Legislator Case Law & Legislation
II CSK 502/14 AI generated

Supreme Court dismissed appeal on seizure of crops, ruling ownership passes only upon separation from land, not mere collection.

Case Number II CSK 502/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal regarding the seizure and sale of wheat crops by a court bailiff. The appellant argued that ownership of the crops transferred to her under a 2007 service contract, but the court found that natural fruits remain part of the land until physically separated. Consequently, the court held that the bailiff correctly sold the crops to the landowners who held the right to collect them, rejecting the claim that the appellant acquired ownership merely by performing collection duties.

Legislator headnote

AI generated

Art. 47 § 1 k.c.; Art. 55 § 1 k.c.; Art. 155 § 2 k.c.: Natural fruits constitute part of the original thing until separated; ownership transfers to the entitled party upon separation, not upon mere collection or performance of services.

Keywords

AI generated
natural fruits ownership separation of fruits court seizure of crops service contract rights property law principles

Cited Legislation

AI generated
Art. 47 § 1 k.c.
Pożytki naturalne, dopóki nie zostały odłączone, stanowią ex definitione części składowe rzeczy macierzystej i z tego względu nie mogą być odrębnym przedmiotem prawa własności (art. 47 § 1 k.c.).
Art. 55 § 1 k.c.
65 § 2 k.c., art. 55 § 1 k.c. w zw.
Art. 155 § 2 k.c.
sprzedaż zboża na pniu), w tych bowiem wypadkach do przejścia pożytków na nabywcę niezbędne jest przeniesienie nań ich posiadania (art. 155 § 2 zd.
Art. 65 § 2 k.c.
Skarga kasacyjna powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego zawiera zarzut naruszenia art. 65 § 2 k.c., art.
Art. 190 k.c.
z art. 190 k.c. i 155 § 2 k.c., art.
Art. 841 § 1 k.p.c.
i 155 § 2 k.c., art. 841 § 1 k.p.c., art.
Art. 845 k.p.c.
841 § 1 k.p.c., art. 845 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
art. 65 § 2 k.c
Skarga kasacyjna powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego zawiera zarzut naruszenia art. 65 § 2 k.c., art.
art. 55 § 1 k.c
65 § 2 k.c., art. 55 § 1 k.c.
art. 190 k.c

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II CSK 502/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z powództwa R.-A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. przeciwko S. W. o zwolnienie od egzekucji, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 maja 2015 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 marca 2014 r., oddala skargę kasacyjną; zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1.800 zł (tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 19 września 2013 r. w ten sposób, że oddalił powództwo spółki R. – A. o zwolnienie spod egzekucji kwoty 122221,24 zł uzyskanej ze sprzedaży pszenicy, pozyskanej z zasiewów zajętych w dniu 1 sierpnia 2012 r. na bliżej opisanych gruntach, dzierżawionych od Agencji Nieruchomości Rolnych przez K. M. i T. M. Sąd ustalił, że komornik sądowy zajął zasiewy na powyższych gruntach w dniu 1 sierpnia 2012 r., a następnie dokonał zbioru plonów z zajętych zasiewów, pozyskując 145,78 ton pszenicy, które sprzedał za 122221,24 zł.

Powódkę łączyła z dłużniczką K. M. i T. M. umowa z 2007 r. o świadczenie usług rolniczych, gdzie powódka była zleceniobiorcą. W jej zakres wchodziło też zbieranie plonów z pól. Sąd nie podzielił poglądu powódki, że według postanowień umowy z 2007 r., a także przepisów prawa, własność pożytków przeszła na powódkę z chwilą odłączenia ich od gruntu. Skarga kasacyjna powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego zawiera zarzut naruszenia art. 65 § 2 k.c., art. 55 § 1 k.c. w zw. z art. 190 k.c. i 155 § 2 k.c., art. 841 § 1 k.p.c., art. 845 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odnośnie do zarzutów naruszenia art. 65 § 2 k.c., art. 55 § 1 k.c. w zw. z art. 190 k.c. i 155 § 2 k.c. godzi się przypomnieć, że pożytki przypadają, w sensie własności, osobie uprawnionej do ich pobierania. O tym, kto jest tym podmiotem nie rozstrzyga art. 55 k.c. Decydują o tym, jak zasadnie przyjął Sąd Apelacyjny, instytucje prawne z zakresu prawa rzeczowego i prawa zobowiązań, czyli konkretny układ stosunków prawnych. Pożytki naturalne, dopóki nie zostały odłączone, stanowią ex definitione części składowe rzeczy macierzystej i z tego względu nie mogą być odrębnym przedmiotem prawa własności (art. 47 § 1 k.c.).

