Social security court allows pension claim by recognizing miller work as special conditions despite missing certificates.
Legislator summary
AI generatedThe Elbląg Regional Court granted the appellant's appeal against the Social Insurance Institution's denial of a pension. The appellant argued that his employment as a miller from 1972 to 1977 constituted special working conditions, but the insurer rejected this due to a lack of official certificates. The court found that personal employment records and witness testimony regarding the small mill's operations were sufficient to establish the nature of the work, thereby validating the claim for special conditions.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego: The court may recognize special working conditions based on personal employment records and documentary evidence when official certificates are missing, provided the nature of the work is clearly established.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IV U 970/16
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2016r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Alicja Romanowska Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania R. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 29 lipca 2016 r. znak: (...) o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy R. C. prawo do emerytury od 18 lipca 2016 roku. Sygn. akt IV U 970/16
UZASADNIENIE
R. C. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 29.07.2016r., znak (...), którą odmówiono mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania skarżący domagał się przyznania prawa do świadczenia emerytalnego ze względu na pracę w warunkach szczególnych wskazując, że w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w C. od 15.09.1972r do 30.11.1977r. pracował w warunkach szczególnych na stanowisku młynarza. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Pozwany powołując się na przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz.
43) wskazał, że skarżący na dzień 01.01.1999r. nie spełnił przesłanki piętnasto letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Pozwany uznając, że skarżący legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych w rozmiarze 10 lat 3 miesiące i 23dni w (...) , nie uwzględnił wnioskodawcy pracy w charakterze młynarza od 15.09.1972r do 30.11.1977r w Przedsiębiorstwie (...) w C., albowiem ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Sad ustalił i zważył, co następuje: Wnioskodawca R.
C., ur. (...) w okresie aktywności zawodowej był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy: - od 5.10.1971r. do 14.09.1972r. w Przedsiębiorstwie (...) w D. na stanowisku malarza, - od 15.09.1972r. do 30.11.1977r. w Przedsiębiorstwie (...) w C. na stanowisku młynarza, l - od 1.12.1977r. do 30.09.1987r. w (...) jako strażak, - od 1.10.1987r. do 23.03.1988r. w (...) jako malarz, -od 28.03.1988r. do 30.04.1992r. w Zakładzie (...) K. jako malarz, -od 5.05.1992r. do 3.05.1993r. zarejestrowany był w PUP jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, -od 4.05.1993r. do 30.09.1993r. pracował w Zakładzie (...).
H. w D. jako blacharz, -od 1.10.1993r. do 1.05.1994r. zarejestrowany był w PUP jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, - od 13.05.1994r. do 18.11.1994r. pracował w PPUH (...) w D. jako betoniarz, -od 21.11.1994r. do 7.11.1995r. zarejestrowany był w PUP jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, -od 7.11.1995r. do 31.12.1998r. pracował Przedsiębiorstwie (...) w D. na stanowisku malarza. W dniu 19.07.2016r. wystąpił do pozwanego organu rentowego z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury. Zaskarżoną decyzją z dnia 29.07.2016r. pozwany organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 18.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.
U. z 2004r. Nr39, poz.353 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wnioskodawca ukończył wiek 60 lat, posiada 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz nie przystąpił do OFE, natomiast nie udowodnił 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach .Wnioskodawca nie zgodził się z powyższą decyzją. / bezsporne, nadto wniosek k-2-5,decyzja (...) plik emerytalny ZUS / W ocenie Sądu odwołanie skarżącego zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U.z 2013r., Nr 1440) 2 ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1 b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184. Art. 184 ust. 1 stanowi zaś, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Ust. 2 Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl art. 32 ust. 1 ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (ust. 2). Stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.Nr 8, poz.
43) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie zaś z § 3 rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat 3 dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 2 powoływanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. okresy pracy m.in. w warunkach szczególnych stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w odpowiednim świadectwie, jednak świadectwo takie bądź jego brak nie jest jednak bezwzględną przesłanką ani do zaliczenia, ani do niezaliczenia danej pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach. .
Posiadanie świadectwa sporządzonego w określonej formie nie jest jednak bezwzględną przesłanka do uwzględnienia określonej pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach. Nie jest również tak, że takie właśnie świadectwo jest wiążące dla organu rentowego i nie może podlegać weryfikacji. Istotne jest bowiem to czy pracownik rzeczywiście wykonywał pracę w warunkach szczególnych i czy czynił to stale i w pełnym wymiarze czasu, a nie to czy posiada potwierdzenie tego świadectwem o określonej formie. Utrwalony jest w judykaturze pogląd że w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy.
Nawet jeżeli pracownik nie posiada świadectwa w określonej przepisem formie, fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być przez niego wykazywane innymi dowodami. Natomiast w sytuacji gdy złożone świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach budzi uzasadnione wątpliwości organ rentowy może je kwestionować i wówczas rzeczą ubezpieczonego jest wykazanie innymi dowodami, że pracował w warunkach szczególnych. Decydujące znaczenie ma zawsze fakt rzeczywistego wykonywania pracy w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
W sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie charakteru pracy także w oparciu o inne dowody niż świadectwo z zakładu pracy, nawet jeśli pracownik go nie posiada, bądź przedkłada świadectwo nieodpowiadające określonej w przepisie formie. 4 Zdaniem Sądu skarżący niewątpliwie spełnia kryterium wymaganego co najmniej 25-letniego okresu ubezpieczenia, a w dniu 30.10.2012r. ukończył wiek 60 lat. Kwestią sporną w sprawie jest okoliczność wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach uprawniająca do niższego wieku emerytalnego oraz czy pełnił ją stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Pozwany organ rentowy przyjął za udowodnione okresy pracy w warunkach szczególnych od szczególnych od 1.12.1977r. do 23.03.1988R. w rozmiarze 10 lat 3 miesiące i 23dni w (...), nie uwzględnił wnioskodawcy pracy w charakterze młynarza od 15.09.1972r. do 30.11.1977r. w Przedsiębiorstwie (...) w C., albowiem ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Zważyć w tym miejscu należy, że prawo do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze stanowi w systemie emerytalnym uprawnienie wyjątkowe, związane z ujemnym oddziaływaniem zdrowotnym warunków pracy na pracownika, co uzasadnia przyjęcie obniżonego wieku emerytalnego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w wykazie A określa prace wykonywane w poszczególnych działach gospodarki, rolnictwa, przemysłu itp., jako podstawę do prawa do emerytury. Dział X - W rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym, wymienia prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty. Zarządzenie nr 16 Ministra Rolnictwa , Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w dziale X poz. 10 wymienia prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty na stanowisku młynarz /pktlA Ubezpieczony na rozprawie w dniu 13 października 2016r zeznał, że w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w C. od dnia 15.09.1972r. do 30.11.1977r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jedynie na stanowisku młynarza w młynie.
