Court quashes lower court's dismissal of overtime claim, remanding case to establish prior employment relationship.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court quashed the lower court's judgment dismissing the plaintiff's claim for overtime pay and remanded the case for a new trial. The plaintiff argued that work performed under a third-party contract between 2011 and 2013 was actually done within an existing employment relationship from 1996. The lower court incorrectly treated the determination of the employment relationship as a preliminary issue unrelated to the monetary claim, failing to recognize the plaintiff's interest in establishing the relationship to prove overtime status. Consequently, the court ruled that the lower court misunderstood the plaintiff's request and ordered the case to be reopened to properly assess the overtime entitlement based on the established employment history.
Legislator headnote
AI generatedArt. 386 § 4 k.p.c.; Art. 108 § 2 k.p.c.: When a lower court dismisses a claim for damages based on a preliminary finding that a prerequisite legal relationship does not exist, without addressing the plaintiff's specific interest in proving that relationship for the purpose of the monetary claim, the appellate court must quash the judgment and remand the case for a new trial to allow proper examination of the merits.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. VPa 12/16
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2016 roku Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Mastalerz Sędziowie: SSO Magdalena Marczyńska SSO Agnieszka Leżańska (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Marcelina Machera po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa A. R. przeciwko (...) Zespołowi (...) w P. i A. K. o ustalenie istnienia stosunku pracy, wynagrodzenie za pracę, zadośćuczynienie na skutek apelacji powódki A. R. od wyroku Sądu Rejonowego w P.. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 grudnia 2015r. sygn. IV U 195/14 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P.. do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania za instancję odwoławczą. Sygn. akt V Pa 12/16
UZASADNIENIE
A. R. pozwem z dnia 31 grudnia 2014 roku, skierowanym przeciwko (...) Zespołowi (...) w P.. wniosła o ustalenie, że czynności wykonywane przez nią, a wynikające z umowy zlecenia z firmą (...) z dnia l marca 2011 roku do czerwca 2013 roku, były czynnościami w ramach istniejącego stosunku pracy, a wobec powyższego ustalenie, że praca wykonywana przez nią w ramach umowy zlecenie z dnia l marca 2011 roku z firmą (...) w S. była pracą wykonywaną w nadgodzinach u pozwanego, co wynika z ustaleń pokontrolnych ZUS, przeprowadzonych u pozwanego i zasądzenie od pozwanego na jej rzecz wynagrodzenia z tytułu nadgodzin ustalonych przez biegłego oraz zasądzenia na rzecz powódki zadośćuczynienia.
A. R. wartość przedmiotu sporu określiła na kwotę 30.000.00 złotych, w tym wartość wynagrodzenia na kwotę 10.000.00 złotych, przy czym zastrzegła możliwość zmiany powyższych kwot w toku postepowania. Pozwany (...) w P.. nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie. Sąd postanowieniem z dnia 12 marca 2015 roku zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie IV Ppm 112/14. Sąd Okręgowy w P.. postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 roku, w sprawie sygn. akt V Pz 16/15, uchylił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 12 marca 2015 roku.
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 29.IX.2015roku wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego A. K., prowadzącą działalność pod nazwą (...) Centrum Usług Medycznych (...) w S.. A. K. w odpowiedzi na pozew nie uznała żądań powódki. Zaskarżonym wyrokiem częściowym z dnia 18 grudnia 2015 roku, sygn. akt IV P 195/14, Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił powództwo w zakresie ustalenia istnienia stosunku pracy pomiędzy A. R., a (...) Zespołem (...) w P. i nie obciążył powódki A.
R. kosztami procesu. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego: powódka A. R. była zatrudniona w (...) Zespole (...) w P.. od 1996 roku na stanowisku pielęgniarki, na oddziale (...) Na oddziale tym w ramach swoich obowiązków wykonywała wszystkie czynności, jakie wykonują pielęgniarki oddziałowe (podawanie lekarstw, zastrzyki, opieka nad pacjentem itp.). Powódka pracowała także w pomocy doraźnej, jednak w czasie, gdy praca ta odbywała się w ramach godzin nadliczbowych.
