Legislator Case Law & Legislation
III U 181/16 AI generated

Social court allows pension supplement for 15 years of work in special conditions based on witness testimony.

Case Number III U 181/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The social court granted the applicant a pension supplement for 15 years of work in special conditions, overturning the Social Insurance Fund's refusal. The applicant provided employment records and witness testimony to prove she worked as a machine operator in a cooperative from 1968 to 1990. The court ruled that witness testimony and personal records were sufficient evidence, establishing that her specific duties matched the official list of work in special conditions.

Legislator headnote

AI generated

Art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 477 § 2 k.p.c.: The court may establish facts regarding work in special conditions using any civil procedure evidence, including witness testimony, without requiring specific employer documents if the work type matches the statutory list.

Keywords

AI generated
pension supplement special conditions witness testimony social insurance burden of proof employment records machine operator

Cited Legislation

AI generated
Art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Uzasadniając swoje stanowisko Zakład stwierdził, że zgodnie z art. 21 ustawy – rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszący 15 lat.
Art. 477 § 2 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy powołanych wyżej przepisów, jak również w oparciu o przepis art. 477 14 § 2 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III U 181/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący SSO Anna Kicman Protokolant Łukasz Wyczawski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. w Przemyślu na rozprawie sprawy W. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o rekompensatę do emerytury na skutek odwołania W. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 8 lutego 2016 r., znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób że, przyznaje wnioskodawczyni W. B. rekompensatę do emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Sygn. akt III U 181/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 30 marca 2016 r. Decyzją z dnia 8 lutego 2016 r., znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawczyni W. B. prawa do przyznania rekompensaty do emerytury. W podstawie prawnej decyzji organ rentowy powołał przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748) oraz ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1240). Uzasadniając swoje stanowisko Zakład stwierdził, że zgodnie z art. 21 ustawy – rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszący 15 lat.

Organ rentowy odmówił przyznania rekompensaty, ponieważ wnioskodawczyni nie udowodniła 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu z dnia 16 lutego 2016 r. wnioskodawczyni W. B. zakwestionowała powyższą decyzję jako krzywdzącą, wnosząc ostatecznie o jej zmianę i przyznanie prawa do rekompensaty przy uwzględnieniu pracy w szczególnych warunkach w okresie od 15 listopada 1968 r. do 30 września 1990 r. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni W. B., urodzona (...), w dniu 21 grudnia 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie rekompensaty do emerytury z tytułu przepracowania 15 lat w szczególnych warunkach, przedkładając zaświadczenie z dnia 6 lipca 1999 r. wystawione przez Spółdzielnię Pracy (...) K. – Galanteryjną w J. o zatrudnieniu w okresie od 15 listopada 1968 r. do 30 września 1990 r. na stanowisku szwacz maszynowy, które zgodnie z uchwałą nr 80/83 Zarządu Centralnego Związku (...) z dnia 30 czerwca 1983 r. zalicza się do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

Ponadto w dniu 1 lutego 2016 r. wnioskodawczyni przedłożyła kopie dokumentacji z akt osobowych z ww. okresu zatrudnienia. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 lutego 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawczyni przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Dowód: dokumentacja zawarta w aktach emerytalnych wnioskodawczyni. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni W. B. (z d. B.) w okresie od 15 listopada 1968 r. do 30 września 1990 r. była zatrudniona w Spółdzielni Pracy (...) K. – Galanteryjnej w J. na stanowisku szwacza maszynowego.

Zakład pracy wnioskodawczyni zajmował się produkcją kurtek i płaszczy z tkanin gumowych (podgumowanych), odzieży roboczej. Wnioskodawczyni przez cały okres zatrudnienia pracowała jako szwacz maszynowy, a czasami w razie potrzeby ręcznie wykonywała dziurki i przyszywała guziki. W hali produkcyjnej, w których wykonywała swoje czynności panował duży huk, szum wydobywający się z kilkudziesięciu pracujących maszyn do szycia oraz zapylenie z talku. Jako szwacz maszynowy wnioskodawczyni pracowała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Dowód: dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawczyni z okresu pracy w Spółdzielni Pracy (...) K. – Galanteryjnej w J., zeznania świadków: B. F. – k. 23 i M. G. – k. 23, przesłuchanie wnioskodawczyni W. B. – k.

23. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych oraz w ramach toczącego się w sprawie sądowego postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika z art. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron. Przedłożone dokumenty potwierdzają podjęcie zatrudnienia oraz zajmowane stanowiska i zakres obowiązków wnioskodawczyni w okresie zatrudnienia w Spółdzielni Pracy (...) K. – Galanteryjnej w J.. Za wiarygodne Sąd uznał także zeznania świadków B.

