Court dismissed appeal on car rental costs, ruling they were necessary and reasonable for vehicle repair. Appeal rejected.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the first-instance judgment awarding compensation for a replacement vehicle rental. The appellant argued the rental period was excessive and violated civil code provisions, but the court found the rental duration was necessary to repair the damaged car. Consequently, the court upheld the lower court's decision that the costs were reasonable and within the scope of liability.
Legislator headnote
AI generatedArt. 361 k.c.; Art. 6 k.c.: The court established that compensation for a replacement vehicle covers the period the damaged vehicle is unusable for repair, provided the costs are reasonable and necessary to mitigate the loss.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt XIII Ga 202/16
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy w Kaliszu w sprawie z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.810 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 4 września 2014 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 858 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w części zasadzającej od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1040 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Skarżący zarzucił wyrokowi:
1. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że koszty najmu pojazdu zastępczego w kwocie 4.810 zł pozostają w normalnym związku przyczynowym z uszkodzeniem pojazdu i należą do koniecznych i celowych, 2. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 361 k.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez przyjęcie, że powód wykazał, że koszty najmu pojazdu zastępczego w okresie od 6 maja 2014 r. do dnia 26 czerwca 2014 r. w kwocie 6.630 zł pozostają w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem drogowym, Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w zaskarżonej części – co do kwoty 1.040 zł oraz zasądzenie w tym zakresie od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego.
W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Przed przystąpieniem do analizy treści środków zaskarżenia, należy zaznaczyć, że Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i jako trafnie i prawidłowo ocenione oraz logicznie wywiedzione ze zgromadzonego materiału dowodowego, przyjmuje za własne. Zarzuty apelacyjne w istocie sprowadzały się do kwestionowania prawidłowości zastosowania prawa materialnego, t. j. art. 361 k.c. i nie zmierzały do podważenia prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji.
Co prawda skarżący podnosił, iż Sąd I instancji dokonał błędnej oceny opinii biegłego poprzez przyjęcie, że uzasadniony czas najmu pojazdu zastępczego wynosił 51 dni. Jednakże w rzeczywistości ten zarzut nie był wymierzony w ocenę dowodu i poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne dotyczące czasu i przebiegu najmu pojazdu zastępczego, a w prawidłowość subsumpcji tych ustaleń pod kątem zastosowania art. 361 k.c. i wyznaczenia w oparciu o to zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczyciela, która stanowiła istotę sporu.
W ocenie Sądu Okręgowego prawidłowo zastosował art. 361 k.c. zakreślając wymiar obowiązku odszkodowawczego pozwanego ubezpieczyciela w sposób odpowiadający kosztom poniesionym w związku z najmem pojazdu zastępczego objętym żądaniem pozwu. Z treści opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego wynika, że przy założeniu, że nie wystąpiły żadne czynniki stanowiące przeszkodę do wykonania naprawy uszkodzonego pojazdu, naprawa ta trwałaby do dnia 11 czerwca 2014 roku. W opinii wyszczególniono, że na okres ten złożyły się zarówno technologiczny czas naprawy, jak i konieczne czynności likwidacyjne, których przeprowadzenie było niezbędne, w tym dwukrotne oględziny – pierwsze w celu sporządzenia kalkulacji naprawy, kolejne już po weryfikacji przez warsztat naprawczy celem skorygowania kalkulacji w zakresie wymiaru uszkodzeń pojazdu i związanych z tym kosztów naprawy, a także dni wolne, kiedy warsztat nie funkcjonował.
Łączny czas przerwy w eksploatacji w tym wariancie wynosił 37 dni i obejmował 7 dni na czynności organizacyjne poprzedzające rozpoczęcie naprawy samochodu w okresie od 6 maja do 12 maja 2014 roku oraz 30 dni na naprawę pojazdu wraz z czynnościami organizacyjnymi zarówno warsztatu, jak i pozwanego ubezpieczyciela w okresie od 13 maja do 11 czerwca 2014 roku. Biegły zwrócił uwagę na to, że brak jest danych dotyczących przyczyn zgłoszenia dodatkowych oględzin dopiero w dniu 19 maja 2014 roku. Jednocześnie wskazał, że przy założeniu braku przeszkód do przystąpienia do wykonania naprawy uszkodzonego pojazdu niezwłocznie po oddaniu pojazdu do warsztatu w dniu 12 maja 2014 roku, dodatkowe oględziny po rozłożeniu pojazdu i wykryciu dodatkowych uszkodzeń odbyłyby się w dniu 16 maja 2014 roku, zaś po sporządzeniu przez ubezpieczyciela zweryfikowanej kalkulacji, naprawa mogłaby się rozpocząć w dniu 28 maja 2014 roku i zakończyć w dniu 11 czerwca 2014 roku.
