Appeal dismissed; conviction for intentional homicide upheld despite witness recantation and DNA evidence.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appeal against the first-instance conviction for intentional homicide, upholding the eight-year prison sentence. The defendant argued that the court failed to critically evaluate witness testimony and ignored exculpatory DNA evidence showing the victim's DNA did not match the accused. The court ruled that the initial witness statements and the accused's presence at the scene remained probative despite the witness's later recantation, and the DNA results did not contradict the established facts regarding the shooting. Consequently, the court found no error in the factual findings or legal qualification, rejecting the claim that the sentence was disproportionately lenient.
Legislator headnote
AI generatedArt. 148 § 1 k.k.; Art. 5 § 2, Art. 7 k.p.k.; Art. 438 pkt 4 k.p.k.; Art. 626 § 1, Art. 636 § 1 k.p.k.; When witness testimony is contradicted by later recantation but supported by initial reliable evidence and the accused's presence, the court may uphold the conviction if the DNA evidence does not definitively exonerate the perpetrator.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt II AKa 39/16
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2016r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA – Zbigniew Kapiński Sędziowie: SA – Maria Mrozik-S. SA – Adam Wrzosek (spr.) Protokolant: – st. sekr. sąd. Anna Grajber przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. sprawy A. M., syna G. i E. z d. K., urodz. (...) w E. oskarżonego z art. 148 § 1 k.k. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt V K 10/14 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonego A. M. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym 600 (sześćset) złotych tytułem opłaty.
UZASADNIENIE
W sprawie Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie sygn. akt V K 10/14 A. M. oskarżono o to, że: w dniu 08 października 1997 r. w J. woj. (...) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w zamiarze pozbawienia życia G. G. oddał trzy strzały w okolice jego klatki piersiowej powodując uszkodzenie rdzenia kręgowego z porażeniem czterokończynowym i porażeniem mięśni oddechowych, rozerwanie nerki lewej, rany tylnej ściany żołądka, ranę wątroby i przepony powodujące ciężką chorobę realnie zagrażającą życiu, wskutek której G.
G. zmarł w dniu 06 lutego 1998 r., to jest o przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy: I. oskarżonego A. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na mocy art. 148 § 1 k.k. skazał go na karę 8 (ośmiu) lat pozbawienia wolności; II. na mocy art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pobawienia wolności w sprawie od dnia 22 października 1998 roku do dnia 23 marca 1999 roku; III. na mocy art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek dowodów rzeczowych, opisanych w wykazie dowodów rzeczowych pod pozycjami 1, 2, 3 i 13 na karcie 73 akt sprawy;
IV. na mocy art. 230 § 2 k.p.k. nakazał zwrócić R. S. dowody rzeczowe opisane w wykazie dowodów rzeczowych pod pozycjami 4 - 10 na karcie 73 akt sprawy; V. zasądził od oskarżonego A. M. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 600 złotych tytułem opłaty oraz pozostałe koszty sądowe. Od powyższego wyroku apelację złożył obrońca oskarżonego. Zaskarżył on wyrok w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, który miał wpływ na treść wyroku, a polegał na bezkrytycznym uznaniu części zeznań świadka M.
M. jako wiarygodnych, o ile tylko można było z nich wyinterpretować winę oskarżonego, przy jednoczesnym niedostrzeganiu środków dowodowych o wyjątkowej doniosłości w tej sprawie, gdyż jedynych - w postaci:
a) oświadczenia pokrzywdzonej R. S., b) badań DNA ( str. 13 motywów wyroku), c) oświadczenia M. M., po raz pierwszy „postawionego do oczu”, który zaprzeczył udziałowi oskarżonego w zdarzeniu, jednocześnie wskazując, że okazane mu zdjęcie w postępowaniu przygotowawczym było podobne do sprawcy zabójstwa. W konkluzji apelacji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy dokonał wszechstronnej i wnikliwej analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynił trafne ustalenia faktyczne. Sąd rozpoznający sprawę dostrzegł różnicę pomiędzy poszczególnymi relacjami złożonymi przez M. M. i ma w pełni rację, że pierwsze zeznania tego świadka złożone w dniu 9 października 1997 r. (k. 46 - 47v) nie mogły być miarodajne w części dotyczącej przebiegu przedmiotowego zdarzenia. Świadek ten podczas kolejnego przesłuchania w dniu 9 października 1997 r. stwierdził, że w powyższym zakresie jego wcześniejsze zeznania nie są zgodne z prawdą, a złożył je z obawy o własne bezpieczeństwo (k. 48 - 49v).
