Social security court dismissed appeal against pension calculation based on mandatory statutory formulas without civil law equivalence.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the insured's appeal against the Social Insurance Institution's decision to deny recalculating his disability pension to 75% of the average annual wage. The insured argued that his hypothetical earnings would have met this threshold, but the court found the statutory calculation rules mandatory and binding. The court ruled that social security benefits are mutual obligations based on risk realization, not civil law compensation for lost income, thus rejecting any expansion of the formula.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; social security benefits are mutual obligations based on risk realization and cannot be interpreted as civil law compensation for lost income, precluding recalculations beyond statutory formulas.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IV U 349/12
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnowie w składzie: Przewodniczący:SSR del. Jacek Liszka Protokolant: sekr.sąd. Paulina Truchan po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 roku w Tarnowie na rozprawie odwołania M. Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 1 marca 2012 roku nr (...) w sprawie M. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wysokość świadczenia oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 349/12
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 1 marca 2012 r. nr (...) odmówił przeliczenia i wyrównania renty przysługującej M. Ś. do 75% średniego rocznego wynagrodzenia pracowników z uzasadnieniem, iż świadczenie zostało obliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami – ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). M. Ś. w odwołaniu od tej decyzji domagał się jej zmiany i przeliczenia świadczenia przez podniesienie go do 75% średniego rocznego wynagrodzenia pracowników, gdyż jak podniósł gdyby pracował, to otrzymywałby wynagrodzenie w kwocie odpowiadającej co najmniej 75 % średniego wynagrodzenia pracowników.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację z zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 30.01.2012 r. M. Ś. wniósł pismo do Sądu Okręgowego w Tarnowie w którym domagał się wyrównania świadczenia do 75 % netto średniego rocznego wynagrodzenia pracowników od dnia nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z uwagi na okoliczność całkowitego zaniechania rozwoju zawodowego. Postanowieniem z dnia 9.02.2012 r. (sygn. akt IV U 84/12) Sąd Okręgowy w Tarnowie przekazał sprawę do rozpoznania w ZUS.
Zaskarżoną decyzją z dnia 1.03.2012 r. ZUS odmówił przeliczenia i wyrównania renty przysługującej M. Ś. do 75% średniego rocznego wynagrodzenia pracowników z uzasadnieniem, iż świadczenie zostało obliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami – ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Od tej decyzji ubezpieczony złożył odwołanie. Dowód: akta ZUS Decyzją z dnia 4.12.2007 r. ZUS przyznał M. Ś. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres od 1.10.2007 r. do 30.11.2010 r. na podstawie ustawy o emeryturach i retach z FUS.
Do obliczenia podstawy wymiaru renty przyjęto wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych tj. od stycznia 1989 r. do grudnia 1998 r., a WWPW wyniósł 67,11%. Do ustalenia wysokości świadczenia Zakład uwzględnił 13 lat, 1 miesiąc okresów składkowych oraz 2 lata i 9 miesięcy okresów nieskładkowych, jak i tzw. okres hipotetyczny wynoszący 9 lat i 2 miesiące. Dowód: akta ZUS Kolejną decyzją z dnia 14.04.2008 r. ZUS przeliczył staż pracy ubezpieczonego od daty przyznania świadczenia doliczając okres zatrudnienia w Kombinacie Budownictwa (...) od 4.01.1989 r. do 31.05.1992 r. z wyłączeniem okresów urlopu bezpłatnego na podstawie dokumentacji z (...) Urzędu Wojewódzkiego.
Uwzględniony okres składkowy wzrósł do 16 lat i 5 miesięcy. Decyzją z dnia 30.09.2010 r. organ rentowy ponownie ustalił rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1.10.2010 r. do 31.07.2014 r., od której ubezpieczony odwołał się wnosząc o przyznanie renty na stałe. Dowód: akta ZUS Kolejnymi decyzjami z dnia 22.11.2010 r. oraz z 30.11.2010 r. Zakład z urzędu przeliczył rentę od 1.11.2010 r. weryfikując staż pracy oraz podstawę wymiaru. Do ustalenia wysokości renty zaliczono 15 lat i 9 miesięcy okresów składkowych wyłączając ze stażu pracy okres od 4.10.1985 r. do 30.05.1986 r., ponieważ okres ten dotyczył szkolenia w ramach studiów, a nie okresu pełnienia zasadniczej służby wojskowej.
