Appeal court quashes pension award due to missing military medical commission ruling on service connection.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court quashed the lower court's decision granting a pension for service-related disability in the Soviet Union. The lower court awarded benefits based on expert opinions from psychologists and psychiatrists without a required military medical commission ruling. The court held that only the military commission can establish the link between service and disability, making the lower court's procedure legally flawed.
Legislator headnote
AI generatedArt. 57 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych; Art. 384 § 4 k.p.c.: The military medical commission exclusively determines the connection between service and disability; a court cannot grant a pension based solely on civilian experts if this statutory prerequisite is missing.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 1117/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Szwagierczak (spr.) Sędziowie: SSA Barbara Gonera SSO del. Anna Guniewska Protokolant st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku S. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w W. o rentę w związku ze służbą wojskową na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt IV U 1788/12 uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w W. z dnia(...). i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu Sygn. akt III AUa 1117/13
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie zmienił decyzję odmowną I Oddziału ZUS w R. z dnia (...). w ten sposób, że przyznał S. D. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową w obcej armii od 30 stycznia 2012 r. na trwale. W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca S. D. spełnia przesłanki z art. 6 i ust. 7 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.) do nabycia prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową w obcej armii – „przesądziła o tym jednoznaczna i wiarygodna opinia biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii”.
Co mając na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku z dnia 18 czerwca 2013 r. – stosownie do art. 477 14 § 2 kpc. W apelacji od tego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 7 oraz art. 30 ust. 1 i ust. 32 ustawy z dnia 29.05.1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz art. 233 § 1 kpc – polegające na błędnej ocenie dowodów oraz sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego i błędnego rozstrzygnięcia. Stąd wniosek apelującego o zmianę zaskarżonego wyroku lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wnioskodawca, działając przez pełnomocnika wniósł o oddalenie apelacji. Rozpoznając sprawę
Sąd Apelacyjny ustalił i rozważył, co następuje:
1/ Decyzją z dnia(...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił S. D. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową w obcej armii w okresie od 20.09.1952 r. do 15.08.1953 r. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że orzeczeniem komisji lekarskiej z (...). nie stwierdzono u wnioskodawcy niezdolność do pracy w związku ze służbą wojskową w obcej armii i wobec tego brak podstaw do przyznania świadczenia. Na skutek odwołania wnioskodawcy Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie zmienił decyzję i przyznał mu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku ze służbą w obcej armii – podzielając opinię biegłych neurologa, psychologa oraz psychiatry, iż zespół otępienny (zespół stresu pourazowego – PTSD), na który cierpi wnioskodawca, czyni go osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymagającą pomocy przy podstawowych czynnościach życiowych – co ma związek ze służbą w armii ZSRR w latach 1952 – 1953.
Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. art. 6 i 7 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.). 2/ Według art. 57 ust. 1 ustawy z 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin związek zranień, kontuzji, obrażeń lub chorób mającymi charakter wojennych (§ 2) ze służbą wojskową ustala wojskowa komisja lekarska (patrz bliżej: § 5 rozp. MON z 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach – Dz.
U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) w sprawach dotyczących osób ubiegających się o inwalidztwo wojenne lub wojskowe, badanych przez organy orzeczniczo - lekarskie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pkt 7 ust. 2 § 5 cyt. rozporządzenia). Inaczej mówiąc; określenia związku inwalidztwa wojskowego – stosownie do § 1 oraz art. 57 ust. 1 i 2 ustawy o z.i.w. – ustawodawca powierzył wyłącznie wojskowym komisjom lekarskim. Lekarze orzecznicy ZUS oraz biegli sądowi nie są uprawnieni do orzekania w tej kwestii. Lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS dopiero na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ustala: niezdolność do pracy, datę jej powstania, związek niezdolności do pracy z działaniami wojennymi, bądź mającymi charakter wojennych (art. 57 ust. 1 ustawy o z.i.w.).
Orzeczenia te stanowią podstawę przyznania prawa inwalidy wojennego. I odwrotnie; ustalenie przez wojskową komisję lekarską związku schorzenia ze służbą wojskową nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem niezdolności do pracy. 3/ W aktach niniejszej sprawy brak orzeczenia (w/w) wojskowej komisji lekarskiej (tak: również wyjaśnienia pełnomocnika wnioskodawcy; (...)). 4/ W tej sytuacji wyrok pierwszoinstancyjny rażąco narusza powołane przepisy prawa. Naruszenie to polega na usankcjonowaniu wadliwego postępowania przez organ rentowy, a w szczególności na niezachowaniu trybu ustalania uprawnień do renty inwalidy wojennego – określonego w art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r.; gdyż w sprawie nie wypowiedziała się wojskowa komisja lekarska.
Naruszenie reguł postępowania (już na etapie postępowania administracyjnego) stanowi zarazem naruszenie ciążącego na organie rentowym oraz sądzie ubezpieczeń społecznych obowiązku wyjaśnienia istotnej okoliczności z zachowaniem wszystkich wymagań ustawy. I dlatego należało, w granicach wniosków apelacji, na podstawie art. 384 § 4 kpc i ust. 477 14a kpc orzec jak w sentencji.