Nadto należy zauważyć, że zdarzenie nie mogło przebiegać w sposób opisany przez M. M. podczas pierwszego przesłuchania także z tego względu, że - zdaniem świadka - samochód pokrzywdzonego miał być widoczny z szosy, którą świadek jechał w kierunku W. i przed tym samochodem leżał pokrzywdzony, gdy tymczasem miejsce gdzie postrzelono G. G. i gdzie znajdowały się łuski z nabojów wystrzelonych z broni palnej, znajdowało się kilkaset metrów od szosy. Podstawą ustaleń faktycznych były zeznania złożone przez M. M. podczas drugiego przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym, w którym wskazał, że z A.
T. był bezpośrednim świadkiem oddania strzałów do pokrzywdzonego i opisał przebieg zdarzenia. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasadnie podniósł, że z powyższymi zeznaniami M. M. korespondują wyniki oględzin miejsca zdarzenia, znalezione tam 3 łuski od nabojów pistoletowych (...)odstrzelone były z jednego egzemplarza broni, pociski wydobyte z ciała pokrzywdzonego są (...), a z ekspertyzy z zakresu badań fizykochemicznych wynika, że na odzieży pokrzywdzonego G. G. tj. podkoszulce, koszulce z krótkim rękawem, męskiej koszuli oraz kamizelce, stwierdzono obecność uszkodzeń o charakterze przestrzelin pochodzących od przelotu dwóch pocisków, przy czym uszkodzenia te umiejscowione były w tylnej części odzieży w miejscach przedstawionych w dokumentacji fotograficznej (str. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Sąd Okręgowy dostrzegł też, że powyższe zeznania M. M. korelują w dużej mierze z zeznaniami A. T., a różnice dotyczą momentu dostrzeżenia samochodu pokrzywdzonego, miejsca w którym ten samochód się znajdował, ilości samochodów na miejscu zdarzenia, sposobu i ilości strzałów oddanych do G. G. oraz charakterystycznych cech oskarżonego i jego ubioru (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), przy czym podczas konfrontacji z M. M. świadek A. T. potwierdził, że zdarzenie przebiegało w sposób podany przez M. M., a poprzednie zeznania były częściowo odmiennie wskutek obawy wynikającej z faktu, że był obserwatorem zdarzenia (str. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Newralgiczne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało okazanie M. M. i A. T. zdjęć sygnalitycznych. Należy przy tym zauważyć, że A. T. podczas przesłuchania w charakterze świadka zeznał, że rozpoznałby mężczyznę, który strzelał do pokrzywdzonego (k. 45v). Zdjęcia sygnalityczne okazano najpierw A. T. (k. 54), a następnie M. M. (k. 55). Obaj, niezależnie od siebie rozpoznali, że osobą, która strzelała do pokrzywdzonego był A. M. i nie mieli w tym zakresie żadnych wątpliwości. Podczas przesłuchania na rozprawie M. M. zeznał, że był na miejscu zdarzenia lecz nie widział osoby, która strzelała do pokrzywdzonego gdyż w tym czasie sięgał po klucz do opon.
Nie potwierdził, że w postępowaniu przygotowawczym rozpoznał oskarżonego na okazanych mu fotografiach, a jedynie podpisał protokół przygotowany przez funkcjonariuszy Policji (k. 820 - 826). Sąd Okręgowy trafnie uznał, że zeznania złożone przez M. M. na rozprawie, w części w której wycofał się on z rozpoznania oskarżonego nie zasługują na wiarę. Faktycznie bowiem świadek nie potrafił logicznie wyjaśnić dlaczego w postępowaniu przygotowawczym podczas okazania zdjęć sygnalitycznych rozpoznał oskarżonego jako osobę, która strzelała do pokrzywdzonego.
Charakterystycznym jest, że nie był on w stanie ustosunkować się do ujawnionych mu zeznań z k. 48 - 49 mówiąc, że był wtedy nieprzytomny, nie pamiętał co powiedział i co z tego zostało zapisane, był załamany i podpisałby każdy protokół (k. 823v - 824), a po ujawnieniu protokołu konfrontacji z A. T. stwierdził: „Nie pamiętam takiego zeznania”. (k. 824). Jednocześnie świadek stwierdził, że w postępowaniu przygotowawczym nikt go nie zmuszał do złożenia zeznań określonej treści (k. 824). Mając na uwadze powyższe okoliczności brak jest podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji dokonał wadliwej oceny zeznań M.
