania świadczeń, a przysługiwały one A. B.. W odwołaniu od decyzji Dom Pomocy Społecznej w Z. domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznej zgodnie z majowym terminem wypłaty świadczenia rentowego przelał na konto Domu Pomocy Społecznej kwotę 3756,81 zł z tytułu odpłatności za pobyt w placówce A.

B., tj. 65 % miesięcznego świadczenia. Zgodnie z decyzją administracyjną MOPS w Z. A. B. ponosiła odpłatność w kwocie 3170 zł z tytułu pobytu w placówce. W dniu 10 maja 2016r. Dom Pomocy Społecznej w Z. zwrócił nadpłatę na konto depozytowe A. B. w sumie 586,81 zł z tytułu pobytu w placówce. W dniu 19 maja 2016r. A. B. zmarła. Odwołujący podniósł, iż dnia 10 maja 2016r. zwrot nadpłaty otrzymała osoba wskazana w decyzji organu rentowego, czyli wówczas żyjąca jeszcze A. B., zaś Dom Pomocy Społecznej pobrał jedynie kwotę 3170 zł.

W odpowiedzi na odwołania Zakład Ubezpieczeń Społecznej Oddział w Z. wniósł o jej oddalenie. Organ rentowy argumentował, iż wprowadził potrącenia stosownie do przepisów art. 139 ust. 1 pkt. 10 oraz art. 140 ust. 4 pkt. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2016r., poz. 887). Organ rentowy podnosił, że przekazana przez Dom Pomocy Społecznej w Z. decyzja nie jest adresowana do wykonania ZUS, wobec czego organ rentowy nie dokonał potrąceń zgodnie z jej treścią oraz nadmienił, że Dom Pomocy Społecznej w Z. po otrzymaniu potrąceń z tytułu odpłatności za pobyt A.

B. nigdy nie wystąpił do ZUS o/Z. o dokonywanie innej kwoty potrąceń. Pismem z dnia września 2016r. Dom Pomocy Społecznej w Z. dodał, że organ rentowy przekazywał odwołującemu dobrowolnie kwoty wyższe od należnych, a czynił to kosztem osoby pobierającej świadczenie oraz że organ rentowy błędnie uznał kwotę 3756,81 zł odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej podczas gdy jest to kwota 3170 zł. Sąd ustalił, co następuje: Decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia 19 kwietnia 2016r., nr 2083.502.2016 postanowiono ustalić dla A.

B. miesięczną opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z. ul. (...) w wysokości 70 % jej dochodu, jednak nie więcej niż pełny koszt utrzymania, który od dnia 1 kwietnia 2016r. wynosi 3170 zł. Przy przyjęciu do Domu Pomocy Społecznej do organu rentowego jest przesyłany komplet dokumentów. Dom Pomocy Społecznej w Z. prowadzi kartotekę każdego mieszkańca, także w zakresie należnych opłat. Pismem z dnia 17 stycznia 2014r. A. B. wniosła do ZUS o/Z. o przekazywanie z jej świadczenia emerytalnego (rentowego) opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z. ul. (...).

Również pismem z dnia 17 stycznia 2014r. Dom Pomocy Społecznej w Z. poinformował ZUS o/Z., iż A. B. przebywa w (...) jako mieszkaniec z prośbą o dokonywanie potrąceń i przekazywanie na jego rachunek bankowy świadczeń A. B. zgodnie z obowiązującymi przepisami i decyzjami, a części należnej A. B. o przesyłanie jej. Wraz z pismem kierującym, a także przy każdej zmianie w tym zakresie przesyłane są do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwe decyzje określające wysokość odpłatności z tytułu pobytu w Domu Pomocy Społecznej.

