Court dismissed appeal, ruling unjustified enrichment applies to VAT overpayment for roof repairs, not business activity. Appeal rejected based on Civil Code provisions. Appeal dismissed; unjustified enrichment applies to VAT overpayment for roof repairs, not business activity.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court dismissed the appeal against a first-instance judgment ordering defendants to return 7,000 PLN as unjustified enrichment. The court found that the plaintiff's transfer of funds for roof repairs constituted a non-debt payment under the Civil Code, not a business transaction subject to shorter limitation periods. Consequently, the court upheld the lower court's decision that the defendants failed to prove any legal obligation to retain the funds.
Legislator headnote
AI generatedArt. 405 k.c.; Art. 410 k.c.; Art. 922 § 1 k.c.; Art. 1034 k.c.; Art. 411 pkt 1 k.c.; Art. 299 k.p.c.; Art. 233 § 1 k.p.c.; Art. 3 k.p.c.; Art. 6 k.c.; Art. 385 k.p.c.; Art. 98 § 1 i 3 k.p.c.; Art. 99 k.p.c.; Unjustified enrichment applies to overpayments for maintenance services, excluding business activity limitation periods; burden of proof rests on the party claiming exemption.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III Ca 1798/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Lucyna Morys - Magiera Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.) Sędzia SR (del.) Łukasz Malinowski Protokolant Monika Piasecka po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K. przeciwko D. K. (1) i A. S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I C 762/15 1. oddala apelację;
2. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Lucyna Morys – Magiera SSO Teresa Kołeczko - Wacławik Sygn. akt III Ca 1798/15
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej zasądził solidarnie od pozwanych D. K. (1) i A. S. na rzecz powódki Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K. kwotę 7000 zł. jako świadczenie solidarne z zasadzonym świadczeniem od D. K. (2) w nakazie zapłaty wydanym 20 listopada 2014r. w sprawie sygn. akt I Nc 6226/14 oraz orzekł o kosztach procesu. Sąd ustalił, że E. K., mąż pozwanej D. K. (1) i ojciec pozwanych A. S. i D. K. (2) zmarły 10 grudnia 2010r, po którym pozwani nabyli prawa do spadku na podstawie ustawy, wykonywał na rzecz powódki usługi związane z remontem dachu i z tego tytułu w dniu 7 marca 2008r. wystawił fakturę VAT nr (...) na kwotę 17.088,89 zł.
Powódka na poczet należności z faktury w okresie od 7 kwietnia 2008r. do 30 kwietnia 2008r. przelała na konto E. K. kwotę 24.088,89 zł. Pismem z 7 marca 2011r. powódka wezwała E. K. do zwrotu nadpłaconej kwoty w wysokości 7000 zł. w terminie 7 dni, a następnie pismami z 24 stycznia 2014r. wezwała jego spadkobierców do zapłaty. Wezwania były bezskuteczne. Ustalając powyższe uznał sąd I instancji, że żądanie pozwu jest uzasadnione, albowiem nadpłacona omyłkowo przez powódkę kwota 7000 zł. była świadczeniem nienależnym podlegającym zwrotowi na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. i art. 922 § 1 k.c. w zw. z art. 1034 k.c. Nie wykazały przy tym pozwane przesłanek wyłączenia zwrotu świadczenia z art. 411 pkt 1 k.c. Ponieważ powódka mogła najwcześniej wezwać do zwrotu nienależnego świadczenia w dniu 8 kwietnia 2008r., od tego dnia rozpoczął bieg 10 letni termin przedawnienia roszczenia, który w dniu wniesienia pozwu nie upłynął.
Nie podzielił przy tym Sąd Rejonowy stanowiska pozwanych, że roszczenie ma swoje źródło w umowie o roboty budowlane, gdyż umowa została przez obie strony wykonana, a tym samym zakończona, a pozwane nie zgłaszały zarzutów, aby wykonane przez E. K. prace miały wyższą wartość niż wynikającą z faktury. Stąd też nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie dwuletni termin przedawnienia roszczenia. Nie przyjął też Sąd Rejonowy argumentów, iż dla roszczenia jako związanego z działalnością gospodarczą powódki i E. K. termin przedawnienia wynosi 3 lata.
Podniósł, że zadaniem powódki jest sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną i jej utrzymywanie w stanie niepogorszonym, a nie prowadzenie działalności gospodarczej. O kosztach orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. W apelacji pozwane zarzuciły sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego mającą wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że powództwo podlegało uwzględnieniu podczas gdy okoliczności winny uzasadniać oddalenie powództwa w całości, albowiem sąd I instancji błędnie przyjął, że powódka nie prowadzi działalności gospodarczej, mimo, że będąc podmiotem praw i obowiązków prowadzi działalność gospodarczą za pośrednictwem profesjonalnego zarządcy, a tym samym winien zostać zastosowany trzyletni termin przedawnienia.
Zarzuciły też naruszenie prawa procesowego - art. 299 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez niedopuszczenie dowodu z przesłuchania stron podczas gdy fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały wyjaśnione i zachodziła potrzeba ich wyjaśnienia. W uzasadnieniu podniosły, że w sprawie winien mieć zastosowanie 2 letni termin przedawnienia wynikający z wykonywania przez E. K. prac w oparciu o umowę o dzieło, a ponadto zarzuciły, iż to, że przelewy dokonane przez powódkę na rzecz E. K. wskazują na zapłatę zobowiązań wynikających z faktury nr (...) nie przesądza, czy powódka miała zapłacić tylko za zobowiązania z tej faktury, czy też za inne jeszcze dodatkowe usługi wykonywane przez E. K. na jej rzecz.
Przedstawiając powyższe zarzuty wniosły o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na ich rzecz od powódki kosztów procesu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Powódka wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja nie mogła odnieść skutku. Trafnie bowiem Sąd Rejonowy ocenił, iż w prawidłowo ustalonych i bezspornych okolicznościach sprawy, a to omyłkowej nadpłaty kwoty 7000 zł dokonanej przez powódkę na rzecz E. K. z tytułu wykonanego remontu dachu i kominów w budynku mieszkalnym należącym do powódki, podstawą żądania zwrotu są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Nie wykazały bowiem pozwane, by powódka była zobowiązana wobec E. K. do zapłaty z innego jeszcze tytułu, a powołanie w treści przelewów z 7 kwietnia 2008r., 24 kwietnia 2008r. i 30 kwietnia 2008r. numeru faktury (...) i tytułu przelewu „remont dachu i kominów” wskazuje jednoznacznie, że przelewy dotyczyły wyłącznie tych prac. Ponieważ z treści faktury wynika iż należność z tego tytułu wyniosła 17.088,89 zł., to kwota nadpłacona w wysokości 7000 zł stanowiła świadczenie nienależne, podlegające zwrotowi. Stąd też bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art.299 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., albowiem wbrew zarzutom pozwanych, fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione.
Podkreślić należy, że sąd nie jest zobowiązany do zarządzenia dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Nie ma też obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawiania dowodów spoczywa bowiem na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie obciąża tę stronę, która wywodzi z nich określone skutki prawne (art. 6 k.c.).
Strona, która nie przedstawi dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Zasadnie też sąd I instancji odrzucił argumentację pozwanych, iż w sprawie winien mieć zastosowanie 2 letni lub 3 letni termin przedawnienia. Zlecenie przez powódkę remontu dachu i kominów, a więc czynności zmierzającej do utrzymania budynku w stanie niepogorszonym w żadnym razie nie może być traktowane jako działalność gospodarcza powódki. Zadaniem Wspólnoty nie jest bowiem prowadzenie zarobkowej działalności o której mowa w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Nie jest też trafny zarzut, że roszczenie przedawniło się w 2 letnim terminie jako wynikającym z umowy o dzieło lub roboty budowlane. Na podstawie tej umowy zapłacona została wynikająca z faktury należność w wysokości 17.088,89 zł., zaś nadpłata stanowiła świadczenie nienależne. Zasadnie przy tym wskazał Sąd Rejonowy, że pozwane nie wykazały przesłanek wyłączających możliwość zwrotu świadczenia z art. 411 pkt 1 k.c. Z tych względów, ponieważ wyrok Sądu Rejonowego jest prawidłowy, apelacja jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w oparciu o przepis § 6 pkt 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.9.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.
U. 2013. 490 t.j. ze zm.) zasądzając solidarnie od pozwanych na rzecz powódki wynagrodzenie jej pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 600 zł. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Lucyna Morys-Magiera SSO Teresa Kołeczko-Wacławik