Legislator Case Law & Legislation
VI Gz 174/16 AI generated

Court dismissed appeal regarding exclusive jurisdiction for compulsory insurance claims based on victim's residence, not assignee's seat.

Case Number VI Gz 174/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Regional Court in Rzeszove declared itself incompetent and transferred the case to Wrocław, arguing that the exclusive jurisdiction rule for compulsory insurance claims applies to the victim's residence, not the assignee's seat. The plaintiff, a creditor who acquired the claim via assignment, argued that his corporate seat should determine jurisdiction under the general rules of the Civil Procedure Code. The appellate court rejected this, ruling that the assignment did not change the nature of the claim or the victim's status, thus the exclusive jurisdiction based on the original victim's residence remained valid.

Legislator headnote

AI generated

Art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; Art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych: In compulsory insurance claims, exclusive jurisdiction is determined by the residence of the victim or insured, not the assignee of the claim.

Keywords

AI generated
compulsory insurance jurisdiction assignment of claim exclusive jurisdiction rule victim residence civil procedure code

Cited Legislation

AI generated
Art. 20 ust. 1 of the Act on Compulsory Insurance
Powód uzasadnił właściwość miejscową Sądu Rejonowego w Rzeszowie powołując się na treść art. 20 ust.
Art. 34a of the Act on Compulsory Insurance
Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy stwierdził ,że stosownie do art. 34a ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.
Art. 187 § 1 pkt 1 of the Code of Civil Procedure
Zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 kpc pozew powinien w miarę potrzeby zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu.
Art. 385 of the Code of Civil Procedure
Zważywszy na powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc w związku z art.
Art. 397 § 2 of the Code of Civil Procedure
385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc orzekł jak w sentencji.
art. 200 k.p.c
Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego to jest art. 200 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
Supreme Court judgment of 16.11.2012, III CZP 69/12
Regional Court in Warsaw judgment of 12.03.2014, XXIII Gz 1302/14
Regional Court in Częstochowa judgment of 2015, V Gz 107/15
Regional Court in Lublin judgment of 13.09.2013, IX GC 312/13
V GC 1195/16
akt V GC 1195/16 p o s t a n a w i a oddalić zażalenie.
III CZP 28/08
Creditor rights in liquidation: Funduszy Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych must be paid in third and sixth order based on individual minimum wages.
III CZP 69/12
Commercial court lacks jurisdiction for insurance claim assignment; plaintiff is not a commercial entity.
V CSK 367/09
Supreme Court invalidates mandatory co-ownership of renovation fund money as it violates property law.
IX GC 312/13

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VI Gz 174/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie : Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie : SSO Beata Hass-Kloc ( spr) SSO Anna Harmata Protokolant: starszy sekretarz sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: A. D. przeciwko: (...) S.A. w S. o zapłatę na wskutek zażalenia powoda na Postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 13 czerwca 2016r , sygn. akt V GC 1195/16 p o s t a n a w i a oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy z dnia 13 czerwca 2016r , sygn. akt V GC 1195/16 stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia – Fabrycznej. W pisemnych motywach niniejszego Sąd ten podał na wstępie , że w dniu 25 maja 2016 roku powód A. D. wytoczył powództwo przeciwko (...) S.A. w S. o zapłatę kwoty 5.631,71 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, tytułem odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pojazdów mechanicznych, do którego zaspokojenia zobowiązany jest pozwany jako ubezpieczyciel sprawcy szkody.

Powód uzasadnił właściwość miejscową Sądu Rejonowego w Rzeszowie powołując się na treść art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy stwierdził ,że stosownie do art. 34a ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152) powództwo o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wytacza się wyłącznie przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego zdarzeniem powodującym szkodę albo przed sąd właściwy dla miejsca zaistnienia tego zdarzenia.

W braku wskazanych wyżej podstaw właściwości miejscowej powództwo można wytoczyć przed sąd właściwy według przepisów o właściwości ogólnej. Przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu. Powyższa regulacja, zdaniem Sądu Rejonowego , stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zasady określającej właściwość sądów w sprawach o roszczenia wynikające i umów ubezpieczeń obowiązkowych.

Właściwość ta jest określona przemiennie, co powoduje, że powództwa takie mogą być wytaczane bądź według przepisów o właściwości ogólnej bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Następnie podał ,że regulacja z art. 34a cytowanej wyżej ustawy wskazuje właściwość wyłączną sądów i została określona ustawą z dnia 25 września 2015 roku (Dz. U. z 2015 r. poz. 1691), która weszła w życie w dniu 24 stycznia 2016 roku, zaś powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone w dniu 25 maja 2016 roku, a zatem wyżej cytowany przepis znajduje , w ocenie Sądu Rejonowego, zastosowanie w tej sprawie.

