Court dismissed appeal; assignment of insurance claim does not grant assignee special territorial jurisdiction under mandatory insurance law.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the plaintiff's appeal regarding the territorial jurisdiction of the court handling a claim for damages arising from a traffic accident. The plaintiff, who acquired the victim's claim via assignment, argued that this status should allow the case to be heard in the court of the defendant's seat. The court held that an assignment of a claim does not change the nature of the underlying obligation or grant the assignee the special jurisdictional status of the insured party under mandatory insurance law. Consequently, the plaintiff failed to meet the requirements for special jurisdiction and the case correctly remained with the court of general jurisdiction.
Legislator headnote
AI generatedArt. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; Art. 187 § 1 pkt 2 kpc: Assignment of a claim does not alter the nature of the underlying obligation, and the assignee cannot invoke the special territorial jurisdiction applicable to the insured party under mandatory insurance law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VI Gz 185/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SO Beata Hass Kloc SO Anna Harmata (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. K. przeciwko (...) Towarzystwo (...) SA w W. na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt V GC 241/16 postanawia:
1. oddalić zażalenie, 2. rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego pozostawić orzeczeniu kończącemu sprawę.
UZASADNIENIE
Powód A. K. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Towarzystwo (...) S.A. w W. kwoty 20.550,36 zł. wskazując , iż nabył w drodze przelewu wierzytelność należną B. S. z tytułu uszkodzenia samochodu powstałego w wyniku zdarzenia drogowego. Pozwany (...) Towarzystwo (...) S.A. w W. zarzucił niewłaściwość miejscową Sądu rozpoznającego sprawę podając, że powód nie przytoczył w uzasadnieniu pozwu żadnych argumentów przemawiających za tym, aby sprawa była rozpoznawana przez sąd inny aniżeli właściwości ogólnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016r.
Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Miasta Stołecznego Warszawy w W.. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał na zasadę wynikającą z art. 30 kpc oraz wyjątek od niej przewidziany w art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (Dz. U. 2013 poz. 392 z późń. zm.). Podał, iż aby wnieść sprawę do sądu innego, aniżeli sąd właściwości ogólnej, stosownie do art. 187 § 1 pkt. 2 kpc należy przytoczyć okoliczności, które uzasadniają właściwość sądu, do którego powództwo zostało wniesione, a powód nie przytoczył żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić uzasadnienie dla wniesienia przez niego sprawy do sądu innego aniżeli właściwego z uwagi na siedzibę pozwanego towarzystwa ubezpieczeń.
Stąd już tylko z tego powodu zarzut pozwanego dotyczący właściwości miejscowej sądu był trafny. Ponadto poszkodowanym, a zarazem uprawnionym z umowy ubezpieczenia zawartej przez sprawcę szkody z pozwanym, jest wyłącznie B. S.. Powód jednak nie domagał się rozpoznania sprawy przez sąd właściwy z uwagi na miejsce zamieszkania poszkodowanego i dlatego właściwość określona została według przepisów o właściwości ogólnej. Nie ma przy tym żadnego wpływu na właściwość sądu przelew wierzytelności dokonany na rzecz powoda, bo to nie on był uprawnionym z umowy ubezpieczenia (ani, co oczywiste – poszkodowanym), a B.
S., który jedynie przelał swoją wierzytelność na powoda. Powołany wyżej art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie dotyczy zaś uprawnionego w wyniku dokonanego przelewu wierzytelności, a uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a to najczęściej są dwa różne podmioty. Stąd mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art.200 § 1 kpc orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód , zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu orzeczeniu powód zarzucił: - naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania - art. 200 § 1 k.p.c., poprzez jego zastosowanie pomimo braku zaistnienia przesłanki jego zastosowania, tj. niewłaściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu: - naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania - art. 20 ust. 1 ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w brzemieniu sprzed 24 stycznia 2016 roku poprzez jego ograniczenie w stosowaniu za pomocą kryterium podmiotowego, a nie przedmiotowego, tj. do uprawnionego z umowy ubezpieczenia sprawcy szkody do osoby zbywcy wierzytelności w sytuacji, gdy powództwo obejmujące roszczenia z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, a które to roszczenia przysługują z mocy art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych poszkodowanym niebędącym stroną umowy ubezpieczenia obowiązkowego ma zastosowanie również wobec cesjonariusza wierzytelności z tytułu odszkodowania za szkodę rzeczową.