Po rozpoczęciu pracy przez okres około miesiąca był przyuczany do zawodu przez kierownika młyna - (...), a następnie przystąpił do samodzielnej pracy. Młyn wytwarzał mąkę, śrutę i kaszę, a ubezpieczony obsługiwał walce, które wytwarzały mąkę, oraz 5 pracował na śrutowniku, który wytwarzał śrutę. Młyn świadczył usługi między innymi dla rolników. /dowód: zeznania ubezpieczonego 00:06:01 nagrania z rozprawy z dnia 13.10.2016r./ Zeznania ubezpieczonego w ocenie Sądu zasługują na uwzględnienie, a dodatkowo korespondują z dokumentacją przedłożoną przez ubezpieczonego.
W szczególności wykazać należy, iż w zwykłym świadectwie pracy wystawionym przez pracodawcę (...) Przedsiębiorstwo (...) w C. dnia 30.11.1977r. wynika, iż ubezpieczony przez cały okres zatrudnienia zajmował stanowisko młynarza w młynie w D.. Również z akt osobowych (k.
15) wynika, iż ubezpieczony został zatrudniony dnia 15.09.1972r. do młyna w D., początkowo w charakterze pomocnika młynarza, a jego warunki pracy ustalono zgodnie z układem zbiorowym pracy pracowników przemysłu zbożowo-młynarskiego z dnia 06.06.1967r. W piśmie z dnia 22.08.1977r., kiedy podwyższano stawkę wynagrodzenia określono stanowisko pracy jako młynarz. W tożsamy sposób określano stanowisko ubezpieczonego na k. 22 akt osobowych, gdzie odnotowywano przebieg pracy zawodowej w (...) Przedsiębiorstwie (...) w C. od dnia 15.09.1972r. określano konsekwentnie stanowisko ubezpieczonego jako młynarz. /dowód: k. 9 akt rentowych/ Charakteru pracy ubezpieczonego nie zmienia np. zapis w angażu z dnia 18.06.1984r., gdzie określono stanowisko ubezpieczonego jako robotnik pomocniczy w młynie.
Nie budziło wątpliwości Sądu, że w młynie w którym pracowało jedynie 5 osób i wszystkie uczestniczyły w procesie produkcyjnym to niezależnie od nazwy stanowiska pracy de facto wykonywały one czynności związane z wytwarzaniem mąki, kasz i śruty. W ocenie Sądu wskazane wyżej dokumenty zeznania ubezpieczonego dają podstawę do uznania, że w spornym okresie, tj. od 15.09.1972r. do 30.11.1977r. R. C. pracował w warunkach szczególnych w młynie w D. na stanowisku młynarza. Na marginesie wskazać należy, iż przed sądem ubezpieczeń nie obowiązują ograniczenia dowodowe wynikające z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia 6 emerytalno-rentowe.
W przedmiotowej sprawie niemożliwe było przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, albowiem współpracownicy ubezpieczonego, w tym kierownik młyna, B. K., który pracował w młynie w D. od 20.05.1953r. do co najmniej 05.11.1990r. (świadectwo pracy k.4) na stanowisku kierownika młyna zmarł dnia 17.03.2010r., również J. C., który był zatrudniony w młynie w D. od 01.09.1956r. do 13.03.1988r. zmarł 11.12.2012r. Dlatego też stan faktyczny odnośnie zatrudnienia i wymiaru czasu pracy ubezpieczonego w okresie zatrudnienia w młynie w D. w okresie od 15.09.1972r. do 30.11.1977r.
Sąd ustalił jedynie na podstawie zeznań samego ubezpieczonego jak i również wskazanych dokumentów. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że z dokumentów osobowych ubezpieczonego nie wynika, aby w okresie zatrudnienia korzystał on z urlopów bezpłatnych czy miał inne przerwy w zatrudnieniu. Dodatkowo zauważyć należy, że z urzędu Sądowi wiadomo, że w latach 70-tych urlopów bezpłatnych udzielano jedynie w wyjątkowych sytuacjach, a choćby regularne wpisy potwierdzające zatrudnienie w książeczce ubezpieczeniowej (na przestrzeni zatrudnienia dokonano osiem wpisów potwierdzających zatrudnienie) potwierdzają brak przerw w zatrudnieniu.
Reasumując w ocenie Sądu ubezpieczony wykazał, że w okresie od 15.09.1972r. do 30.11.1977r. tj. przez okres 5 lat 2 miesięcy i 15 dni pracował w warunkach szczególnych, a tym samym wykazał spełnienie przesłanki 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Dlatego też Sąd uznał, że odwołanie skarżącego zasługiwało na uwzględnienie i stosownie do art. 477 14§1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku .