Court dismissed consumer loan claim for home service fee as unfair and unperformed by lender.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the plaintiff's claim for the home service fee but allowed the remaining loan balance and interest. The defendant argued the plaintiff failed to perform its obligation to collect payments, while the plaintiff cited the loan contract. The court ruled the service fee was an unfair contractual term violating consumer protection laws and was not justified by the actual loan amount received.
Legislator headnote
AI generatedArt. 385 § 1 k.c.; Art. 36a ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim; Art. 471 k.c.; Art. 481 k.c.; Art. 98 k.p.c.: A contractual clause charging a home service fee that constitutes a disproportionate portion of the loan amount and was not individually negotiated is deemed contrary to good morals and unenforceable against the consumer.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I C 2060/16
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Maria Kruźlak Protokolant Maja Foremny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2016 roku w Ś. sprawy z powództwa (...) Finanse Spółki z o. o. Spółki komandytowej w P. przeciwko E. C. o zapłatę I. zasądza od pozwanej E. C. na rzecz powoda (...) Finanse Spółki z o. o. Spółki komandytowej w P. kwotę 243,89 zł (słownie: dwieście czterdzieści trzy złote osiemdziesiąt dziewięć groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2016 roku do dnia zapłaty; II. oddala dalej idące powództwo; III. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 81 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 2060/16
UZASADNIENIE
Powód (...) FINANSE Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w P. w pozwie skierowanym przeciwko E. C. domagał się zasądzenia kwoty 1.400,99 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Żądanie swoje wywodził z umowy jaką pozwana zawarła z powodem w dniu 16 maja 2014 roku. Przedmiotem umowy była pożyczka oraz świadczenie usługi obsługi w domu pozwanej. Kwota pożyczki wyniosła 2.059,60 zł, oprocentowanie 134,70 zł a koszt obsługi w domu 1.157,10 zł. Pozwana obowiązana była do spłaty całej kwoty 3.351,40 zł w 52 ratach tygodniowych po 64,45 zł.
Do dnia wniesienia pozwu pozwana zapłaciła 2.122 zł w tym 2.015,41 zł z tytułu pożyczki i 106,59 zł tytułem odsetek. Wobec braku spłat powód wypowiedział umowę. Na dochodzoną pozwem kwotę składa się należność z tytułu pożyczki w wysokości 1.335,99 zł oraz odsetki za opóźnienie w kwocie 65 zł. Powód domagał się także zasądzenia kosztów procesu. Pozwana E. C. w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym wnosiła o oddalenie powództwa w części obejmującej odsetki i opłatę za obsługę pożyczki w domu.
Podała, że do 10 stycznia 2015 roku odbioru rat dokonywał pracownik powoda A. K.. Od stycznia 2015 roku zastąpiła go inna pracownica powoda, która była u pozwanej tylko raz. Mimo monitów pozwanej, powód nie skierował do pozwanej nikogo, kto odbieraliby od niej raty zgodnie z umową. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 16 maja 2014 roku powód (...) FINANSE Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w P. zawarł z pozwaną E. C. SMS umowę pożyczki pieniężnej nr (...). Na jej podstawie pożyczkodawca udzielił pozwanej pożyczki w wysokości 1.600 zł płatną w 2 transzach: pierwsza w kwocie 1.400 zł płatana w dniu zawarcia umowy, a druga transza w kwocie 200 zł miała być wypłacona po 4 miesiącach obowiązywania umowy, to jest we wrześniu 2014 roku.
Łączny koszt pożyczki wyniósł 594,30 zł, na którą to kwotę składały się następujące elementy: koszt ubezpieczenia 352 zł, opłata przygotowawcza 97,60 zł oraz oprocentowanie w kwocie 134,70 zł przy zastosowaniu stopy odsetek w wysokości 13 % w stosunku rocznym. Całkowita kwota pożyczki z uwzględnieniem jej kosztu to kwota 2.059,60 zł. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania określona została na poziomie 103,52%. Pożyczka udzielona została na okres 1 roku, jej spłata miała nastąpić w 52 ratach tygodniowych po 64,45 zł.
W umowie przewidziano także opłatę za obsługę pożyczki w domu w kwocie 1.157,10 zł. Ostatecznie łączne zobowiązanie pozwanej z tytułu zawartej pożyczki pieniężnej określono na kwotę 3.351,40 zł. Dowód: umowa pożyczki – k. 7 – 8 Pozwana spłacała pożyczkę w ten sposób, że dokonywała większej wpłaty stanowiącej kumulację kilku rat co kilka (3 -4 ) tygodni. Do 14 tygodnia obowiązywania umowy wpłaty dokonywane przez pozwaną wystarczały na pokrycie bieżącego zobowiązania, w dalszym okresie wpłaty były rzadsze, ale zaległość w stosunku do harmonogramu była nieznaczna.
Od 34 tygodnia obowiązywania umowy pozwana praktycznie zaprzestała regularnych wpłat i powód zaczął naliczać odsetki za opóźnienie w spłacie. Pozwana dokonała łącznych wpłat na kwotę 2.122 zł. Dowód: historia wpłat – k. 4 - 6 W związku z powstaniem zaległości w spłacie pożyczki powód wypowiedział pismem z dnia 28 sierpnia 2015 roku umowę, informując o zaległości w wysokości 1.509,71 zł. Dowód: pismo z dowodem doręczenia – k. 9 Pozwana z tytułu pożyczki nr (...) otrzymała od powoda faktycznie tylko pierwszą transzę, to jest 1.400 zł.
