Court partially allowed appeal, permitting interest claim from Jan 30, 2015, as criminal judgment lacked enforceability clause for that period.
Legislator summary
AI generatedThe court partially allowed the appellant's appeal against a regional court decision dismissing a civil claim for statutory interest. The appellant argued that the criminal judgment establishing the duty to repair damage was not enforceable until February 4, 2015, meaning interest from January 30, 2015, should be recognized. The court agreed that while the main debt was already adjudicated and enforceable, the criminal court did not rule on the obligation to pay interest, thus failing to resolve this ancillary claim. Consequently, the appeal was granted only regarding the interest claim, while the dismissal of the main claim was upheld.
Legislator headnote
AI generatedArt. 385 k.p.c.; Art. 386 § 1 k.p.c.; Art. 397 § 1 i 2 k.p.c.; Art. 509 § 1 i 2 k.c.; Art. 107 § 1 i 2 k.p.k.: A criminal judgment imposing a duty to repair damage creates res judicata only for the principal debt; if the judgment lacks a clause of enforceability for ancillary claims like interest, a separate civil action regarding those specific amounts is permissible.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III Cz 178/16 POSTANOWIENIE Dnia 31 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Barbara Braziewicz Sędziowie SO Marcin Rak SO Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. M. przeciwko E. K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt I C 1074/15 postanawia:
1) zmienić zaskarżone postanowienie o tyle, że odmówić odrzucenia pozwu w zakresie dotyczącym żądania zapłaty ustawowych odsetek od kwoty 1515 zł (tysiąc pięćset piętnaście złotych) od 30 stycznia 2015 roku;
2) oddalić zażalenie w pozostałej części. SSO Roman Troll SSO Barbara Braziewicz SSO Marcin Rak Sygn. akt III Cz 178/16
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 30 października 2015 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu zniósł postępowanie w sprawie (pkt 1) i odrzucił pozew (pkt 2). W uzasadnieniu wskazał, że pozwany został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z 22 czerwca 2011 roku za popełnienie przestępstwa oszustwa i jest zobowiązany do naprawienia szkody pokrzywdzonej (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. poprzez zapłatę kwoty 110000 zł w terminie roku od uprawomocnienia się orzeczenia, a Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wyrokiem z 3 lutego 2012 roku przedłużył pozwanemu termin naprawienia szkody do trzech lat licząc od daty wydania orzeczenia reformacyjnego; (...) sp. z o.o. w K. 5 listopada 2012 roku zbyła wierzytelność wynikającą z powołanych wyroków na rzecz Biura (...) sp. z o.o. siedzibą w L., która następnie zbyła w drodze umowy część przysługującej jej wobec pozwanego wierzytelności w kwocie 1550 zł na rzecz powoda.
Sąd Rejonowy wskazał, że po nowelizacji Kodeksu postępowania karnego dokonanej ustawą z 10 stycznia 2003 roku uzasadnione jest przyjęcie, iż również orzeczenia o nałożeniu obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k., pomimo odrębnej podstawy prawnej, stwarza stan rei iudicatae dla ewentualnych roszczeń cywilnych w tym zakresie, w jakim na sprawcę został nałożony tego rodzaju obowiązek, dlatego też orzeczenie sądu karnego nakładające na skazanego obowiązek naprawienia szkody w związku z warunkowym zawieszeniem wykonania kary tworzy stan rzeczy osądzonej co do tego rodzaju cywilnego obowiązku i odpowiadającego mu uprawnienia wierzyciela.
Sąd Rejonowy podkreślił, że warunki określone przez sąd karny na podstawie art. 74 k.k., w tym termin wykonania obowiązku naprawienia szkody, nie stoją na przeszkodzie wykonaniu tego obowiązku przy użyciu przymusu egzekucyjnego jeszcze przed upływem terminu wyznaczonego przez sąd karny do wywiązania się z obowiązku nałożonego na niego w okresie próby. Jednocześnie wskazał, że określony przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze termin spełnienia świadczenia minął 3 lutego 2015 roku, a negatywną przesłankę procesową w postaci powagi rzeczy osądzonej sąd jest zobowiązany uwzględnić na każdym etapie postępowania.
Orzeczenie zapadło na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie złożył powód w przedmiocie odrzucenia pozwu i zarzucił naruszenie: art. 366 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że w sprawie z powództwa M. M. przeciwko E. K. zachodzi powaga rzeczy osądzonej; art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że w sprawie zachodzi stan powagi rzeczy osądzonej; art. 316 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, a zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy.