Po raz kolejny pracę w pomocy doraźnej powódka podjęła od dnia 1 kwietnia 2011 roku, przy czym w tym czasie wykonywała swoje czynności w ramach umowy zlecenia, zawartej z Niepublicznym Zespołem (...) w S., który to podmiot miał zawartą umowę na wykonywanie usług pomocy doraźnej z pozwanym (...) w P.. Pozwany bowiem miał umowę z NFZ na wykonywanie usług pomocy doraźnej i wykonywał tę umowę zlecając wykonywanie usług innym podmiotom. Takim podmiotem był (...) Centrum Usług Medycznych (...) w S.. Powódka pracując w pomocy doraźnej wykonywała czynności pielęgniarki oraz czynności biurowe, wykonywane w przychodniach przez rejestratorki.
Poza powódką i innymi pielęgniarkami zatrudnionymi w (...), pracę w pomocy doraźnej świadczyły także pracownice niepublicznych ZOZ-ów z terenu P. Wszystkie osoby świadczyły pracę na podstawie umowy zlecenia lub o świadczenie usług, żadna z nich nie świadczyła pracy na podstawie umowy o pracę. Powódka zawierała umowy zlecenia z firmą (...) na okresy jednego roku kalendarzowego, w sumie zawarła kolejno trzy takie umowy. Od firmy (...) A. R. otrzymywała za każdy rok PIT-11. W 2013 roku w pozwanym (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził kontrolę, w wyniku której organ rentowy ustalił, że pracownice (...), w tym również powódka, wykonywały pracę w pomocy doraźnej na podstawie umowy zlecenia.
ZUS przyjął, iż pracownice pozwanego winny wykonywać pracę w pomocy doraźnej na podstawie umowy o pracę i w związku z tym od otrzymanego w (...) wynagrodzenia winny być opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, zdrowotne. Pozwany (...) zapłacił należne z tego tytułu składki na rzecz ZUS, przy czym od wynagrodzeń powódki była to kwota 2.764.82 złotych. (...) wystąpił do swych pracownic o zwrot opłaconych składek. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrokiem z dnia 23 października 2014 roku, oddalił powództwo (sygn. akt IV Ppm112/14).
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrokiem z dnia 15 września 2015r., w sprawie VPa 2/15, oddalił apelację (...) od powyższego wyroku. W przedmiotowej sprawie powódka i inne osoby wykonujące pracę w pomocy doraźnej, wykonywały ją w dni powszednie w godzinach od 18.00 do 8.00 dnia następnego oraz od godziny 18.00 w piątki do 8.00 w poniedziałki. Powódka i jej koleżanki wskazywały w grafikach dni, w jakich chciałyby pełnić dyżury, dopasowywały je do swoich godzin pracy w „macierzystych” zakładach pracy. Z zasady ich wnioski były uwzględniane przy układaniu grafików dyżurów w pomocy doraźnej.
A. K. pozostawiała pielęgniarkom dużą swobodę w zakresie ustalania grafików dyżurów, wymagała jedynie, aby dyżury były obsadzone. Co miesiąc powódka i inne osoby obsługujące pomoc doraźną, podpisywały rachunki i otrzymywały wynagrodzenia z umów zlecenia. Powódka z pracy w pomocy doraźnej zrezygnowała po zakończeniu kontroli przez ZUS i po wystąpieniu przez (...) z żądaniem zapłaty za opłacone przez szpital składki od umowy zlecenia. Pomoc doraźna funkcjonowała w różnych miejscach w P., najpierw w przychodni przy ul. (...), a następnie przy ul. (...), w kompleksie budynków szpitala.
Pomoc doraźna była usługą wykonywaną na rzecz (...), ale najpierw przez pracowników tego zakładu w ramach nadgodzin, a później przez te same osoby, ale wykonujące pracę dla różnych podmiotów, już nie dla (...). Ostatnim takim podmiotem był (...) Centrum Usług Medycznych (...) w S.. Powódka A. R. pracę w pomocy doraźnej świadczyła przez dwa okresy, najpierw w okresie, gdy była to praca w nadgodzinach w ramach umowy o pracę w Szpitalu, oraz od dnia 1 kwietnia 2011 roku do dnia 30 czerwca 2013roku.W okresach tych powódka chciała wykonywać dodatkową pracę za dodatkowe wynagrodzenie.
Pracownicy szpitala byli informowani na zebraniach o możliwości podjęcia takiej dodatkowej pracy i warunkach tego zatrudnienia. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy ustalił na podstawie: dokumentów złożonych do akt sprawy w postaci: umowy zlecenia nr (...), umowy zlecenia nr (...), umowy zlecenia zawartej w dniu 01 stycznia 2013roku, PIT-11 za 2011 rok, PIT-11 za 2012 rok, PIT-11 za 2013 rok, pisemnych wyjaśnień powódki. Przy tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy uznał żądanie ustalenia istnienia pomiędzy stronami umowy o pracę za bezzasadne.
Sąd I instancji skonstatował, iż umowa o pracę charakteryzuje się tym, że praca jest wykonywana osobiście i w sposób ciągły, pracownik wykonuje ją w sposób podporządkowany (pracownik stosuje się do poleceń przełożonych), a za swoją pracę otrzymuje określone wynagrodzenie (art.22kp). Sąd Rejonowy powołał się także na przepisy kodeksu cywilnego -art. 734 i następne, które określają warunki zlecenia. Sąd meriti stwierdził, że powódka w ramach swojej umowy o pracę zatrudniona na oddziale wewnętrznym wykonywała swoje obowiązki również na dyżurach.
Nadto, Sąd podkreślił, iż praca w pomocy doraźnej nie była pracą tożsamą z pracą wykonywaną na oddziale wewnętrznym, powódka nie wykonywała bowiem pracy na tym samym oddziale w godzinach innych niż godziny pracy, poza tymi normatywnymi godzinami swojej pracy. Sąd Rejonowy uznał nadto, że w pomocy doraźnej powódka podlegała poleceniom przełożonych z (...), którzy nie byli pracownikami pozwanego (...). Umowy zlecenia powódka podpisała z A. K., która występowała w imieniu (...), ona także układała grafiki dyżurów, wystawiała dla powódki i innych osób wykonujących pracę w pomocy doraźnej, dokumenty związane z pracą w pomocy doraźnej, w tym dokumenty do urzędu skarbowego.
W ocenie Sądu Rejonowego, w czasie świadczenia pracy przez powódkę w pomocy doraźnej, nie było bezpośredniej zależności pomiędzy powódką, a jej przełożonymi z (...). Nadto umowa o pracę nakłada na pracodawcę obowiązek odprowadzania od wynagrodzenia składek na ubezpieczenie społeczne, co oznacza, że ustalone w umowie wynagrodzenie jest wynagrodzeniem wraz z tymi składnikami, jakie są obowiązkowo odprowadzane, jako daniny, na rzecz ZUS i urzędu skarbowego. Wynagrodzenie to jest wyższe od wynagrodzenia, jakie otrzymuje pracownik.
Świadomość różnicy pomiędzy wynagrodzeniem brutto, a wynagrodzeniem netto posiada każdy zatrudniony, zasady te bowiem obowiązują od 1998r., w zakresie składek ubezpieczeniowych i od 1992roku w zakresie zaliczek na podatek dochodowy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy uznał, że zasady te znała również powódka, a fakt, że otrzymywała wynagrodzenie nie odbiegające w zasadniczy sposób od ustalonego w umowie zlecenia, a nadto otrzymała od (...) dokumenty - PIT 11 za trzy lata wykonywania pracy w pomocy doraźnej wskazuje, iż miała ona świadomość, iż świadczona przez nią praca nie ma charakteru pracy wykonywanej na postawie umowy o pracę, lecz zlecenia.
W ocenie Sądu I instancji, nie ma więc podstaw do przyjęcia, iż powódka świadczyła pracę w pomocy doraźnej na podstawie umowy o pracę zawartej z pozwanym (...). A. R. wykonywała swoje obowiązki na podstawie umowy zlecenia, łączącej ją z firmą (...), która kierowała pracą powódki, ustalała dni wykonywania pracy, opracowywała grafiki dyżurów. Firma ta zajmowała się przy tym tylko pomocą doraźną i te usługi świadczyła na rzecz pozwanego (...). Nie obsługiwała żadnych innych oddziałów pozwanego (...), nie zapewniała obsady pielęgniarek na oddziałach szpitalnych, czy w przychodniach rejonowych prowadzonych przez pozwanego.