Wskazać należy, że takie założenie jest teoretyczne, gdyż w rzeczywistości przystąpienie do naprawy w takim czasie może być niemożliwe lub poważnie utrudnione z uwagi na dodatkowe czynniki związane choćby z możliwościami organizacyjnymi danego zakładu naprawczego. W szczególności na przeszkodzie stać może równoległe wykonywanie przez zakład kilku zleceń naprawczych i związane z tym ograniczenia. W realiach niniejszej sprawy przerwa w eksploatacji uszkodzonego pojazdu przez poszkodowaną trwała 51 dni – do dnia 26 czerwca 2014 roku, jednakże brak było podstaw do przyjęcia, że wydłużenie tego okresu było przez nią zawinione.
W tej Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że poszkodowanej przysługiwał zwrot całości poniesionych przez nią kosztów najmu zastępczego trwającego w okresie od dnia 6 maja do dnia 26 czerwca 2014 roku. Zważyć bowiem należy, że samochód poszkodowanej w chwili wypadku był pojazdem z rocznym okresem przebiegu, poszkodowana była więc uprawniona do zlecenia naprawy w autoryzowanym warsztacie naprawczym pojazdów marki S., a w związku z tym musiała podporządkować się warunkom oferowanym przez ten warsztat, także z zakresie czasu naprawy.
Każde inne rozwiązanie byłoby nieracjonalne, a poszukiwanie warsztatu autoryzowanego w innym mieście również doprowadziłoby do zwiększenia szkody. Należy zauważyć, iż w sytuacji, w której doszło już do poniesienia przez poszkodowanego wydatków na uzyskanie pojazdu zastępczego w okresie postępowania likwidacyjnego i naprawy uszkodzonego pojazdu, są to wydatki poniesione w następstwie zdarzenia szkodzącego, które nie powstałyby bez tego zdarzenia. Prowadzą one do powypadkowego zmniejszenia majątku poszkodowanego, czyli straty (art. 361 § 2 k.c.).
Szkodę stanowią również konieczne wydatki związane ze zdarzeniem szkodzącym. Przy takim ujęciu, stratą w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. są objęte także te wydatki, które służą ograniczeniu (wyłączeniu) negatywnych następstw majątkowych doznanych przez poszkodowanego w wyniku uszkodzenia pojazdu. Negatywnym następstwem majątkowym jest tu utrata możliwości korzystania z rzeczy, a więc utrata uprawnienia stanowiącego atrybut prawa własności. W takiej sytuacji poszkodowanemu przysługuje roszczenie o zwrot wydatków na najem pojazdu zastępczego (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku, III CZP 5/11).
Sąd Okręgowy w całości aprobuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu Sądu Najwyższego. W niniejszej sprawie poszkodowana zawarła umowę najmu samochodu zastępczego na czas likwidacji szkody w następstwie niemożności korzystania z własnego uszkodzonego w wyniku kolizji pojazdu, ze względu na charakter tych szkód. Okoliczność ta wbrew twierdzeniom apelującego została stosownie do treści art. 6 k.c. udowodniona przez powoda. Powód z tego powodu nie musiał udowadniać niczego więcej niż faktu niemożności korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem przez okres likwidacji szkody powstałej z winy osoby, za którą pozwany ponosi odpowiedzialność jako ubezpieczyciel.
Zdaniem Sądu odwoławczego okres, w którym poszkodowana korzystała z pojazdu zastępczego był okresem koniecznym i niezbędnym do przeprowadzenia likwidacji szkody w uszkodzonym pojeździe. Okres, za który przysługuje zwrot kosztów pojazdu zastępczego, to okres, w którym poszkodowany faktycznie nie miał możliwości używania własnego samochodu, albowiem był on niezdatny do użytku wskutek samej kolizji (nie spełniał wymagań technicznych dopuszczenia go do ruchu), a następnie podlegał naprawie. W związku z tym, że poszkodowana faktycznie nie miała możliwości używania własnego samochodu - miała prawo do wynajmu samochodu zastępczego przez cały ten czas, co wiązało się z wykazanymi przez powoda kosztami.
Oczywiście nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane. Istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów. Na dłużniku ciąży jedynie obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, nie dających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku, III CZP 5/11, LEX nr 1011468).
W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował normę art. 6 k.c. i wskutek tego zasadnie przyjął, że wykazanie okoliczności, że czas najmu pojazdu zastępczego nadmiernie wydłużył się z winy poszkodowanej i przyczyniła się ona do zwiększenia szkody. Podkreślenia bowiem wymaga, że ciężar wykazania, iż uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego był krótszy niż wskazany przez powoda obciążał pozwanego, bowiem w razie sprostania przez powoda ciążącym na nim obowiązkom dowodowym, to na stronie pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia faktów uzasadniających oddalenie powództwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2013 roku, II PK 304/12).
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Pozwany przegrał sprawę w całości, w związku z czym powinien zwrócić stronie przeciwnej poniesione przez nią koszty procesu. Powód poniósł w postępowaniu apelacyjnym koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 2 w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.
U. 2015 r., poz. 1800). Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.