W ustosunkowaniu się do powyższego pozwany wniósł o oddalenie zażalenia w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego było uznanie, iż powód nie przytoczył w pozwie okoliczności faktycznych, które należycie uzasadniałyby właściwość miejscową Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu. Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu Rejonowego nie znajdował w rozpoznawanej sprawie zastosowania art. 20 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Powód na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia 2 września 2015r. nabył od poszkodowanego B.
S. wierzytelność z tytułu odszkodowania za szkodę rzeczową Poszkodowany nie jest uczestnikiem niniejszego procesu, a zatem nie znajduje zastosowania przepis art. 20 w/w ustawy. Pomimo cesji nie można powoda uznać za poszkodowanego ani też uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2013r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) - w brzmieniu przed zmianą - powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź wg przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
Powyższy przepis stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. W sprawach z powództwa wynikającego z ubezpieczenia obowiązkowego lub obejmujących roszczenia z tego tytułu o właściwości miejscowej decyduje miejsce zamieszkania (albo siedziby) poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza, a przelew wierzytelności na rzecz powoda nie jest podstawą dochodzonego roszczenia.
Z chwilą cesji następuje tylko skutek w postaci nabycia przez następcę prawnego cedenta (poszkodowanego) przysługującej mu wierzytelności wobec jego dłużnika. Zmienia się zatem jedynie osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter jej roszczenia o zapłatę wobec dłużnika (postanowienie SN z dnia 16.11.2012r. sygn. akt III CZP 69/12). Oznacza to, że w dalszym ciągu mamy do czynienia z roszczeniem z tytułu czynu niedozwolonego (ciągłość przedmiotowa) i roszczeniem z tytułu ubezpieczenia. W związku z tym powód – cesjonariusz może korzystać z właściwości przemiennej uregulowanej w art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
W tym zakresie Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniach z dnia 16.11.2012 sygn. akt III CZP 69/12 oraz z dnia 21 kwietnia 2005r. sygn. akt III CZP 17/05. Oznacza to jednak wbrew stanowisku powoda, że powództwo przeciwko ubezpieczycielowi może być dochodzone przed sądem właściwości ogólnej (wg siedziby pozwanego), lub – z powołaniem na właściwość przemienną – wg miejsca zamieszkania, którym był cedent. W niniejszej sprawie powód nie powoływał się na miejsce zamieszkania poszkodowanego B.
S., który zresztą jak wynika z dokumentacji w aktach sprawy zamieszkuje w Ł.. Jak wynika z poczynionych już wywodów sam powód nie nosi przymiotu poszkodowanego lub uprawnionego z umowy , nie uprawnia go ku temu umowa cesji. Zresztą na marginesie należy dodać, iż i on zamieszkuje poza obrębem właściwości Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu mieszka bowiem w K.. Art. 20 w/w ustawy wyraźnie posługuje się określeniem miejsce zamieszkania lub siedziba i odnosić niniejsze należy do regulacji zawartej w art. 25 kc – dla osoby fizycznej i art. 41 kc – dla osoby prawnej.
Brak jest podstaw dla rozszerzającej wykładni normy art.20 w/w ustawy noszącej przecież charakter wyjątku. Sąd Okręgowy nie podziela również stanowiska żalącego się , iż Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu właściwy był ze względu na siedzibę powoda jako uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Powód nie był uprawnionym z umowy ubezpieczenia, nie będąc jej stroną, a jego miejsce zamieszkania jak już wskazano powyżej nie uprawniało go również w tym zakresie do uznania Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu jako właściwego. Zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 kpc pozew powinien w miarę potrzeby zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu.
W przedmiotowej sprawie powód przywołując treść art. 20 w/w ustawy podał, iż prowadzi działalność w okręgu Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu. Niniejsze byłoby wystarczające o ile okoliczność ta spełniałaby przesłanki powołanej normy prawnej. Sąd Rejonowy zasadnie jednak przyjął , iż nie spełnia. Stąd orzeczono jak w sentencji na mocy art. 385 kpc.