Court confirms statutory inheritance shares for spouse, parents, and siblings of the deceased. The court ruled on the distribution of the estate without examining specific conditions for agricultural land inheritance. The decision was based on the law applicable at the time of death. The court noted that the requirement to verify agricultural land inheritance conditions was abolished by a Constitutional Court ruling. Consequently, the court did not examine the qualifications of the heirs for the agricultural land. The final distribution was determined solely by the statutory shares applicable at the time of death. The court awarded the estate to the spouse, mother, and sister in specific fractions. The procedural outcome was a decision confirming the inheritance shares. The material facts involved a deceased woman with no children, leaving her estate to her spouse, parents, and sister. The court decided as it did because the law at the time of death did not require verification of agricultural land inheritance conditions. The court applied the relevant statutory provisions to determine the shares. The legal rule established is that statutory inheritance shares are determined by the law at the time of death. The court's decision was based on the specific circumstances of the case. The court's decision was based on the specific circumstances of the case. The court's decision was based on the specific circumstances of the case.

Sygn. akt I Ns 522/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Rafał Kucharzyk Protokolant: protokolant sądowy Aneta Rzepka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 roku w Suchej Beskidzkiej na rozprawie sprawy z wniosku Z. K. przy uczestnictwie M. O. o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. p o s t a n a w i a:

1. stwierdzić, że spadek po J. K. (nazwisko rodowe O.) córce F. i Z., zmarłej w dniu 9 grudnia 2007 roku w M., ostatnio zamieszkałej w K., na podstawie ustawy wprost nabyli: - mąż Z. K., syn B. i J. – w 8/16 częściach, - matka Z. O., córka T. i Z. – w 3/16 częściach, - siostra M. O., córka F. i Z. – w 5/16 częściach, wraz z wchodzącym w skład spadku udziałem w gospodarstwie rolnym;

2. stwierdzić, że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 522/16

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 30 listopada 2016 roku Wnioskodawca Z. K. w piśmie z dnia 26.10.2016 r. (k.

3) wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. na podstawie ustawy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż spadkodawczyni J. K. ostatnio zamieszkała w K. zmarła w dniu 09.12.2007 roku, a spadkobiercami po niej są on, jako mąż spadkodawczyni i siostra M. O.. Podał, że w skład spadku wchodzi położone w K. gospodarstwo rolne. Uczestniczka M. O. w stanowisku zajętym na rozprawie w dniu 30.11.2016 r. nie sprzeciwiła się wnioskowi (k. 17). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spadkodawczyni J. K., nazwisko rodowe O., córka F. i Z., zmarła w dniu 09.12.2007 roku w M., a ostatnio przed śmiercią zamieszkiwała w K..

Związek małżeński zawierała jeden raz, nie posiadała zstępnych. Spadkodawczyni w chwili śmierci była zamężna ze Z. K., synem B. i J. - wnioskodawcą. Rodzice spadkodawczyni zmarli, a to F. O. syn F. i F. w dniu 01.08.2000 roku, natomiast matka Z. O. córka T. i Z. w dniu 16.10.2013 roku. Spadkodawczyni miała jedną siostrę, M. O. córkę F. i Z.. Spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu. Względem spadkodawczyni nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia. Nie toczyły się pomiędzy spadkobiercami procesy o uznanie za niegodnego dziedziczenia, żaden z nich nie zawierał umów o zrzeczeniu się dziedziczenia, ani nikt nie składał oświadczeń o przejęciu bądź odrzuceniu spadku.

Dowód: zapewnienie spadkowe uczestniczki, k. 17v 00:08:59; odpis skrócony aktu zgonu J. K., k. 5; odpis skrócony aktu zgonu F. O., k. 6, odpis skrócony aktu zgonu J. K., k. 5; odpis skrócony aktu zgonu Z. O., k. 7, odpis skrócony aktu małżeństwa Z. K. i J. O., k. 8, odpis skrócony aktu małżeństwa F. O. i M. O., k.

9. Spadkodawczyni była współwłaścicielem udziału w 1/6 części gospodarstwa rolnego położonego w K., składającego się z dziełek ewidencyjnych o numerach: (...) i (...) o łącznej powierzchni 1,1818 ha stanowiących pastwiska, rolę, sad i teren zabudowany. W skład spadku po spadkodawczyni J. K. wchodził zatem udział w gospodarstwie rolnym. Dowód: odpis zwykły z księgi wieczystej numer (...), zeznania uczestniczki, k. 17v 00:08:59. Powyższy stan faktyczny ustalony został przez Sąd na podstawie wyszczególnionych powyżej dokumentów. Dokumenty te Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne, ich forma i treść, nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości. Nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową. Ponadto Sąd dał wiarę złożonemu przez uczestniczkę zapewnieniu spadkowemu jak również jej zeznaniom, które były zgodne, spójne i nie nasuwały żadnych wątpliwości co do ich wiarygodności.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 926 § 1 K. c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Wedle § 2 powołanego przepisu dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że spadkodawczyni J. K. nie pozostawiła testamentu. Z tego względu, z chwilą śmierci należące do niej prawa i obowiązki majątkowe przeszły na spadkobierców ustawowych. Zgodnie z art. 925 K. c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Natomiast przepis art. 924 K. c. wskazuje, iż spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Zatem według stanu rzeczy istniejącego w tejże chwili określa się między innymi: następców prawnych, tj. spadkobierców zmarłego i skład spadku. Podstawą orzekania są zatem przepisy obowiązujące w chwili otwarcia spadku, tj. w przedmiotowym przypadku obowiązujące w dniu 09.12.2007 roku. Zgodnie z art. 932 § 1 K. c. w brzmieniu obowiązującym w chwili otwarcia spadku w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo.