Sąd meriti stwierdził nadto, że zarówno miejsce pracy powódki, jak i obowiązki przez nią wykonywane były inne niż te, jakie wynikały z łączącej powódkę z pozwanym (...) umowy o pracę. Konkludując Sąd Rejonowy uznał, że strony umowy zlecenia były zainteresowane zawarciem umowy o takim właśnie charakterze i nie ma podstaw do przyjęcia, iż winna ona być uznana za nieważną z mocy prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy uznał żądanie ustalenia istnienia pomiędzy stronami umowy o pracę za bezzasadne i oddalił powództwo w tym zakresie.
Sąd I instancji wydał wyrok częściowy, stwierdził bowiem, że w zakresie przedmiotowego żądania powódki sprawa może być rozstrzygnięta, a rozstrzygnięcie to będzie miało wpływ na dalszy tok procedowania. Apelację od powyższego wyroku złożyła powódka, wyrokowi zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, ti.: 1.naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w postaci okoliczności dotyczących wcześniejszej formuły wykonywania pracy doraźnej przez powódkę na rzecz pozwanego, na podstawie stosunku pracy (i w godzinach nadliczbowych) i braku nadania tym okolicznościom jakiejkolwiek mocy dowodowej, pomimo, że (a) zmiana tejże formuły polegająca na outsourcingu usług do Spółki (...) miała na celu jedynie oszczędności Pracodawcy kosztem Powódki związane z pracą Powódki w godzinach nadliczbowych i ominięcie przepisów prawa pracy w tym zakresie, (b) Powódka, przed jak i po zmianie formuły zatrudnienia, wykonywała te same czynności, w miejscu i siedzibie pracodawcy.
Powyższe naruszenia spowodowały, że Sąd Rejonowy, w ocenie skarżącej, wydał błędne orzeczenie nie biorąc pod uwagę okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy.
2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego w postaci wyników kontroli Pozwanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dotyczących uznania, że Powódka wykonywała prace pomocy doraźnej na podstawie stosunku pracy - poprzez brak nadania tym ustaleniom jakiejkolwiek mocy dowodowej, pomimo odniesienia się przez Sąd do wyników kontroli w uzasadnieniu. Uchybienie miało bardzo poważy wpływ na wynik sprawy, gdyż pominięcie przez Sąd prawidłowych ustaleń organu kontrolnego dotyczących pracy Powódki spowodowało oddalenie powództwa;
3. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., poprzez pominięcie we wnioskowaniu Sądu wyjaśnień Powódki pomimo, że są one logiczne, pełne, mają ciąg przyczynowo -skutkowy i są zgodne z pozostałym materiałem dowodowym i prawidłowymi ustaleniami Sądu w zakresie zmiany formuły zatrudnienia u Pozwanego oraz wyników kontroli ZUS dotyczących uznania, że Powódka świadczyła pomoc doraźna w ramach stosunku pracy z Pozwanym; II. naruszenie przepisów prawa materialnego ti.:
4. naruszenie art. 22 Kodeksu pracy, poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy Powódka wykonywała prace pomocy doraźnej na rzecz Pozwanego i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez Pozwanego, a Pozwany - za pośrednictwem firmy zewnętrznej zatrudniał Powódkę za wynagrodzeniem, co dodatkowo zostało potwierdzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, 5. naruszenie art. 734 Kodeksu cywilnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie pomimo, że czynności pomocy doraźnej były świadczone na rzecz Pozwanego i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez Pozwanego, a Pozwany - za pośrednictwem spółki zewnętrznej zatrudniał Powódkę za wynagrodzeniem, a ponadto przyjęcie, że przepis ten miał zastosowanie pomimo, że w toku postępowania nie wykazano dodatkowej cechy zlecenia - a zabronionej w stosunkach pracy — tj. braku możliwości zlecania przez Powódkę czynności osobom trzecim.
