Appeal dismissed for remand; lower court exceeded powers by declaring a statute unconstitutional.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appeal against a regional court's acquittal, ordering the case to be remanded for retrial. The lower court had unconstitutionally declared Article 96 § 3 of the Road Traffic Act invalid, a power reserved exclusively for the Constitutional Tribunal. The appellate court ruled that while judges must interpret laws constitutionally, they cannot formally declare statutes unconstitutional, which would violate the separation of powers and the specific procedures outlined in the Constitution.
Legislator headnote
AI generatedArt. 178 ust. 1 Konstytucji; Art. 188 Konstytucji; Art. 193 Konstytucji; Art. 437 § 2 k.p.k.; Art. 109 § 2 k.p.w.: Courts may interpret laws in light of the Constitution but lack the authority to formally declare statutory provisions unconstitutional, a power reserved solely for the Constitutional Tribunal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt XI Ka 746/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Sędzia SO Sławomir Kaczor Protokolant: prot. Małgorzata Purc po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. sprawy A. S. obwinionego z art. 96 § 3 kw w zw. z art. 129 b ust. 3 pkt. 7 PRD na skutek apelacji wniesionego przez Straż Miejską w Lublinie od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 11 kwietnia 2013r. sygn. akt II W 139/13 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę obwinionego A. S. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania. XI Ka 746/13
UZASADNIENIE
A. S. oskarżony został o to, że od dnia 25 kwietnia 2012r., 18 czerwca 2012r. i 13 sierpnia 2012r. w terminie 7 dni przy ul. (...) w S. jako użytkownik samochodu o nr rej. (...) nie wskazał na żądanie funkcjonariusza Straży Miejskiej komu powierzył do kierowania lub używania w/w pojazd w dniu 3 marca 2012r. około godz.22.47, którego kierujący na ul. (...) w L. jadąc z prędkością 88 km/h przekroczył dopuszczalną prędkość 50 km/h o 38 km/h popełniając wykroczenie z art.92a k.w. tj. o wykroczenie z art.96 § 3 k.k. w zw. z art.129b ust.3 pkt 7 p.r.d.
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy w Łukowie uniewinnił obwinionego od popełnienia zarzuconego mu wykroczenia; na podstawie art.118 § 2 k.p.w. zwolnił obwinionego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych wydatkami obciążając Skarb Państwa. Od wyroku tego apelację wniósł oskarżyciel publiczny – Komendant Straży Miejskiej Miasta L.. Zaskarżając rozstrzygnięcie w całości na niekorzyść obwinionego zarzucił obrazę prawa materialnego tj. art.96 § 3 k.w. poprzez jego niezastosowanie. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie obwinionego za winnego popełnienia zarzuconego mu wykroczenia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja zasługuje na uwzględnienie o ile kwestionuje trafność zaskarżonego wyroku. Kwestią odrębną jest oczywista niemożność uwzględnienie zawartego w skardze apelacyjnej wniosku, a to z uwagi na regulację art.454 § 1 k.p.k., znajdującego na mocy art.109 § 2 k.p.w. zastosowanie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Co się zaś tyczy argumentacji zawartej w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku to odnoszenie się do niej jest bezprzedmiotowe z uwagi na przekroczenie przez Sąd Rejonowy przysługujących mu uprawnień.
Idzie mianowicie o stwierdzoną przez ten sąd niezgodność art.96 § 3 k.w. z art.2, art.31 ust.1 i 3, art.42 ust.1 i 3 oraz art.47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia przez Sąd I instancji możliwości dokonania przez sąd powszechny negatywnej kontroli konstytucyjności obowiązującego przepisu rangi ustawowej oraz odmowy jego zastosowania zdaje się dowodzić, iż jest to kwestia oczywista i bezdyskusyjna. Rzecz jednak w tym, że poglądu tego sąd odwoławczy nie podziela. Jakkolwiek zgodnie z art.8 ust.2 Konstytucji przepisy ustawy zasadniczej stosuje się bezpośrednio, chyba, że sama Konstytucja stanowi inaczej, to jednak nie oznacza to kompetencji do stwierdzania niekonstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy i inne organy powołane do stosowania prawa.
Tryb takiej kontroli został bowiem jednoznacznie ukształtowany przez samą Konstytucję, której art.188 zastrzega orzekanie w tych sprawach do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą przewidziane w art.178 ust.1 Konstytucji obowiązuje dopóty dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca (vide wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10.10.2002r. V CKN 1456/00, opubl. LEX nr 57237 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.09.2008r., II FSK 852/07, opubl.
LEX nr 493215). Sąd Okręgowy podziela przy tym sformułowany w piśmiennictwie pogląd, zgodnie z którym sądy stosujące prawo nie są pozbawione prawa do oceny konstytucyjności przepisów, albowiem takie zachowanie jest wyrazem nakazu dokonywania wykładni prawa w sposób zgodny z Konstytucją i poprzedza wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art.193 ustawy zasadniczej. W rezultacie takiej kontroli sąd może jednak dojść do wniosku, iż przedstawienie pytania prawnego byłoby oczywiście bezprzedmiotowe (vide W. Kręcisz, glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002r., I KZP 17/02, Przegląd Sejmowy 2002/5/134).
Dokonywanie zaś innej kontroli konstytucyjności aktów prawnych rangi ustawowej przez sądy powszechne pozostaje w sprzeczności nie tylko z powołanymi już art.178 ust.1 i 188 ale także z regulacją art.193 Konstytucji stanowiącego, iż każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Wobec powyższego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy uwzględni wyżej poczynione uwagi.
Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawie art.437 § 2 k.p.k. w zw. z art.109 § 2 k.p.w. orzekł jak w wyroku.