Paragraf 2 wspomnianego przepisu wskazuje, iż udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu bądź z rodzicami, bądź z rodzeństwem, bądź z rodzicami i rodzeństwem spadkodawcy, wynosi połowę spadku. Z kolei zgodnie z art. 933 § 1 i 2 K. c. w brzmieniu obowiązującym w chwili otwarcia spadku udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z rodzeństwem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą część tego, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa; pozostałą część dziedziczy rodzeństwo w częściach równych.

Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada po połowie drugiemu z rodziców i rodzeństwu spadkodawcy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż spadkodawczyni J. K. w chwili otwarcia spadku była zamężna ze Z. K., wnioskodawcą. Na niego przypadała zatem – zgodnie z powołaną wyżej treścią przepisów ustawy - połowa spadku, a więc udział w 1/2 części ( 8/16 części) spadku. Druga połowa spadku przypadała rodzicom i rodzeństwu, przy czym dla każdego z rodziców przypadało po 1/4 tego, co pozostało dla nich i rodzeństwa, a więc po 1/8 części spadku (po 1/4 części z pozostałego udziału w 1/2 części spadku).

Dla rodzeństwa, a więc dla jedynej siostry spadkodawcy – uczestniczki M. O., przypadała pozostała część spadku, z więc udział w 2/8 jego części. Ojciec spadkodawczyni zmarł przed otarciem spadku, bo w dniu 01.08.2000 r. Skoro tak, jego udział (1/8 = 2/16 części spadku) przypadł po połowie (po 1/16 części spadku), drugiemu z rodziców – matce Z. O. oraz rodzeństwu – siostrze: M. O.. W konsekwencji matce spadkodawczyni – Z. O. przypadł udział w spadku w wysokości 3/16 części (jej własny udział w wysokości 1/8 = 2/16 części oraz udział 1/16 części po zmarłym mężu), a siostrze spadkodawczyni – M.

O. udział w spadku w 5/16 części (jej własny udział w wysokości 2/8 = 4/16 części oraz udział 1/16 części po zmarłym ojcu). Z uwagi na okoliczność, iż w skład spadku po zmarłej wchodził udział w gospodarstwie rolnym, Sąd stwierdził nabycie spadku przez spadkobierców w wyżej wymienionych udziałach wraz z wchodzącym w skład spadku udziałem w gospodarstwie rolnym. Sąd nie badał, który ze spadkobierców ustawowych spełniał przesłanki do dziedziczenia tego gospodarstwa, gdyż w dacie otarcia spadku obowiązywały przepisy, które zwalniały Sąd od takiego obowiązku.

Otóż zgodnie z brzmieniem art. 677 § 2 K. p. c., który został uchylony w dniu 02.10.2008 roku (na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o zmianie ustawy - Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw [Dz. U. Nr 181, poz. 1287]), a więc obowiązywał w dacie otwarcia spadku po spadkodawczyni, w wypadku, gdy w skład spadku wchodziło gospodarstwo rolne podlegające dziedziczeniu z ustawy, sąd miał obowiązek wymienić w treści tego postanowienia ponadto spadkobierców dziedziczących to gospodarstwo oraz ich udziały w nim. Natomiast w dniu 14 lutego 2001 roku został ogłoszony w Dzienniku Ustaw wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 roku, sygn. akt P 4/99, zgodnie z którym utraciły moc obowiązującą – jako niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej - przepisy kodeksu cywilnego dotyczące przesłanek, które winni spełniać spadkobiercy ustawowi, żeby móc dziedziczyć spadek w zakresie gospodarstwa rolnego.

Od tej daty spadek w zakresie gospodarstwa rolnego nabywał każdy ze spadkobierców, a zatem zbędne (nawet niedopuszczalne) było badanie przesłanek do dziedziczenia spadku w tym zakresie, dlatego Sąd tego zaniechał. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono jak w pkt. 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 520 § 1 K. p. c., który stanowi, iż każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. SSR Rafał Kucharzyk