F. i M. G., które dokładnie opisały czynności wykonywane przez wnioskodawczynię, gdyż pracowały wraz z nią w jednym zakładzie. Szczegółowo wskazały, jakie prace wykonywała wnioskodawczyni, jak wyglądała organizacja pracy i podział zadań pomiędzy pracowników. Sąd w pełni podzielił także zeznania wnioskodawczyni W. B., jako logiczne i konsekwentne, znajdujące pokrycie w pozostałym materiale dowodowym. Zebrana obecnie dokumentacja wraz zeznaniami świadków i wnioskodawczyni potwierdza okres i faktyczny charakter wykonywanej przez nią pracy.

Zgromadzone dowody wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, wobec czego są wiarygodnym źródłem ustaleń faktycznych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawczyni W. B. jest uzasadnione. Zgodnie z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata zaś to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Przesłankami uprawniającymi do rekompensaty są:

1) utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę we wcześniejszym wieku emerytalnym w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008 r. - w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r. - podstawy prawnej przewidującej takie uprawnienie;

2) niespełnienie przez ubezpieczonego warunków uprawniających go do emerytury pomostowej na zasadach wynikających z przepisów o emeryturach pomostowych;

3) legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z FUS;

4) nieuzyskanie przez ubezpieczonego prawa do emerytury według zasad przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS; Równocześnie wątpliwości w zakresie interpretacji co do kręgu osób uprawnionych do rekompensaty oraz ram czasowych pracy wykonywanej w warunkach szczególnych rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r., K 27/09 (OTK-A 2010, nr 9, poz. 109) przyjął, że rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla osób, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 r. i nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

Przepisy ustawy o emeryturach pomostowych obejmują wyłącznie pracowników, którzy przed 1 stycznia 1999 r. wykonywali pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do oceny pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze konieczne jest odwołanie się do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), gdzie wskazano, że rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w art. 32 ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).

Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Natomiast w myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia - okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji - w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zaświadczenie zakładu pracy powinno potwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których uzależnione jest przyznanie emerytury. Spośród czterech przesłanek nabycia prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych w niniejszej sprawie sporny okazał się okres pracy w szczególnych warunkach, a to z uwagi na nie uznanie przez organ rentowy zaświadczenia z dnia 6 lipca 1999 r. wystawionego przez Spółdzielnię Pracy (...) K.

– Galanteryjną w J. o zatrudnieniu w okresie od 15 listopada 1968 r. do 30 września 1990 r. na stanowisku szwacz maszynowy, z powołaniem się na uchwałę nr 80/83 Zarządu Centralnego Związku (...) z dnia 30 czerwca 1983 r. zaliczającej ww. pracę do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Podnieść należy, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość, mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego i nie są potrzebne jakieś szczególne dowody z dokumentów - wystarczą dowody np. z zeznań świadków i stron.

Takie postępowanie dowodowe – uzupełniające i weryfikujące dokumentację sporządzoną przez pracodawców Sąd obecnie przeprowadził. Dokonując tej oceny tut. Sąd oparł się na poglądzie Sądu Najwyższego, zawartym w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10 (LEX nr 619638), zgodnie z którym dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

W ocenie Sądu Okręgowego fakt wykonywania przez wnioskodawczynię W. B. pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 r. w wymiarze ponad 15 lat znalazł potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym – dokumentacji osobowej, w tym zaświadczeniu z dnia 6 lipca 1999 r. wystawionym przez Spółdzielnię Pracy (...) K. – Galanteryjną w J. oraz w zeznaniach świadków i wnioskodawczyni. Sąd na podstawie dokumentacji zawartej w aktach osobowych, zeznań świadków oraz wnioskodawczyni ustalił, że w okresie od 15 listopada 1968 r. do 30 września 1990 r.

W. B. pracowała w Spółdzielni Pracy (...) K. – Galanteryjnej w J. na stanowisku szwacza maszynowego. Zakres i rodzaj wykonywanych przez wnioskodawcę czynności we wskazanych powyżej okresach w pełni odpowiadał pracom w szczególnych warunkach wymienionym w wykazie A, dziale VII – „W przemyśle lekkim”, poz. 7 – Produkcja tkanin powlekanych, gumowanych i wyrobów z tych tkanin” stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Ponadto prace takie wymieniono w Uchwale Nr 80 Zarządu Centralnego Związku (...) z dnia 30 czerwca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach organizacyjnych spółdzielczości pracy - w wykazie A, dziale VII, poz. 7, pkt 8 – „szwacz maszynowy i ręczny wyrobów i sprzętu technicznego”. Rozstrzygając kwestię charakteru zatrudnienia wnioskodawczyni, Sąd przyjął więc, że wykazała ona ponad 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy powołanych wyżej przepisów, jak również w oparciu o przepis art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.