M., dotyczących rozpoznania oskarżonego na okazanych mu zdjęciach sygnalitycznych. W odniesieniu do tej ostatniej kwestii należy ponownie podkreślić, że również A. T., niezależnie od M. M., rozpoznał oskarżonego na okazanych mu fotografiach. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do zeznań R. S. oraz treści jej oświadczenia z dnia 22 stycznia 2002 r. (str. 10 tegoż uzasadnienia). W pisemnym oświadczeniu R. S. stwierdziła, że jest jej wiadomo, iż zabójstwa jej męża dokonali dwaj osobnicy, którzy nie mieli związku z oskarżonymi, gdyż w szpitalu była kilkakrotnie odwiedzana przez osobników o wyglądzie (...), mówiących po (...), którzy obiecali jej odszkodowanie za milczenie, a jej mąż nie miał konfliktów w środowisku(...) (k. 494 - 495).
Z oświadczenia nie wynika, o jakich okolicznościach miała nie mówić, zwłaszcza, że nie była ona świadkiem zdarzenia, a zeznania złożone przez nią w postępowaniu przygotowawczym nie wskazywały na udział w nim oskarżonego. To zaś, że według wiedzy R. S. jej mąż nie miał konfliktów w środowisku O. nie stanowi podstawy do kwestionowania ustaleń Sądu I instancji. W toku postępowania sądowego dopuszczono dowód z opinii z zakresu badań genetycznych. Z materiału pobranego z łusek znalezionych na miejscu zdarzenia wyizolowano DNA pochodzenia męskiego, które nie jest zgodne z profilem DNA oskarżonego.
Nie podważa to również ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji. Nie wiadomo bowiem, czy pistolet użyty przez oskarżonego został wcześniej własnoręcznie przez niego załadowany, a należy pamiętać, że M. M. i A. T. zeznali, że sprawcy towarzyszyli inni mężczyźni. W czasie rozpoznawania sprawy przez Sąd Okręgowy od zdarzenia upłynęło blisko 8 lat. Ustalenia faktyczne zostały jednakże poczynione przez Sąd I instancji w oparciu o dowody przeprowadzone bezpośrednio po zdarzeniu, w tym wskazane wyżej relacje M. M. i A. T. oraz wyniki okazania im albumu ze zdjęciami sygnalitycznymi.
Ma rację skarżący, że świadkowie M. M. i A. T. początkowo nie byli skłonni do zrelacjonowania zdarzenia. Część ich relacji, z przyczyn o których mowa wyżej, była jednakże miarodajna i stanowiła podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych, które nie naruszają zasad określonych w art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k. Po tym jak M. M. na rozprawie zaprzeczył, że w postępowaniu przygotowawczym rozpoznał oskarżonego na okazanych mu zdjęciach sygnalitycznych, to stwierdził, że osoba na fotografii z k. 56 jest podobna do oskarżonego (k. 824).
Powyższe stwierdzenie jest w pełni zrozumiałe, gdyż świadek odniósł się do fotografii przedstawiającej wizerunek oskarżonego, który był obecny na rozprawie. Wypowiedź ta nie dawała podstaw – jak uczynił to Sąd Okręgowy - do wyprowadzenia wniosku, że M. M. nie wycofał się w sposób kategoryczny z dokonanego rozpoznania (str. 8 - 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Tego rodzaju wniosek nie dyskredytuje jednakże ustaleń Sądu I instancji, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony oddając z bliskiej odległości trzy strzały do pokrzywdzonego, w miejsca niezwykle newralgiczne z punktu widzenia funkcji życiowych, a mianowicie karku na wysokości dolnych kręgów szyjnych, w okolicę lędźwiową lewą i górną część uda prawego działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia i zachowanie oskarżonego zakwalifikował jako zbrodnię z art. 148 § 1 k.k. (str. 16 - 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu należy uznać za prawidłową. Z uwagi na to, że skarżący nie kwestionował przyjętej przez Sąd I instancji kwalifikacji prawnej powyższego czynu nie ma potrzeby szerszego odniesienia się do tej kwestii w niniejszym uzasadnieniu. Oskarżonemu A. M. wymierzono karę 8 lat pozbawienia wolności, a więc w najniższym ustawowym wymiarze. Tym samym kara ta nie może być uznana za rażąco niewspółmierną w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. O opłacie i pozostałych kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono w myśl art. 626 § 1, art. 636 § 1 k.p.k., art. 2 ust. 1 pkt 6, art. 8, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tj.j.
Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. z.). Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.