Przy tak postawionych zarzutach wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że umowy przelewu wierzytelności zarówno z 5 listopada 2012 roku, jak i z 23 listopada 2012 roku dotyczą cesji wierzytelności wysokości 110 000 zł wynikającej z wyroków Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z 22 czerwca 2011 roku oraz wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z 3 lutego 2012 roku, przy czym druga z umów dotyczy tylko kwoty 1515 zł wraz z roszczeniem o zapłatę odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia. Ewidentnie więc doszło do przelewu wierzytelności wynikającej z wyroków sądów karnych, a więc zasądzonej tymi wyrokami, które w tej części są prawomocne.
Należy także podkreślić, że powód skarży postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie odrzucenia pozwu nie kwestionuje zaś zniesienia postępowania w sprawie. Istotne jest również to, że pozwem nadanym 30 stycznia 2015 roku powód dochodził odsetek ustawowych od dnia jego wniesienia, czyli od 30 stycznia 2015 roku, natomiast bezsporne w sprawie jest, że orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody jest zakreślone terminem do jego wykonania do 3 lutego 2015 roku, dopiero po tym dniu jest ono wymagalne. Dlatego też żądanie odsetek od 30 stycznia 2015 roku jest żądaniem wykraczającym poza orzeczenia sądów karnych o obowiązku naprawienia szkody i jako takie powinno być merytorycznie rozpoznane przez sąd pierwszej instancji, albowiem w tym zakresie sąd karny nie oddalił roszczenia cywilnego (majątkowego), a więc nie rozpoznawał go merytorycznie w tej części (nie zachodzi więc w tym zakresie powaga rzeczy osądzonej).
Zgodnie z art. 107 § 1 i 2 k.p.k. klauzulę wykonalności nadaje się na żądanie osoby uprawnionej orzeczeniu podlegającemu egzekucji w drodze przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Orzeczenie nakładające obowiązek naprawienia szkody w zakresie kwoty 110000 zł nadaje się do egzekucji od 4 lutego 2015 roku. Orzeczony obowiązek naprawienia szkody, będący przedmiotem cesji od 4 lutego 2015 roku nadaje się do egzekucji. Sąd karny nie orzekał o obowiązku uregulowania odsetek, a co za tym idzie jego orzeczenie w zakresie roszczeń majątkowych nie obejmuje obowiązku uregulowania odsetek, a jedynie należność główną.
W związku z tym tylko co do należności głównej zachodzi powaga rzeczy osądzonej - to w tym zakresie nie ma możliwości prowadzenia odrębnego procesu cywilnego, albowiem orzeczenie zostało już wydane i nie ma znaczenia czy zrobił to sąd karny, czy też cywilny. Wydanemu rozstrzygnięciu przez sąd karny może być bowiem nadana klauzula wykonalności na rzecz następcy prawnego i nadaje się ono do wykonania w drodze egzekucji sądowej. Tylko więc w zakresie roszczenia ubocznego doszło do naruszenia przepisów postępowania. Sam fakt, że postępowanie toczyło się przed sądami karnymi, a pozwany był oskarżonym, zaś pokrzywdzonym pierwotny cedent nie ma zasadniczego znaczenia dla rozpoznania sprawy, albowiem istotne jest to pomiędzy jakimi podmiotami doszło do orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody - kto komu ma szkodę naprawić oraz czy ten komu szkodę należało naprawić był uprawniony do przelania wierzytelności z tego tytułu na inną osobę.
Jeżeli takie uprawnienie posiadał i dokonał cesji, to nie jest możliwe zasadne twierdzenie, że sprawa nie została prawomocnie rozstrzygnięta, bo występują imiennie inne strony postępowania. Nie można bowiem nie zauważyć, że zgodnie z art. 509 § 1 i 2 k.c. przelew wierzytelności prowadzi do przeniesienia na nabywcę wszelkich związanych z nią praw, a więc wynikających z zasądzenia obowiązku naprawienia szkody. Ten przelew nie rodzi nowego źródła zobowiązania. W tym zakresie ocena prawna Sądu Rejonowego jest prawidłowa.
Dlatego też zażalenie tylko w części okazało się zasadne i w tym zakresie orzeczono, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c., jak w punkcie 1 postanowienia. Zażalenie w pozostałej części, jako bezzasadne, należało oddalić zgodnie z art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. Natomiast rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego zapadnie w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. SSO Roman Troll SSO Barbara Braziewicz SSO Marcin Rak