Appeal court dismissed lower court's ex officio jurisdiction check in security proceedings, ruling it violates procedural rights.

POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSA Bogdan Wysocki (spr.) Sędziowie: SA Jan Futro SA Mariola Głowacka po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) sp. z o.o. w K. przeciwko (...) sp. z o.o. w T. o zabezpieczenie roszczenia na skutek zażalenia uprawnionego na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt: IX Gco 349/13 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie pozostawiając sądowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Jan Futro Bogdan Wysocki Mariola Głowacka

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu – Sądowi Gospodarczemu w Toruniu jako właściwemu rzeczowo i miejscowo do jej rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 734 zd 1 k.p.c. do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pieszej instancji. W ocenie Sądu w postępowaniu zabezpieczającym, niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron można badać z urzędu - bez zarzutu uczestnika postępowania.

Zwrócić należy bowiem uwagę na specyfikę postępowania zabezpieczającego, które w istocie ma charakter jednostronny. Uczestnik postępowania o wszczęciu postępowania dowiaduje się już po wydaniu orzeczenia w sprawie i to nierzadko dopiero wraz z podjęciem czynności przez komornika sądowego. Nie ma zatem realnej możliwości podniesienia zarzutu przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, a zgłoszenie tego zarzutu później jest niemożliwe. Oznacza to, że sądem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku będzie sąd właściwości ogólnej - sąd miejsca siedziby uczestnika postępowania (art. 30 k.p.c.) Skoro spór między stronami dotyczy praw majątkowych, których właściwość przedmiotu sporu przewyższa 75.000 zł, to właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy będzie sąd okręgowy (art. 17 pkt 4 k.p.c.).

Siedzibą uczestnika postępowania jest T., w związku z tym właściwym do rozpoznania sprawy będzie Sąd Okręgowy w Toruniu VI Wydział Gospodarczy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uprawniony, zaskarżył je w całości. Uprawniony zarzucał rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia a mianowicie: - art. 200 k.p.c. art. 202 k.p.c. poprzez przyjecie, że sąd może z urzędu badać niewłaściwość usuwalną z mocy umowy stron, - art. 734 k.p.c. w zw. z art. 34 k.p.c. poprzez przyjecie, że Sąd Okręgowy w Poznaniu nie jest miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy.

Wskazując na te zarzuty wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do dalszego prowadzenia oraz o zasądzenie od obowiązanego na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się uzasadnione. Na uwzględnienie zasługują twierdzenia żalącego, że Sąd Okręgowy wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 200 k.p.c. oraz art. 202 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 202 k.p.c., z wyjątkiem właściwości wyłącznej, sąd bada swoją właściwość tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. W związku z tym, w przypadku zgłoszenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia w piśmie inicjującym postępowanie, złożonym do sądu właściwego przemiennie na podstawie art. 34 k.p.c., sąd do którego złożono pismo, będzie właściwy do rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczenia.

Zatem, skoro w niniejszej sprawie powód złożył wniosek o udzielenie zabezpieczenia do sądu właściwego przemiennie zgodnie z art. 34 k.p.c. - według miejsca spełnienia świadczenia wynikającego z umowy, to Sąd I instancji nie był uprawniony do badania z urzędu swej niewłaściwości. Mając to na uwadze Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania zażaleniowego orzekł na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. Jan Futro Bogdan Wysocki Mariola Głowacka