W oparciu o tak skonstruowane zarzuty pełnomocnik powódki wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości tj. uznanie powództwa za uzasadnione i przywrócenie Powoda do pracy na poprzednich warunkach oraz zasądzenie od Pozwanej na rzecz Powoda kosztów postępowania w pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zasądzenie od Pozwanej na rzecz Powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Okręgowy –
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:
apelacja skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku, aczkolwiek z przyczyn w niej nie wskazanych. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny podniesionych w apelacji zarzutów, jak również prawidłowości rozstrzygniecia Sądu I instancji, należy poczynić kilka uwag dotyczących granic rozpoznani przez sąd II instacji apelacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 378§1 k.p.c. Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Granice apelacji wyznacza zakres zaskarżenia apelacją wyroku sądu pierwszej instancji (w całości lub w części).
Podkreślić przy tym należy, iż zarzuty apelacji nie tylko nie wyznaczają jej granic, ale również nie wiążą sądu drugiej instancji ani apelanta. Oznacza to z jednej strony, że sąd odwoławczy, jako instancja także merytoryczna, powinien zbadać sprawę w pełnym zakresie (w granicach apelacji), niezależnie od podniesionych zarzutów, ponieważ, zgodnie z § 1 omawianego przepisu, rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, a nie jej zarzutów (por. wyr. SN z 27.4.2000 r., I CKN 648/98, niepubl.), np. powinien wziąć pod uwagę, w granicach zaskarżenia, wszystkie stwierdzone naruszenia prawa materialnego, procesowego i inne uchybienia, niezależnie od tego, czy zostały wytknięte w apelacji (por. post.
SN z 4.10.2002 r., III CZP 62/02, Legalis). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd Okręgowy stwierdza, iż Sąd I instancji wydał w sprawie wyrok częściowy nie mając żadnych ku temu przesłanek. Wszak w polskim porządku prawnym wydawanie wyroków częściowych może mieć miejsce wówczas, gdy sąd rozstrzyga co do części żądania lub niektórych z żądań pozwu (art. 317 § 1 KPC). W literaturze i judykaturze przyjmuje się zgodnie, że dopuszczalne jest wydawanie takich orzeczeń, jeśli tylko część żądania, jedno żądanie lub niektóre z połączonych żądań zostało wyjaśnione, a inne jeszcze nie.
Możliwość wydania wyroku częściowego w konfiguracji odnoszącej się do niektórych z żądań wniosku wynika z dopuszczalności kumulacji przedmiotowej roszczeń (art. 191 KPC) [por. uchw. SN z 8.6.1977 r., III CZP 40/77, OSNCP 1978, Nr 2, poz. 24; uchw. SN z 22.9.1977 r., III CZP 72/77, OSNCP 1978, Nr 4, poz. 65; post. SN z 4.7.1983 r., III CRN 129/83, OSNCP 1984, Nr 5, poz. 75; uchw. SN z 16.1.1984 r., III CZP 72/83, OSNCP 1984, Nr 7, poz. 115; post. SN z 25.5.1994 r., I CRN 49/94, PS 1995, Nr 1, s. 93, z glosą A. M. ; K. K. , w: W. B., Z.
R. (red.), (...), t. II, s. 367; B. B. , Metodyka, s. 223–224; J. K. , Postępowanie nieprocesowe, s. 52; W. S. , Postępowanie nieprocesowe, s. 77; K. K. , Postępowanie nieprocesowe, W. 2004, s. 166; B. D. , w: Z. R., W. S. (red.), Kodeks, t. I, 1975, s. 775–776 i 804; K. P. , Wyrok, s. 167]. W pewnych sprawach z ich istoty będzie wynikał brak możliwości orzekania częściowego, z taką własnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Wszak Sąd Rejonowy wydajac wyrok częściowy, zupełnie pominął kwestię braku interesu prawnego powódki w żądaniu ustalenia istnienia stosunku prawnego w sytuacji, gdy równocześnie wystapila ona z powództwem o zasądzenie na jej rzecz świadczenia pienieżnego z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
Zgodnie bowiem z treściąart. 189 k.p.c warunkiem sine qua non dopuszczalności powództwa o ustalenie jest istnienie po stronie powodowej interesu prawnego w ustaleniu konkretnego stosunku prawnego lub konkretnego prawa. Przy czym interes prawny, rozumiany jako potrzeba ochrony sfery prawnej powoda, którą może uzyskać przez samo ustalenie stosunku prawnego lub prawa (wyr. SN z 10.6.2011 r., II CSK 568/10, Legalis). W zasadzie powództwo o ustalenie jest niedopuszczalne, gdy istnieje możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie. W takich sytuacjach brak jest bowiem interesu prawnego, gdyż ustalenie jest tylko przesłanką do uwzględnienia roszczenia o świadczenie (zob. orz.
