Legislator Case Law & Legislation
XIII Ga 209/16 AI generated

Court dismissed appeal against damages for car rental period, upholding lower court's factual findings on causation.

Case Number XIII Ga 209/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court dismissed the appellant's appeal, upholding the first-instance judgment that awarded damages for a car rental period. The appellant argued that the rental period should be shorter based on evidence regarding the victim's vacation and the actual start of the rental, claiming a causal link error. The court rejected these claims, noting the appellant failed to present evidence for the alleged facts during the first instance and improperly introduced new evidence late in the proceedings.

Legislator headnote

AI generated

Art. 361 § 1 k.c.; Art. 363 § 1 k.c.; Art. 233 § 1 k.p.c.; Art. 381 k.c.; Art. 385 k.p.c.: The appellate court must uphold the lower court's factual findings if the appellant fails to substantiate new claims with evidence in the first instance and introduces them late, thereby dismissing the appeal as groundless.

Keywords

AI generated
car rental damages causal link error late evidence introduction freedom of evidence assessment appellate review standard contractual damages substitution vehicle

Cited Legislation

AI generated
Art. 361 § 1 k.c.
381 k.c.) W konsekwencji, zważywszy na prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, nie ma racji Skarżący, gdy czyni zarzut naruszenia przepisu art. 361 § 1 k.c. i art.
Art. 363 § 1 k.c.
i art. 363 § 1 k.c. W sprawie, wbrew stanowisku pozwanego, Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował wskazane przepisy uznając, iż odszkodowanie obejmujące zwrot kosztów za wynajem pojazdu zastępczego należy się powodowi, zgodnie z jego żądaniem, od dnia 12 lipca 2013 roku, w którym poszkodowany L.
Art. 233 § 1 k.p.c.
naruszenie przepisów prawa procesowego, mającego wpływ na treść wyroku, a mianowicie: c/ art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności wynikających z zeznań poszkodowanego L.
Art. 381 k.c.
Art. 385 k.p.c.
W tym stanie rzeczy Sąd II instancji na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.
Art. 98 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.
Art. 98 § 3 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.
§ 2 pkt 3 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
art. 361 § 1 k.c
naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: a/ art. 361 § 1 k.c.
art. 233 § 1 k.p.c
naruszenie przepisów prawa procesowego, mającego wpływ na treść wyroku, a mianowicie: c/ art. 233 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt XIII Ga 209/16

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Płocku w zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 3 151,90 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 października 2013 roku do dnia zapłaty i kwotę 775 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Płocku kwotę 158,52 zł tytułem zwrotu części wynagrodzenia biegłego tymczasowo wypłaconego przez Skarb Państwa Sąd Rejonowy w Płocku, sygn. akt V GC 109/14 (wyrok k.256, uzasadnienie k.262-270). Apelację od powyższego orzeczenia wniósł pozwany zaskarżając wyrok w części, tj. w punkcie I ponad kwotę 1220,25 zł a w konsekwencji w pkt II. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: a/ art. 361 § 1 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w adekwatnym związku przyczynowym pozostaje hipotetyczna szkoda związana z wynajęciem pojazdu zastępczego w okresie pomiędzy podpisaniem Umowy Najmu, a rzeczywistym wynajęciem pojazdu zastępczego, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego zasądzenia odszkodowania za okres 18 dni najmu podczas, gdy zgodnie z zeznaniami poszkodowanego oraz dokumentacją zebraną w sprawie w adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym pozostawał jedynie najem w okresie 5 dni, tj. od dnia 25 do 30 lipca 2013 roku; b/ art. 363 § 1 k..c. poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż obowiązek zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem naprawienia szkody może uzasadniać wypłatę odszkodowania za okres, w którym poszkodowany w rzeczywistości nie wynajmował pojazdu zastępczego, a tym samym pozostający poza adekwatnym związkiem przyczynowym ze szkodą;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mającego wpływ na treść wyroku, a mianowicie: c/ art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności wynikających z zeznań poszkodowanego L. M., złożonych na terminie rozprawy dnia 6 lutego 2015 roku, iż faktyczny najem pojazdu rozpoczął się dopiero po powrocie poszkodowanego z urlopu i trwał około tygodnia, co w konsekwencji doprowadziło Sąd I instancji do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych i niezasadnego przyjęcia, iż przyznanie odszkodowania w wysokości odpowiadającej18 dniom najmu pojazdu zastępczego, jest sumą odpowiadającą poniesionej szkodzie; d/ art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w konsekwencji pominięcie istotnej części materiału dowodowego w postaci dowodu z zadań w sprawie dotyczących szkody (...) (znajdujących się w aktach szkody), z którego to dokumentu wynika, iż poszkodowany zgłaszając szkodę prosił o pilny kontakt z uwagi na fakt, iż 13 lipca 2013 roku wyjeżdżał na urlop wypoczynkowy oraz pominięcie okoliczności, iż oświadczenie pozwanego o potrzebie najmu pojazdu zastępczego jest datowane na dzień 25 lipca 2013 roku i dopiero od tego dnia rozpoczął się faktyczny najem pojazdu zastępczego, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż poszkodowany korzystał z pojazdu zastępczego w okresie od 12 lipca 2013 roku do dnia 6 sierpnia 2013 roku, podczas gdy w rzeczywistości najem pojazdu zastępczego rozpoczął się dopiero dnia 25 lipca 2013 roku, na co bezsprzecznie wskazuje data ww. oświadczenia.

