Court dismisses claim to void enforcement title due to excessive penalty interest on pre-2006 loan contract.

Sygnatura akt XIII C 684/16/3

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Ośrodek (...) w L. XIII Wydział Cywilny z siedzibą w L. w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Michał Kuczkowski Protokolant: Kamila Szałkowska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2016 r. wL. na rozprawie sprawy z powództwa R. J., M. J. przeciwko Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. - o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności 1. Powództwo oddala.

2. Kosztami procesu obciąża powodów i z tego tytułu zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Michał Kuczkowski Sygnatura akt XIII C 684/16/3

UZASADNIENIE

Powodowie R. J. i M. J. pozwem z dnia 27 lutego 2015 r. wnieśli o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) z dnia 17 stycznia 2013 r. – zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r. sygn. akt I Co (...), sprostowanym postanowieniem Sadu Rejonowego w K.z dnia 20 czerwca 2013 r. – w tej części, w której określono wysokość odsetek umownych karnych naliczanych w okresie od 17.01.13 r. do dnia zapłaty w wysokości wyższej niż czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego to jest w wysokości wyższej niż odsetki maksymalne.

Pozwany Bank (...) Spółka Akcyjna w G. wniósł o oddalenie powództwa. Pismem z dnia 16 lutego 2016 r. powodowie rozszerzyli powództwo i wnieśli o pozbawienie w/w tytułu wykonawczego w całości, a w przypadku nieuwzględnienia tego żądania wnieśli o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w części tj. co do odsetek egzekucyjnych naliczanych w okresie od 17.01.13 r. do dnia 15.12.13 r. w wysokości wyższej niż czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego to jest w wysokości wyższej niż odsetki maksymalne.

Pozwany Bank podtrzymał swe żądanie oddalenia powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 26 stycznia 2004 r. pomiędzy stronami zawarta została Umowa Kredytu Hipotecznego nr (...)- (...). Na mocy powyższej umowy pozwany udzielił powodom kredytu w wysokości 54.115 CHF, a powodowie jako kredytobiorcy zobowiązali się do wykorzystania i zwrotu kredytu wraz z odsetkami zgodnie z warunkami zawartej umowy (§2 ust.1 umowy). Strony ustaliły w § 9 ust.6 umowy, iż w okresie spłaty kredyt będzie spłacany w równych ratach miesięcznych obejmujących kapitał i odsetki, przy czym w miarę spłaty zadłużenia udział odsetek w racie kredytu będzie malał, a kapitału wzrastał (tzw. raty annuitetowe).

Zgodnie z § 12 ust.1 umowy w przypadku nieterminowej spłaty kredytu zastosowanie mają przepisy Regulaminu kredytowania osób fizycznych w (...) S.A., a §12 ust.2 umowy przewidywał, iż wysokość oprocentowania dla zadłużenia przeterminowanego jest zmienna i w dniu sporządzenia umowy wynosi 1,8 stopy odsetek ustawowych dla środków w walutach wymienialnych w stosunku rocznym. Powodowie złożyli wobec pozwanego oświadczenie o poddaniu się egzekucji i wyrazili zgodę na wystawienie przez pozwanego bankowego tytułu egzekucyjnego do kwoty 97.156 CHF w terminie do 2.06.2035 r.

Dowód: umowa o kredyt hipoteczny (k. 13-14), oświadczenia o poddaniu się egzekucji (k. 63-64). Wobec nieterminowej spłaty rat kredytu przez powodów pozwany w dniu 17 stycznia 2013 r. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr (...), mocą którego stwierdził istnienie solidarnego zadłużenia powodów z tytułu kredytu udzielonego na podstawie Umowy Kredytu Hipotecznego nr (...) z dnia 25 stycznia 2004 r. w wysokości 55.868,43 CHF. Pozwany wskazał, iż roszczenie jest wymagalne i podlega egzekucji na podstawie tytułu egzekucyjnego z dalszymi odsetkami, obciążającymi dłużnika, w wysokości 1,8 krotności odsetek ustawowych, które na dzień wystawienia tytułu wynoszą 23,40% w stosunku rocznym.

W dniu 29 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w K. w sprawie I Co (...) wydał postanowienie i nadał bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 17 stycznia 2013 r. klauzulę wykonalności. Dowód: bankowy tytuł egzekucyjny (k.5), postanowienie SR w K. (k.6) Sąd zważył co następuje. Sad dał wiarę zgromadzonym w toku procesu dokumentom albowiem ich prawdziwość nie była kwestionowana przez strony. Powodowie swe roszczenie opierają na treści art. 840§1 k.p.c. zgodnie z tym artykułem dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli:

1. przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście;

2. po powstaniu tytułu egzekucyjnego powstało zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie, 3. małżonek, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności na podstawie art. 787 k.p.c., wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, ale także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść.