W związku z powyższymi dyspozycjami ZUS o/Z. przekazywał do Domu Pomocy Społecznej w Z. świadczenie A. B. tytułem opłaty za pobyt. Jednakże ZUS o/Z. dokonywał zawsze wpłat kwot wyższych od należnych na rachunek bankowy Domu Pomocy Społecznej w Z. (w sytuacji przekazania kwoty niższej na mieszkańcu domu ciążył obowiązek dopłaty). Natomiast nadpłaty z tytułu pobytu A. B. w Domu Pomocy Społecznej w Z. były przekazywane przez odwołującego na rachunek bankowy A. B.. Dopiero na skutek kontroli Najwyższej Izby Kontroli w piśmie z dnia 10 czerwca 2016r. skierowanym do dyrektorów Domu Pomocy Społecznej zobligowano domy do przekazywania we wniosku konkretnej kwoty odpłatności Domu Pomocy Społecznej ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U.2016.930 j.t.), w celu umożliwienia organom Zakładu (...) do przekazywania potrąceń nie wyższych jak maksymalna kwota potrąceń wynikająca z przepisów ustawy emerytalnej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w maju 2016r. ze świadczenia rentowego A. B. przelał na konto Domu Pomocy Społecznej kwotę 3756,81 zł z tytułu odpłatności za pobyt w placówce A. B.. Dnia 10 maja 2016r. Dom Pomocy Społecznej w Z. zwrócił nadpłatę na konto depozytowe A. B. w kwocie 586,81 zł z tytułu pobytu w placówce, jako ze kwota należna za pobyt wynosiła 3170 zł. W dniu 19 maja 2016r. A. B. zmarła. Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie akt organu rentowego, Decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia 19 kwietnia 2016r., nr 2083.502.2016 k. 19, rozliczeń operacji finansowych k. 21-24 oraz zeznań świadka J.

J. (zapis rozprawy z dnia 23 listopada 2016r., min. 5.57 i n. k.36-37). Zebrane dowody Sąd ocenił jako spójne, logiczne, w pełni wiarygodne i mogące być podstawą ustaleń faktycznych. Strony nie składały dalszych wniosków dowodowych.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie Domu Pomocy Społecznej w Z. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w sprawie niniejszej jest zasadność uznania za kwotę nienależnie pobraną przez Dom Pomocy Społecznej w Z. sumy 227,10 zł określonej w zaskarżonej decyzji z dnia 30 czerwca 2016r., nr (...). Powyższe kwestie reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2016r., poz. 887). Stosownie do art. 138 ust. 1 wskazanej ustawy osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.

Jak stanowi art. 138 ust. 3 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu. Zgodnie z art. 139 ust. 1 pkt. 10 powołanej ustawy ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie - po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych - podlegają potrąceniu, z uwzględnieniem art. 141, m.in. należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych - na wniosek dyrektorów tych placówek.

Z kolei art. 140 ust. 4 pkt. 3 ustawy potrącenia, o których mowa w art. 139, mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem art. 141, w granicach 65% miesięcznego świadczenia - jeżeli potrąceniu podlegają należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt.

10. ZUS o/Z. również na podstawie dyspozycji dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Z. i wniosku A. B. przekazywał na konto Domu Pomocy Społecznej w Z. sumy z tytułu odpłatności za jej pobyt w placówce. Z reguły jednak były to kwoty wyższe niż należne i wtedy Dom Pomocy Społecznej przekazywał nadpłatę na konto depozytowe A. B.. Również w maju 2016r. organ rentowy ze świadczenia rentowego A. B. przelał na konto Domu Pomocy Społecznej kwotę 3756,81 zł z tytułu odpłatności za pobyt w placówce A. B.. Dnia 10 maja 2016r. Dom Pomocy Społecznej w Z. zwrócił nadpłatę na konto depozytowe A.

B. w kwocie 586,81 zł z tytułu pobytu w placówce, jako ze kwota należna za pobyt wynosiła 3170 zł. W dniu 19 maja 2016r. A. B. zmarła, jednakże przekazanie sumy 586,81 zł na konto depozytowe nastąpiło za jej życia. W związku powyższym suma ta stała weszła w skład aktywów spadkowych po A. B.. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ rentowy potrącając z emerytury A. B. kwoty wyższe niż objęte jej dyspozycją działał zupełnie samowolnie bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Takie działanie po stronie organu rentowego w obowiązującym porządku prawnym należy uznać za niedopuszczalne.

W rezultacie Sąd podzielił zdanie odwołującego uznając, że kwota 227,10 zł za okres od 20 maja 2016r. do 31 maja 2016r, co skutkowało zmianą skarżonej decyzji. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie 2 wyroku w oparciu o zawartą w przepisie art. 98 k.p.c. zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz § 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804). (-) SSO Grażyna Łazowska