Wskazując przedmiotowe zarzuty Skarżący wniósł o: I. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa ponad kwotę 1220,25 zł; II. zasądzenie na rzecz pozwanego - (...) S.A. kosztów postępowania w obydwu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych ewentualnie o uchylenie wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postepowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych (apelacja k. 278-281).

Powódka wniosał o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych (odpowiedź na apelację k.295-296).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności wynikających z zeznań poszkodowanego L. M., złożonych na terminie rozprawy dnia 6 lutego 2015 roku, iż faktyczny najem pojazdu rozpoczął się dopiero po powrocie poszkodowanego z urlopu i trwał około tygodnia, co w konsekwencji doprowadziło Sąd I instancji do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych i niezasadnego przyjęcia, iż przyznanie odszkodowania w wysokości odpowiadającej 18 dniom najmu pojazdu zastępczego, jest sumą odpowiadającą poniesionej szkodzie.

Zgodnie z treścią przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Przepis ten stanowi wyraz obowiązującej w procedurze cywilnej zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych stanowi podstawowe zadanie sądu orzekającego, przy czym powinna być ona dokonana w sposób konkretny, w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Swobodna ocena dowodów nie może być dowolna.

Z tych względów przyjmuje się, że jej granice wyznaczane są przez kryteria: logiczne, ustawowe i ideologiczne (por. wyrok SN z 12 lutego 2004 roku, II UK 236/03, Legalis). Sąd ma obowiązek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków poprawnych logicznie. Zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym (por. wyrok SN z 20 marca 1980 roku, II URN 175/79, OSNC 1980, Nr 10, poz. 200).

Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 k.p.c., choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne (por. wyrok SN z 27 września 2002 roku, IV CKN 1316/00, Legalis). Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok SN z 27 września 2002 roku, II CKN 817/00, Legalis; wyrok SN z 16 grudnia 2005 roku, III CK 314/05, OwSG 2006, Nr 10, poz. 110 ).

Powyższe w przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu II instancji, nie miało miejsca. Sąd Rejonowy dokonał bowiem wnikliwej analizy i oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a z poddanych ocenie, mieszczącej się w granicach swobodnej oceny, dowodów wywiódł wnioski poprawne logicznie i zgodne z doświadczeniem życiowym. Sąd I instancji trafnie, w oparciu o materiał dowodowy, który w niniejszej sprawie stanowiły środki dowodowe zaoferowane przez strony procesu, ustalił, iż uzasadniony i konieczny okres najmu przez poszkodowanego pojazdu zastępczego obejmować powinien łącznie 18 dni od 12.07. do 30.07.2013 r., przy stawce 198,41 zł netto (zastosowanej przez zakład naprawczy, a mieszczącej się w przedziale stawek występujących na rynku lokalnym).

Poczynione w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy w pełni podziela i uznaje za własne, akceptując jednocześnie przy tym przedstawioną przez Sąd Rejonowy argumentację prawną. W tym miejscu podkreślić należy, iż pozwany ubezpieczyciel przeprowadzając likwidację przedmiotowej szkody uznał za uzasadniony najem pojazdu zastępczego przez okres 17 dni przy zastosowaniu stawki 73 zł brutto za 1 dzień najmu i wypłacił z tego tytułu odszkodowanie w kwocie 1241,00 zł. W sprzeciwie złożonym od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwany postawił szereg zarzutów, tj.: brak legitymacji procesowej powoda, nieudowodnioną wysokość czynszu najmu pojazdu zastępczego, zawyżony czynsz najmu, niecelowość najmu pojazdu zastępczegooraz nieudokumentowany i nieuzasadniony czas naprawy, podnosząc przy tym ostatnim, iż okoliczność, czy czas naprawy uszkodzonego pojazdu był uzasadniony, wymaga wiadomości specjalnych biegłego sądowego.

Ustosunkowując się następnie do przeprowadzonego w sprawie dowodu z opinii biegłego sądowego jednoznaczne przyznał, iż uzasadniony okres przestoju pojazdu marki T. (...) w warsztacie mógł i powinien wynosić w przedmiotowym stanie faktycznym maksymalnie 15 dni kalendarzowych - od 12 do 26 lipca 2013 roku (pismo procesowe pełnomocnika pozwanego z 12.08.2015 roku, k. 218). Pełnomocnik reprezentujący pozwanego nie stawił się na ostatniej rozprawie w dniu 27 listopada 2015 roku, na której Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z uzupełniającej, ustnej opinii biegłego sądowego.