Wprawdzie ani powodowie w pozwie, ani ich pełnomocnik w późniejszych pismach procesowych nie wskazują podstawy prawnej żądania pozwu, to jednak z uwagi na treść przedstawionych zarzutów co do bankowego tytułu wykonawczego, a mianowicie inna data umowy kredytowej wskazana w tej umowie -24 stycznia 2004 r. i inna data zawarcia umowy wskazana w bankowym tytule egzekucyjnym – 25 stycznia 2004 r, a także naliczanie przez pozwanego odsetek umownych wyższych niż odsetki maksymalne wskazane w art. 359§2 1 k.c. wskazują w ocenie sądu, iż powodowie swe roszczenie opierają na treści art. 840§1 pkt.1 k.p.c. W ocenie sądu niezasadne jest domaganie się przez powodów pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości jedynie z tej przyczyny, iż w umowie kredytowej i bankowym tytule egzekucyjnym widnieją różne daty zawarcia umowy kredytowej.

Powodowie nie negują faktu zawarcia z pozwanym umowy kredytowej o numerze (...), ani wskazanego w bankowym tytule egzekucyjnym wysokości dochodzonego roszczenia. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2010 r. wydaną w sprawie III CZP 6/2010 (OSNC 2010/9/120) bankowemu tytułowi egzekucyjnemu może być nadana klauzula wykonalności, jeżeli w tytule tym czynność bankowa, z której wynikają dochodzone roszczenia, wskazana jest w sposób umożliwiający jej zindywidualizowanie i zakwalifikowanie jako czynności 2bankowej. W ocenie sądu wskazując na osoby dłużników, numer umowy kredytowej, a także wysokość zadłużenia powodów, ustalenie stopy procentowej odsetek karnych, czynność bankowa w postaci Umowy Kredytu Hipotecznego została wystarczająco zindywidualizowana by sąd nadał klauzulę wykonalności wystawionemu przez pozwanego bankowemu tytułowi egzekucyjnemu.

Wskazanie błędnej daty zawarcia umowy kredytowej w bankowym tytule egzekucyjnym stanowi w ocenie sądu omyłkę pisarską i nie powoduje powstania przesłanek z art. 840 k.p.c. do pozbawienia w całości tytułu wykonawczego. Odnosząc się do drugiego z zarzutów powodów wskazać należy, iż art. 359§1 k.c. wskazuje, iż odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy wynika to z czynności prawnej albo z ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu. §2 art. 359 k.c. przewiduje, iż jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.

Taki stan prawny obowiązywał w dniu 24 stycznia 2004 r., a więc w dniu zawarcia pomiędzy stronami Umowy Kredytu Hipotecznego i pozwalał pozwanemu na stosowanie umownych odsetek karnych, których wysokość nie była ograniczona. Ustawą z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych ustaw w prowadzono do art. 359 k.c. §2 1 w brzmieniu maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne), a także §2 2 w brzmieniu, jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.

Powyższa ustawa weszła w życie dnia 6 lutego 2006 r. Art.5 ustawy wskazywał, iż przepisy ustawy stosuje się do czynności prawnych dokonywanych po jej wejściu w życie. W ocenie sądu czynnością prawną z której pozwany wywodził uprawnienie do domagania się odsetek w wysokości 23,40% w stosunku rocznym była Umowa Kredytu Hipotecznego z dnia 24 stycznia 2004 r., a więc czynność prawna dokonana przed wejściem w życie postanowień dotyczących zakazu stosowania odsetek ponad wysokość odsetek maksymalnych. Błędny jest w ocenie sądu pogląd powodów, iż czynnością prawną, z której wynikają odsetki w wysokości przewyższającej odsetki maksymalne jest wystawienie przez bank bankowego tytułu egzekucyjnego.

Bankowy tytuł egzekucyjny potwierdzał jedynie istnienie zadłużenia powodów, widniejące w księgach banku, a wynikające z zawartej pomiędzy stronami Umowy Kredytu Hipotecznego. Skoro zatem czynność prawna powstała przed dniem wejście w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny w zakresie wysokości odsetek, to w ocenie sądu pozwany miał uprawnienie do przyjęcia oprocentowania kredytu w wysokości wyższej niż odsetki maksymalne. Rację ma pozwany, iż powodowie mogli skutecznie w drodze zażalenia kwestionować postanowienie Sądu Rejonowego wK.w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu.

Mają powyższe na uwadze, uznając roszczenie powodów za niezasadne sąd powództwo oddalił. O kosztach procesu sąd orzekł na podst. art. 98§1 k.p.c. w zw. z §6 pkt.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynność adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i z tego tytułu zasądził od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) Michał Kuczkowski