Wskazując ,że miejscem zamieszkania poszkodowanych jest miejscowość W. ulica (...) mając to na względzie oraz okoliczność, że przedmiotowa sprawa ma charakter gospodarczy, właściwym w niniejszej sprawie jest IV Wydział Gospodarczy Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej, zgodnie z podziałem terytorialnym. Mając na względzie powyższe orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 200 § 1 kpc w zw. z art. 34a ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Powyższe orzeczenie zaskarżył w całości powód. Zarzucił mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 509 kc w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) poprzez ich niezastosowanie spowodowane przyjęciem, że dla przedmiotowej sprawie sądem właściwym miejscowo jest Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej, w sytuacji gdy nabywcy wierzytelności przysługuje uprawnienie do wytoczenia powództwa przed sąd właściwy dla siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umową ubezpieczenia, którymi jednocześnie jest powód na podstawie zawartych umów cesji wierzytelności;

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego to jest art. 200 k.p.c. i 34 a w/w ustawy poprzez błędną wykładnię art. 34 a ustawy i uznanie, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie ,a w konsekwencji ich zastosowanie, skutkujące stwierdzeniem, iż Sąd Rejonowy w Rzeszowie jest niewłaściwy dla rozpoznania niniejszej sprawy i przekazanie Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Fabrycznej. Skarżący na uzasadnienie powyższego podał , że powód powinien w pozwie podać okoliczności uzasadniające właściwość sądów wg przepisów właściwości przemiennej ( por. wyrok SN z dnia 09.06.2005r sygn. akt III CZP 28/08).

Dalej w obszernym uzasadnieniu złożonego zażalenia powód powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego m.in. z dnia 16.11.2012r , sygn. akt III CZP 69/12 i z dnia 22.04.2010r, sygn. akt V CSK 367/09 podniósł ,że miał prawo wnieść pozew do Sądu Rejonowego w Rzeszowie, albowiem na mocy umowy cesji wierzytelności stał się poszkodowanym jak i uprawnionym do żądania spełnienia świadczenia przez pozwanego z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył zastępuje: Zażalenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż twierdzenia zażalenia i przytoczone stanowisko Sądu Najwyższego w powołanych orzeczeniach Sąd Okręgowy co do zasady podziela.

Na wstępie należy podnieść ,że stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2013r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź wg przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Powyższy przepis stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego.

Wg Sądu Okręgowego w sprawach z powództwa wynikającego z ubezpieczenia obowiązkowego o właściwości miejscowej decyduje miejsce zamieszkania (albo siedziby) pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, nie zaś siedziba (miejsce zamieszkania) wierzyciela. Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza, co zasadnie podnosi powód, a przelew wierzytelności na rzecz powoda nie jest podstawą dochodzonego roszczenia. Z chwilą cesji następuje tylko skutek w postaci nabycia przez następcę prawnego cedenta (poszkodowanego) przysługującej mu wierzytelności wobec jego dłużnika.

Zmienia się zatem jedynie osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter jej roszczenia o zapłatę wobec dłużnika (postanowienie SN z dnia 16.11.2012r. sygn. akt III CZP 69/12). Oznacza to, że w dalszym ciągu mamy do czynienia z roszczeniem z tytułu czynu niedozwolonego (ciągłość przedmiotowa), lecz mimo cesji nie ulega wątpliwości, że powód nie staje się poszkodowanym w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Powód może jednak korzystać z właściwości przemiennej uregulowanej w art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, co za stanowiskiem Sądu Najwyższego w powołanych przez powoda postanowieniach przyjmuje Sąd Okręgowy jednak tylko w granicach tej regulacji.

Oznacza to tylko tyle, że powództwo przeciwko ubezpieczycielowi winno być dochodzone przed sądem właściwości ogólnej (wg siedziby pozwanego), lub – z powołaniem na właściwość przemienną – wg miejsca zamieszkania poszkodowanego, którym był cedent. Powód nie ma podstaw powoływać się na właściwość wynikającą z jego siedziby (miejsca zamieszkania). Zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 kpc pozew powinien w miarę potrzeby zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu. W przedmiotowej sprawie powód czyniąc zadość temu obowiązkowi, dla uzasadnienia właściwości przemiennej Sądu Rejonowego w Rzeszowie, w sposób jednoznaczny powołał się na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej – R..

Powołane w zażaleniu postanowienia Sądu Najwyższego nie stanowią o tym, że w przedmiotowym stanie faktycznym cesjonariusz może powoływać się na właściwość przemienną determinowaną jego siedzibą, lecz co najwyżej siedzibą (miejscem zamieszkania) poszkodowanego ( podobnie SO w Warszawie w postanowieniu z dnia 12.03.2014r sygn. akt XXIII Gz 1302/14, oraz w sprawie o sygn. akt XXIII Gz 25/14 i SO w Częstochowie w sprawie o sygn. akt V Gz 107/15). Należy podkreślić ,że szczególny charakter powoływanego dla uzasadnienia właściwości sądu uregulowania art. 20 w/w ustawy wyłącza zastosowanie regulacji przewidzianych w art. 31 kpc do 34 kpc ( podobnie SO w Lublinie w postanowieniu z dnia 13.09.2013r, sygn. akt IX GC 312/13).

Stąd zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 20 i 34 a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie jest zasadny. Zważywszy na powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc orzekł jak w sentencji.