Decyzją z dnia 30.11.2010 r. ustalono podstawę wymiaru świadczenia z okresu 10 lat kalendarzowych, tj. od stycznia 1989 r. do grudnia 1999 r. ustalając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na poziomie 71,75%. Dowód: akta ZUS Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 9.06.2011 r. (sygn. akt IV U 986/10) zmienił zaskarżoną decyzję ZUS z dnia 30.09.2010 r. i przyznał odwołującemu rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1.10.2010 r. na stałe. Decyzją z dnia 4.08.2011 r. ZUS zrealizował powyższy wyrok Sądu Okręgowego i wobec ujawnienia nowych okoliczności z urzędu przeliczył rentę od dnia 1.08.2011 r. zaliczając okres składkowy w wymiarze 15 lat 10 miesięcy oraz okres nieskładkowy wynoszący 2 lata i 9 miesięcy.
Dowód: akta ZUS Powyższy stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów urzędowych i prywatnych zalegających w aktach organu rentowego . Dokumenty dające podstawę dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne. Ich treść i forma nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości uczestników postępowania, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową od strony materialnej czy formalnej.
Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art.244 k.p.c.), a dokumenty prywatne, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 kpc).
Sąd rozważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi: 1)24 % kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, oraz 2)po 1,3 % podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych; 3)po 0,7 % podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych; 4)po 0,7 % podstawy jej wymiaru za każdy rok okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych oraz nieskładkowych, przypadających od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia, w którym rencista ukończyłby 60 lat.
W myśl ust.1a tego artykułu przy obliczaniu wysokości renty przepisy art. 53 ust. 3-5 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 19 ustawy kwota bazowa wynosi 100 % przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, w poprzednim roku kalendarzowym. Kwotą bazową jest przeciętne wynagrodzenie, aktualne w dacie przyznania prawa do renty ustalane przez Prezesa GUS. Odnosząc powyższe do omawianego stanu faktycznego należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja ZUS była prawidłowa, a M.
Ś. niezasadnie domagał się przeliczenia przysługującej mu renty przez podniesienie jej wysokości do 75% średniego rocznego wynagrodzenia pracowników. Trzeba mieć bowiem na uwadze, iż o tym jak oblicza się wysokość renty decydują przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności art.
62. Mają one charakter bezwzględnie obowiązujący, powinny być ściśle stosowane i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca w tym względzie. Należy podkreślić, iż świadczenie rentowe nie może być uznawane, tak jak widzi to ubezpieczony, jako swoistego rodzaju rekompensata, odszkodowanie za utracenie możliwości wykonywania pracy i otrzymywania z tego tytułu wynagrodzenia stosownie do posiadanego wykształcenia i kwalifikacji. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny (patrz: K. Antonów w: Komentarz do art. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ABC 2009) wypłata świadczenia z ubezpieczenia społecznego jest realizacją zaspokojenia roszczenia powstałego po stronie ubezpieczonego (a spełnieniem obowiązku przez instytucję ubezpieczeniową) z racji ziszczenia się określonego ryzyka socjalnego, tj. dożycia wieku emerytalnego, niezdolności do pracy czy śmierci żywiciela w ramach istniejącego stosunku prawnego pomiędzy ubezpieczonym a ZUS.
Emerytury i renty są świadczeniami wzajemnymi w rozumieniu prawa ubezpieczeń społecznych, tzn. przysługują w związku z opłacaniem składek (odpłatność ubezpieczenia), ale nie są ekwiwalentne w ujęciu prawa cywilnego, gdzie "spełnienie jednego świadczenia warunkuje wprost spełnienie świadczenia będącego jego odpowiednikiem" (T. Zieliński, Ubezpieczenia..., s. 189). Zatem należy podkreślić, iż decyzja organu rentowego była prawidłowa, ZUS poprawnie, w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy powołanej wyżej ustawy wyliczył wysokość przysługującej ubezpieczonemu renty z tytułu niezdolności do pracy i nie jest możliwa jakakolwiek dowolność w tym względzie zgodnie z oczekiwaniami uprawnionego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w oparciu o powołane przepisy prawa materialnego i art. 477 14 § 1 kpc. Sąd oddalił odwołanie M. Ś..