Social Security Court allows pension claim by recognizing 15 years of special conditions work based on witness testimony.
Legislator summary
AI generatedThe Social Security Court reversed the ZUS decision denying the applicant's pension, ruling that the applicant met the 15-year requirement for work under special conditions. The applicant argued that his work in grain processing from 1976 to 1991 involved dust exposure, supported by witness testimony and a job certificate, while ZUS rejected this due to lack of specific official documentation. The court held that the specific nature of performed tasks, rather than just the job title, determines eligibility and that witness testimony is a valid evidentiary means in social security disputes.
Legislator headnote
AI generatedArt. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 473 § 1 k.p.c.: The court must assess the actual nature of performed work to determine eligibility for special conditions pensions, and witness testimony constitutes valid evidence in social security proceedings.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III U 394/16
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący SSO Anna Kicman Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. w Przemyślu na rozprawie sprawy A. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 15 kwietnia 2016 r., znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy A. P. prawo do emerytury począwszy od dnia 4 kwietnia 2016 r. Sygn. akt III U 394/16
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 29 czerwca 2016 r. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2016 r., znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy A. P. prawa do emerytury. W podstawie prawnej powołano art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2015, poz. 748 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe – 23 lata; uzupełniające-rola – 2 lata 8 miesięcy i 17 dni; łącznie – 25 lat. Okres pracy w (...) Przedsiębiorstwie (...) Oddział L. z siedzibą w O. od dnia 1 października 1976 r. do 31 grudnia 1991 r. nie został zaliczony do pracy w szczególnych warunkach, ponieważ na podstawie dokumentacji osobowej brak było możliwości, aby jednoznacznie ustalić, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 13 maja 2016 r. wnioskodawca A.
P. wskazując, iż nie zgadza się z decyzją ZUS-u z dnia 15 kwietnia 2016 r. Wnioskodawca podniósł, że w okresie od 1 października 1976 r. do 31 grudnia 1991 r. pracował w (...) Przedsiębiorstwie (...) Oddział L. z siedzibą w O. w warunkach szczególnych- w warunkach zapylenia. Na udowodnienie powyższych okoliczności ubezpieczony przedstawił kserokopię zaświadczenia z dnia 30 grudnia 1992 r. oraz dwóch świadków M. G. i W. N.. W odpowiedzi na odwołanie ZUS O/R. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że wnioskodawca wiek 60 lat osiągnął w dniu (...)r.; oświadczył, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Ponadto wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych; Nie wykazał natomiast 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że do wniosku o emeryturę nie zostało przedłożone świadectwo pracy w szczególnych warunkach, wnioskodawca przedłożył jedynie ogólne świadectwo pracy wystawione w dniu 30 grudnia 1991 r., z którego wynika, że pracował na stanowisku robotnika wykwalifikowanego magazynu nasion czystych. Wnioskodawca przedłożył również dokumentacje z akt osobowych, z której wynika, że zatrudniony był na stanowiskach robotnika, pracownika (...) i robotnika magazynowego.
Ponadto z przedłożonych angaży wynika, że ubezpieczony otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, przy czym stawka ustalona była za godzinę takiej pracy i brak jest informacji za ile godzin wypłacono wnioskodawcy ten dodatek. Z zakresu czynności robotnika wynika, że wykonywał zadania przy suszeniu i czyszczeniu nasion, znakowaniu opakowań oraz przy rozładunku nasion. Z przedłożonych dokumentów nie wynika natomiast, czy wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze wykonywał prace w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca A. P., ur. (...), w dniu 6 kwietnia 2016 r. złożył wniosek o emeryturę, oświadczając w nim, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na potwierdzenie okresów ubezpieczenia oraz charakteru zatrudnienia odwołał się do dokumentacji rentowej i kapitałowej, ponadto przedłożył dokumentację potwierdzającą pracę w gospodarstwie rolnym ojca. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji, decyzją z dnia 15 kwietnia 2016 r., znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy A. P. prawa do emerytury.
Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe – 23 lat; uzupełniające-rola – 2 lata, 8 miesięcy i 17 dni; łącznie – 25 lat. Do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie zaliczył okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) Oddział L. z siedzibą w O. od dnia 1 października 1976 r. do 31 grudnia 1991 r, ponieważ na podstawie dokumentacji osobowej brak było możliwości, aby jednoznacznie ustalić, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Dowód – akta emerytalne wnioskodawcy: - wniosek o emeryturę z dnia 6 kwietnia 2016 r., - dokumenty potwierdzające okresy składkowe, nieskładkowe oraz uzupełniające, a także dokumenty potwierdzające wysokość uzyskanego wynagrodzenia, - decyzja ZUS z dnia 15 kwietnia 2016 r.
Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie (...) Oddział L. z siedzibą w O. w okresie od dnia 1 października 1976 r. do dnia 31 grudnia 1991 r. Ze znajdujących się w aktach osobowych angaży z ww. okresu wynika, że wnioskodawca był zatrudniony na następujących stanowiskach: robotnik, pracownik/robotnik magazynowy, robotnik wykwalifikowanego magazynu nasion czystych. Zakład, który zatrudniał ubezpieczonego zajmował się przerabianiem, w zależności od pory roku, zbóż, traw, nasion motylkowych, ziemniaków.
Praca wnioskodawcy polegała na przyjmowaniu (wyładunku), suszeniu, czyszczeniu i załadunku nasion. Przyjęte nasiona przesypywane były do zbiorników w celu przeprowadzenia analizy laboratoryjnej. Po badaniu nasiona były suszone w suszarni elektrycznej lub spalinowej. Praca wnioskodawcy przy suszeniu polegała na obsłudze taśmociągów, które podawały nasiona na suszarnie oraz na ładowaniu węgla do pieca w przypadku suszarni spalinowej. Po wysuszeniu nasiona były transportowane do zbiornika w celu oczyszczenia. Czyszczenie polegało na obsłudze maszyny czyszczącej, między innymi włożeniu odpowiedniego sita, wyczyszczeniu maszyny.
Po czyszczeniu, nasiona przesypywano do worków, które były wiązane, metkowane i układane na paletach. Ponadto po uzyskaniu w 1978 r. uprawnień operatora wózka widłowego wnioskodawca transportował palety z workami do magazynu nasion czystych. Przerobione produkty wysyłane były przeważnie do Państwowych Gospodarstw Rolnych, Igloopoli, rolników indywidualnych jako materiał siewny lub na paszę. Wnioskodawca z tytułu zatrudnienia otrzymywał posiłki regeneracyjne w postaci zupy, wyrobów mlecznych oraz dostawał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych.
Na wyżej wskazanych stanowiskach wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Dowód: - dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) Oddział L. z siedzibą w O., - kserokopia zaświadczenia z dnia 30 grudnia 1992 r., k. 3 - zeznania świadka M. G., k. 24v - zeznania świadka P. N., k. 24v - przesłuchanie wnioskodawcy, k. 24v Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych wnioskodawcy oraz w aktach osobowych wnioskodawcy, których domniemanie prawdziwości wynika z art. 244 i nast. k.p.c., a ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków M. G. i P. N. oraz wnioskodawcy A. P., jako logiczne, spójne, wzajemnie się uzupełniające. Wynika z nich jednoznacznie charakter zatrudnienia, zajmowane stanowiska pracy, rodzaje powierzonych wnioskodawcy obowiązków w spornym okresie zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) Oddział L. z siedzibą w O.. Charakter zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie został jednoznacznie potwierdzony w toku prowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, na podstawie dowodów osobowych z zeznań świadków i wnioskodawcy.
Zwrócić należy uwagę na fakt, że wnioskodawca w związku z charakterem swojego zatrudnienia otrzymywał posiłki regeneracyjne oraz dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, co wynika z kartoteki zatrudnienia, a więc pracodawca traktował go jako pracownika zatrudnionego w warunkach szczególnych. Zapisy w angażach nie mogą przesądzać o tym, iż Sąd w oparciu o inne dowody zgromadzone w toku postępowania nie może przyjąć, iż pracownik faktycznie wykonywał inne czynności, niż wynikające z angaży.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcy A. P. należy uznać za uzasadnione. Na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 887) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184). Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2). Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Bezspornym jest, iż wnioskodawca w dniu 4 kwietnia 2016 r. ukończył 60 lat; we wniosku o emeryturę zawarł oświadczenie, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego; a ponadto wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była natomiast kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca był zatrudniony w warunkach szczególnych w (...) Przedsiębiorstwie (...) Oddział L. z siedzibą w O. w okresie od dnia 1 października 1976 r. do dnia 31 grudnia 1991 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty (prace załadunkowe, wyładunkowe, suszenie, czyszczenie). Stanowiska zajmowane przez wnioskodawcę wymienione zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, dziale X – „W rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym”, poz. 10 – „Prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, dziale X, poz. 10, pkt 2 – „czyszczarniany”, pkt 3 – „pakowacz przetworów zbożowo-mącznych na urządzeniach tradycyjnych”, pkt 4 „agregatowy czyszczenia i rozdrabniania ziarna”, pkt 7 – „robotnik za i wyładunkowy zbóż, przetworów zbożowych komponentów paszowych i pasz”, pkt 9 – „robotnik pomocniczy- renowator opakowań zbóż i przetworów zbożowych”.
Podkreślenia wymaga, że to nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale zakres faktycznie wykonywanej przez ubezpieczonego pracy decyduje o uznaniu jej za pracę w warunkach szczególnych (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 marca 2009 r. I PK 194/08, OSNP 2010/23-24/281; Sąd Apelacyjny w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2015 r., III AUa 270/15, LEX nr 1768713). W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron.
W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi w art. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477 8 i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie, art. 473 § 1 k.p.c. stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia (...)r., a więc od ukończenia 60 lat życia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.