Twierdzenie pozwanego, iż faktyczny czas najmu samochodu zastępczego wynosił 5 dni, tj. 0d 25 do 30 lipca 2013 roku, co według niego miało skutkować brakiem potrzeby ustalania hipotetycznego czasu najmu pojazdu zastępczego uzasadnionego czasem naprawy uszkodzonego pojazdu, pojawiło się w niniejszej sprawie po raz pierwszy dopiero w apelacji. Strona pozwana w toku postępowania przed Sądem I instancji, kwestionując czas najmu pojazdu zastępczego, nigdy nie powołała tej okoliczność i w żaden sposób nie próbowała jej dowieść. Z przytoczonego zaś w apelacji dowodu z zeznań świadka L.

M. (poszkodowanego), przeprowadzonego na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 roku, nie wynika, wbrew twierdzeniom skarżącego, że poszkodowany wynajmował samochód zastępczy w okresie od 25 do 30 lipca 2013 roku. Świadek zeznając nie operował bowiem żadnymi datami, nie wskazał w jakim okresie przebywał na urlopie, podał jednocześnie, cyt. „Samochodem poruszałem się po P. i do syna(……). Byłem w tym czasie na urlopie.”, określając zaś czas korzystania z pojazdu zastępczego użył pojęcia niejednoznacznego, cyt. „..to był chyba tydzień”.

W ocenie Sądu Okręgowego dowodowi z zeznań tego świadka, Sąd I instancji trafnie nie odmówił wiarygodności, ale jednocześnie z uwagi na brak stanowczych i jednoznacznych stwierdzeń w zeznaniach świadka brak było podstaw do przypisania temu dowodowi, jak czyni to skarżący, kluczowego znaczenia dla ustalenia okoliczności faktycznych. Bezzasadny okazał się również zarzut dotyczący naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w konsekwencji pominięcie istotnej części materiału dowodowego w postaci dowodu z zadań w sprawie dotyczących szkody (...) (znajdujących się w aktach szkody), z którego to dokumentu wynika, iż poszkodowany zgłaszając szkodę prosił o pilny kontakt z uwagi na fakt, iż 13 lipca 2013 roku wyjeżdżał na urlop wypoczynkowy oraz pominięcie okoliczności, iż oświadczenie pozwanego o potrzebie najmu pojazdu zastępczego jest datowane na dzień 25 lipca 2013 roku i dopiero od tego dnia rozpoczął się faktyczny najem pojazdu zastępczego, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż poszkodowany korzystał z pojazdu zastępczego w okresie od 12 lipca 2013 roku do dnia 6 sierpnia 2013 roku, podczas gdy w rzeczywistości najem pojazdu zastępczego rozpoczął się dopiero dnia 25 lipca 2013 roku, na co bezsprzecznie wskazuje data ww. oświadczenia.

Nie może Skarżący skutecznie zarzucić Sądowi I instancji pominięcie wskazanego materiału dowodowego, skoro w postępowaniu przed tym Sądem po pierwsze nigdy nie powołał okoliczności, iż najem samochodu zastępczego rozpoczął się 25 lipca i trwał do 30 lipca 2013 roku a po drugie nie wskazał dowodów na potwierdzenie tej okoliczności, pomimo iż przepis art. 503 § 1 k.p.c. nakłada na pozwanego obowiązek wskazania w sprzeciwie od nakazu zapłaty, między innymi wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów na ich potwierdzenie.

Zauważyć jednocześnie należy, iż wskazane akta szkody (...) pozwany Ubezpieczyciel powołał w sprzeciwie jako dowód potrzebny do ustalenia okoliczności niezbędnego i koniecznego czasu naprawy uszkodzeń pojazdu marki T. (...) nr rej. (...), powstałych wskutek kolizji z dnia 08.07.2013 r. (sprzeciw k. 59), złożył zaś na zażądane Sądu I instancji, po dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i wyceny wartości kosztów napraw pojazdów samochodowych na tę okoliczność (postanowienie z dnia 2 marca 2015 roku, k. 107; akta szkody (...) k. 132).

Powołanie zatem okoliczności faktycznego czasu trwania najmu pojazdu zastępczego i dowodu na potwierdzenie tej okoliczności dopiero w apelacji Sąd Okręgowy uznał, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, za spóźnione (art. 381 k.c.) W konsekwencji, zważywszy na prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, nie ma racji Skarżący, gdy czyni zarzut naruszenia przepisu art. 361 § 1 k.c. i art. 363 § 1 k.c. W sprawie, wbrew stanowisku pozwanego, Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował wskazane przepisy uznając, iż odszkodowanie obejmujące zwrot kosztów za wynajem pojazdu zastępczego należy się powodowi, zgodnie z jego żądaniem, od dnia 12 lipca 2013 roku, w którym poszkodowany L.

M. zawarł umowę najmu, do dnia 30 lipca 2013 r., w którym powinien już odebrać swój pojazd po naprawie. Sąd Okręgowy nie dostrzegł żadnych uchybień kwestionowanego wyroku, które winny być uwzględnione w toku kontroli instancyjnej z urzędu. W tym stanie rzeczy Sąd II instancji na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. zasądzając od pozwanego jako strony, która przegrała apelację, na rzecz powoda kwotę 600,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowegow tym postępowaniu (wynagrodzenie pełnomocnika powoda będącego radcą prawnym ustalono zgodnie z § 2 pkt 3 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz.

U. z 2015 roku, poz. 1804).