Legislator Case Law & Legislation
VIII U 2368/16 AI generated

Social court grants early retirement to mechanic proving 15 years of hazardous work in tunnels.

Case Number VIII U 2368/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Social Court of Lublin granted the applicant's appeal against the Social Insurance Institution's refusal of early retirement. The applicant, a mechanic, argued he worked in hazardous tunnel conditions for over 15 years, which the insurer had initially rejected due to missing documentation for specific periods. The court verified his employment history and confirmed he met all statutory requirements, including the 15-year hazardous work period and age threshold, thus ordering the insurer to recognize his right to retirement effective January 21, 2016.

Legislator headnote

AI generated

Art. 27 ust. 1 k.p.s.; § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.: The court established that an employee performing work in special conditions acquires the right to early retirement if they meet the age requirement and possess a continuous record of at least 15 years in such hazardous employment.

Keywords

AI generated
early retirement rights special working conditions hazardous employment Social Insurance Institution mechanic employment tunnel work employment record verification

Cited Legislation

AI generated
Art. 27 ust. 1 k.p.s.
§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
art. 1 § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
art. 32 ust. 2 k.p.s.
art. 477 14 § 2 k.p.c.
W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.
art. 473 k.p.c

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 2368/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2017 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Danuta Dadej-Więsyk Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Trafisz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2017 roku w Lublinie sprawy Z. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o prawo do emerytury na skutek odwołania Z. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 29 stycznia 2016 roku znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala Z. J. prawo do emerytury począwszy od dnia 21 stycznia 2016 roku. Sygn. akt VIII U 2368/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 stycznia 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił Z. J. przyznania prawa do emerytury, gdyż wnioskodawca nie udokumentował 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach (k. 31 a.e.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. J. domagając się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury. Wskazał, że pracował w warunkach szczególnych nie tylko w okresach zaliczonych przez ZUS ale również podczas zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w L. jako mechanik samochodowy. Praca ta związana była z naprawą samochodów ciężarowych, wykonywaną w kanałach remontowych (k. 3 a.s.). Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (k. 4 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Z. J., urodził się w dniu (...). W dniu 28 grudnia 2015 roku złożył wniosek o emeryturę, w którym wskazał, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Przed organem rentowym udowodnił 29 lat i 14 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W tym zakład nie zaliczył żadnego z okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach i w dniu 13 stycznia 2016 roku wydał decyzję o odmowie prawa do emerytury. W dniu 21 stycznia 2016 r. Z. J. złożył ponowny wniosek o emeryturę, do którego dołączył zaświadczenie wydane przez (...) sp. z o.o., w którym wskazano, iż wnioskodawca od 1 czerwca 1984 r. do 31 grudnia 1998 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy naprawie pojazdów mechanicznych w kanałach.

Organ rentowy w dniu 29 stycznia 2016 r. wydał zaskarżoną decyzję, którą odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury wobec nie udowodnienia 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Uwzględnił wnioskodawcy do stażu pracy w szczególnych warunkach okres 11 lat 4 miesięcy w okresach od 1 czerwca 1984 r. do 28 października 1991 r. i od 1 sierpnia 1994 r. do 31 grudnia 1998 r. Okresu zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w L. nie rozpatrywano pod kątem zaliczenia do okresów zatrudnienia w warunkach szczególnych, gdyż wnioskodawca nie przedstawił świadectwa zatrudnienia w warunkach szczególnych za ten okres.

W toku postępowania ustalono, iż Z. J. od dnia 22 stycznia 1973 roku rozpoczął pracę (...) Zakładach (...) w L. w warsztacie mechanicznym na stanowisku mechanika napraw samochodowych brygadzista. Z dniem 11 sierpnia 1980 r. wnioskodawca został przeniesiony z Wydziału (...), do Wydziału (...) 315. Wnioskodawca od początku zatrudnienia do czasu przeniesienia do (...) Zakładach (...) w L. pracował na ul. (...). Zakłady zajmowały się naprawą samochodów ciężarowych i autobusów marki (...)Wnioskodawca pracował na hali rozbiórki w dziale demontażu głównego.

Tam na jednej zmianie pracowało 4 – 5 mechaników. Praca rozpoczynała się od spuszczania w kanale oleju napędowego ze zbiornika, oleju silnikowego z silnika, oleju przekładniowego ze skrzyni biegów i tylnego mostu. Następnie w kanałach wnioskodawca odkręcał silnik i podzespoły, wyjmował ramę silnika. W ciągu dnia roboczego brygada wnioskodawcy rozbierała około 5 samochodów. W kanałach wnioskodawca pracował ponad 6 godzin dziennie. Na powierzchni pracował przy pomocy palnika acetylenowego przy obcinaniu śrub, które nie dały się odkręcić.

Z wydziału demontażu wnioskodawca został przeniesiony do magazynu, na rozdzielnię, skąd rozwoził wózkiem widłowym części samochodowe na konkretne stanowiska pracy i tam je rozładowywał (zeznania wnioskodawcy k. 15 v. – 16v. zeznania świadków: W. C. (k. 29v. – 30, W. F. k. 44 v. a.s.). Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie powołanych dowodów. Przesłuchani w sprawie świadkowie byli również pracownikami (...) Zakładach (...) w L.. Świadkowie mieli więc szczegółową wiedzę na temat obowiązków wykonywanych przez wnioskodawcę.

Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków i wnioskodawcy były zgodne i ze sobą korelowały jak również z dokumentacją pracowniczą wnioskodawcy. Sąd obdarzył je walorem wiarygodności w całości – świadkowie są osobami obcymi dla odwołującego, zeznawali oni zgodnie ze swoją wiedzą na temat obowiązków jakie wykonywał w spornym okresie wnioskodawca. Należy zaznaczyć, że Sąd nie jest związany żadnymi ograniczeniami w postępowaniu dowodowym w sprawach ubezpieczeń społecznych, które obowiązują w postępowaniu przed organem rentowym.

Zasadniczym celem tego postępowania jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Przepis art. 473 k.p.c. wprost stanowi, że w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Z kolei ustalenie przez Sąd w toku postępowania odwoławczego, że dana praca była wykonywana w szczególnych warunkach jest wystarczającą podstawą do uznania wykonywanej pracy za pracę tego rodzaju (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 roku, II UKN 186/97, OSNP z 1998 roku, Nr 11, poz. 342; z dnia 21 września 1984 roku, III UZP 48/84, LEX nr 14630; z dnia 10 marca 1984 roku III UZP 6/84, LEX nr 14625).

Warunkiem uznania za pracę w warunkach szczególnych jest wykonywanie w pełnym wymiarze czasu pracy stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 roku, III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 roku, UIII UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 roku, III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 roku, I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009 roku, I PK 194/08, LEX nr 528152 oraz z dnia 1 czerwca 2010 roku, II UK 21/10, LEX nr 619638).

W związku z tym niedopuszczalne jest uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika. Od tej reguły istnieją odstępstwa. Pierwsze z nich dotyczy sytuacji, kiedy inne równocześnie wykonywane prace stanowią integralną część większej całości dającej się zakwalifikować pod określoną pozycję załącznika do wskazanego rozporządzenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2007 roku, III UK 62/07, LEX nr 375653; z dnia 5 maja 2009 roku, I UK 4/09, LEX nr 509022 oraz z dnia 11 marca 2009 roku, II UK 243/08 i tam powołane wcześniejsze orzecznictwo).

Drugie odstępstwo dotyczy przypadków, kiedy czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 roku, I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 oraz z dnia 22 kwietnia 2009 roku, II UK 333/08, LEX nr 1001310). Wykonywanie przez cały czas pracy wyłącznie pracy w szczególnych warunkach jest praktycznie bowiem niemożliwe w żadnym procesie technologicznym i nie było intencją ustawodawcy przyznanie prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym wyłącznie osobom, które przez pełną dniówkę roboczą nie wykonują żadnych innych czynności poza wymienionymi w wykazie A.

Jak wskazują przytoczone wyżej poglądy Sądu Najwyższego w ramach pracy w warunkach szczególnych wykonuje się także inne czynności mające związek z tą pracą. W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku mechanika samochodowego i magazyniera od 2 stycznia 1973 r. do 10 sierpnia 1980 r. (7 lat 8 miesięcy i 8 dni). Dokonując wskazanej oceny charakteru prawnego okresu objętego sporem Sąd miał na uwadze, że ubezpieczony incydentalnie wykonywał również czynności związane z naprawami poza kanałami, tj. związane ze sprawdzaniem układu kierowniczego, uzupełnieniem powierza w cylindrze i zaworze oraz drobnymi naprawami przy burtach naczep.

Jak bowiem ustalono zasadniczo takie prace wykonywali pracownicy innej brygady. Z tych względów należało uznać, że czynności mogące być zakwalifikowane jako wykowywane w szczególnych warunkach stanowiły zasadniczą większość przez niego wykonywanych prac. Okoliczność ta, mając na uwadze pogląd zgodnie z którym uwzględnienie takiego okresu powinno nastąpić po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale szkodliwego zatrudnienia, tyle że ocena prawna tych ustaleń powinna być racjonalna, bez stosowania „aptekarskiej” miary lub „stopera w ręku” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2013 roku, sygn. akt Ul AUa 1769/12), w pełni usprawiedliwia wniosek o tym, że ubezpieczony spełnił warunek wykonywania tak kwalifikowanych prac w pełnym wymiarze czasu pracy.

Powyższa praca jest pracą wymienioną w wykazie A w dziale XIV, pozycja 16 – „Prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych” oraz w dziale XIV poz. 12 prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Ustalenie, że wnioskodawca pracował we wskazanym okresie w warunkach szczególnych przesądza o uznaniu odwołania za zasadne, gdyż okres 7 lat i 8 miesięcy i 8 dni, uznany w niniejszym postępowaniu, jest wystarczający do uzupełnienia okresów zaliczonych przez ZUS do okresów pracy w warunkach szczególnych (11 lat, 4 miesięcy) do wymaganych 15 lat.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Od 1 stycznia 2013 roku nie jest wymagane rozwiązanie stosunku pracy przez ubezpieczonego będącego pracownikiem. Według art.

32. ust. 2 za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.

Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie przepis art. 1 § 2 rozporządzenia stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury wnioskodawca musiał spełnić łącznie następujące warunki:

1) osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny;

2) nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego (bądź będąc jego członkiem, złożyć odpowiednie oświadczenie o przekazaniu zgromadzonych tam funduszy na dochody budżetu państwa);

3) na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnić: )a co najmniej 15-letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz )b staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat. W ocenie Sądu Okręgowego wszystkie te przesłanki zostały przez wnioskodawcę spełnione, toteż należało ustalić Z. J. prawo do emerytury od dnia 21 stycznia 2016 roku, od dnia złożenia wniosku o emeryturę. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.