SN z 19.10.1959 r., 4 CR 537/58, NP 1960, Nr 9, s. 1229; zob. wyr. SN z 20.10.1970 r., II CR 190/70, Legalis, wyr. SN z 5.9.2012 r., IV CSK 589/11, Legalis). Strona traci interes prawny w żądaniu ustalenia jego istnienia także wtedy, gdy sama wytoczyła powództwo o zasądzenie lub o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa, mające swą podstawę w stosunku prawnym, co do którego w procesie o ustalenie twierdzi, że istnieje, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Przesłanką rozstrzygnięcia powództwa o zasądzenie lub o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa musi bowiem być uprzednie ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego stanowiącego podstawę świadczenia, będącego przedmiotem tego powództwa.
Wytoczenie powództwa o zasądzenie lub o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa przez stronę, która w procesie o ustalenie twierdzi, że stosunek prawny stanowiący podstawę jej żądania istnieje, nie pozbawia tej strony interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie istnienia tego stosunku prawnego tylko wówczas, gdy w jej interesie niezwiązanym z wytoczonym przez nią powództwem o zasądzenie lub o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa leży wykazanie, że stosunek prawny istnieje, a istnienia takiego interesu powodka w przedmiotowej sprawie nie wykazała. (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2006 r., V CSK 188/05).
Sąd Rejonowy, wydając w sprawie wyrok częściowy, błędnie zaś uznał, iż powyższe rozstrzygnięcie ma charakter prejudycjalny w stosunku do roszczeń pieniężnych powodki. Treść wyroku częściowego wyraźnie jednak wskazuje, w ocenie Sądu Okręgowego, na niezrozumienie przez Sąd I instancji roszczenia powódki. Wszak A. R. wniosła o ustalenie, że czynności wykonywane przez powódkę, a wynikające z umowy zlecenia zawartej z firmą (...) z dnia 1 marca 2011 roku w okresie od marca 2011 roku do czerwca 2013 roku, były czynnościami wykonywanymi w ramach istniejącego między powódką, a (...) stosunku pracy, a w konsekwencji ustalenie, że praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia z firmą (...) była pracą wykonywaną w nadgodzinach u pozwanego (...).
Powódka nie wnosiła, jak sugeruje treść rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego zawartego w wyroku częściowym, o ustalenie, iż łączył ją z pozwanym stosunek pracy, albowiem jego istnienie pomiędzy stronami od 1996 roku było w sprawie bezsporne, co zresztą wynika wprost z poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych. Intencją powódki było uzyskanie dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, po uprzednim ustaleniu przez sąd, iż świadczyła pracę na rzecz pozwanego w ramach istniejącego już stosunku pracy, nie zaś umów zlecenia, zawieranych z pozwanym pracodawcą przez podmiot trzeci.
Wobec niezasadnego wydania w sprawie przez Sąd Rejonowy wyroku wstępnego, a w konsekwencji nie rozpoznania istoty sprawy, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 kp.c., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, na podstawie art.108§2 k.p.c. pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach za instancję odwoławczą. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy odniesie się do zgłoszonego przez powódkę roszczenia o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, po uprzednim ustaleniu, czy czynności wykonywane przez powódkę, a wynikające z umowy zlecenia zawartej z firmą (...) w okresie od marca 2011 roku do czerwca 2013 roku, były czynnościami wykonywanymi w ramach istniejącego między powódką, a (...) stosunku pracy, mając na uwadze utrwalone w powyższym zakresie stanowisko judykatury ( m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2015 roku sygn.
IIPK 282/14, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku sygn. IIUZP 6/09). Na marginesie sprawy wskazać należy, iż zawarte w apelacji wnioski końcowe, w których pełnomocnik powódki wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości tj. uznanie powództwa za uzasadnione i przywrócenie Powoda do pracy na poprzednich warunkach, w żaden sposób nie odnoszą się do meritum będącej przedmiotem osądu sprawy. Stosownie do powyższych rozważań, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.