Zawarła też powodem w listopadzie 2014 roku kolejną umowę pożyczki, co do której powód informował pozwaną o nieterminowych wpłatach. Od stycznia 2015 roku zaprzestano obsługi pożyczki nr (...) w domu pozwanej. Dowód: zeznania pozwanej – k. 49 – 50, karta spłat – k. 27, pismo powoda – k. 40 - 42 Pozwana kierowała do powoda pisma, w których informowała, że zwłoka w płatności wynika z faktu, że nikt z przedstawicieli powoda nie odbierał rat u niej w domu. Pozwana dokonywała spłat pożyczki w Banku Spółdzielczym w Ż..
Dowód: zeznania pozwanej – k. 49 – 50, dowody wpłat – k. 28 – 29, pisma – k. 23 – 24 Sąd zważył: Strony łączyła umowa pożyczki zawarta w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim w brzmieniu obowiązującym na dzień zawarcia umowy, to jest na maj 2014 roku (Dz.U.2011.126.715). Szczegółowe warunki i zasady udzielania pożyczek określały przepisy ustawy o kredycie konsumenckim obowiązujące w dacie zawarcia umowy. Pojęcie kredytu zostało zdefiniowane w art. 3 ustawy, natomiast obowiązki stron umowy uregulowane zostały w przepisach art. 29 i następne ustawy.
W przepisie art. 5 pkt 6 ustawy wyjaśniono pojęcie całkowitego kosztu kredytu, którym według ustawy są wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz koszty usług dodatkowych w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta. Z przedłożonej umowy wynika, że na całkowity koszt pożyczki składał się kapitał w kwocie 1.600 zł (choć faktycznie pozwana otrzymała 1.400 zł), opłata przygotowawcza, odsetki i składka ubezpieczeniowa w kwocie łącznej 594,30 zł.
Ponadto na koszt umowy składała się opłata za obsługę w domu w kwocie 1.157,10 zł. Stanowiła ona ponad 50% całkowitej kwoty pożyczki a jednocześnie ponad 40% w sumie ogólnego zobowiązania do spłaty. Pozwana zgodziła się na wszystkie warunki umowy, w tym na uiszczenie opłaty za obsługę pożyczki w domu, jednak powód z tych warunków umowy się nie wywiązał. Ponieważ to powód nie wykonał należycie zobowiązania (art. 471 k.c.) w zakresie obsługi pożyczki w domu, nie może skutecznie domagać się zapłaty za tę usługę stanowiącą odrębny od pożyczki przedmiot umowy.
Co najmniej zaś wierzyciel nie współdziałał z pozwaną wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 354 § 2 k.c. W świetle wiarygodnych zeznań powódki od stycznia 2015 roku zaprzestano odbioru rat pożyczki od pozwanej. Potwierdzają to zarówno pisma pozwanej kierowane do powoda jak i dowody wpłat dokonywanych przez pozwaną w Banku. Powód wypowiedział pozwanej umowę pismem nadanym dopiero w dniu 2 września 2015 roku, określając termin wypowiedzenia na 30 dni. Obowiązki wynikające z umowy przestał jednak realizować na długo przed wypowiedzeniem umowy.
Zasadnie więc pozwana kwestionuje żądanie powoda w zakresie opłaty za obsługę w domu. Pomniejszenie całkowitej kwoty pożyczki o koszt obsługi w domu, to jest o kwotę 1.157,10 zł skutkuje ustaleniem zobowiązania pozwanej na sumę 2.194,30 zł. Pozwana spłaciła kapitał w kwocie 2015,41 zł oraz odsetki w kwocie 106,59 zł. Do zapłaty pozostał więc kapitał w kwocie 178,89 zł oraz odsetki w kwocie 65 zł, łącznie 243,89 zł. Niezależnie od powyższych rozważań, podnieść należy, że część żądania obejmująca koszt obsługi pożyczki w domu pozwanej budzi wątpliwości w świetle przepisów o zobowiązaniach umownych i ochronie konsumenta przed niedozwolonymi klauzulami umownymi.
Określa je przepis art. 385 1 § 1 k.c. stanowiący, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami należy uznać obciążenie pozwanej opłatą za obsługę w domu, która wraz z opłatą przygotowawczą w kwocie 97,60 zł stanowi blisko 90% kwoty pożyczki, którą pozwana faktycznie otrzymała (1.400 zł).
Tego rodzaju postanowienia umowne nie mogą być źródłem uprawnień powoda do dochodzenia zwrotu tej należności. Wprawdzie art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim dodano po zawarciu umowy przez pozwaną, ale niewątpliwie wysokość kosztów obsługi nie może być uznana za uzasadnioną w stosunku do kwoty pożyczki, a poniesienie tych kosztów nie może być ocenione jako niezbędne. Zgodnie z art. 481 k.c. należą się powodowi odsetki za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art.98 k.p.c. Koszty należne powodowi, w przypadku uwzględnienia powództwa w całości wyniosłyby 407 zł, w tym 360 zł kosztów zastępstwa procesowego.
Skoro powództwo uwzględniono w 1/5 części, to należało zasądzić od pozwanej na rzecz powoda koszty w kwocie 81 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.