Odrębność prawną uzyskują 3 z chwilą odłączenia, która jest momentem decydującym o nabyciu ich własności przez uprawnionego, którym, mówiąc ogólnie, jest właściciel rzeczy macierzystej, jeżeli nic innego nie wynika z umowy lub przepisu ustawy. Uprawnienie do korzystania z rzeczy i pobierania z niej pożytków naturalnych jest samoistnym przedmiotem obrotu prawnego (por. art. 252 i 693 § 1 k.c.) i może na podstawie umowy przysługiwać innej osobie niż właściciel, w szczególności użytkownikowi (a także użytkownikowi wieczystemu) lub dzierżawcy.

Może też istnieć cały szereg osób, które są związane odpowiednimi stosunkami wynikającymi z umowy i z których ostatnia w tym szeregu jest uprawniona do pobierania pożytków naturalnych (np. właściciel nieruchomości ustanawia użytkowanie na rzecz określonej osoby, która tę nieruchomość wydzierżawia innej osobie, a ta oddaje ją w poddzierżawę). O nabyciu własności tych pożytków decyduje przy tym w zasadzie stan prawny - istnienie odpowiedniego uprawnienia, a nie faktyczne posiadanie rzeczy macierzystej w chwili odłączenia, chyba że rzecz ta znajduje się w posiadaniu innej niż uprawniony osoby w dobrej wierze.

Podkreślić należy, że od umów, których przedmiotem jest uprawnienie do pobierania pożytków naturalnych, należy odróżnić umowy o przeniesienie własności takich pożytków jako rzeczy przyszłych (np. sprzedaż zboża na pniu), w tych bowiem wypadkach do przejścia pożytków na nabywcę niezbędne jest przeniesienie nań ich posiadania (art. 155 § 2 zd. drugie), samo zaś odłączenie pożytków nie jest w tym względzie wystarczające. Skarżąca zarzucając naruszenie art. 65 § 2 k.c., art. 55 § 1 k.c. w zw. z art. 190 k.c. i 155 § 2 k.c. nawet nie twierdziła, że na podstawie umowy z 2007 r. nabyła tytuł prawny do, co wymaga podkreślenia, gruntów, uprawniający ją do korzystania z tych gruntów i pobierania z nich pożytków.

Inaczej mówiąc, aby na podstawie tej umowy grunty te zostały oddane jej choćby w posiadanie prowadzące do nabycia własności pożytków. Przeto, nie narusza przytoczonych przepisów stanowisko Sądu Apelacyjnego, że skarżąca podług umowy z 2007 r. miała na gruntach dzierżawców wykonywać wyłącznie czynności faktyczne za które przysługiwało jej, po zakończeniu cyklu produkcyjnego, określone wynagrodzenie, 4 oraz że uprawnionymi do pobierania pożytków byli ich posiadacze, czyli dzierżawcy, w tym dłużniczka K. M. Pożytki przecież nie przypadają, w sensie własności, osobie dokonującej na podstawie umowy ich odłączenia.

Wobec tego, że brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że skarżącej na podstawie umowy z 2007 r. przysługiwało prawo własności sprzedanych przez komornika plonów ze zbiorów z 2012 r., komornik dokonując ich sprzedaży nie naruszył jej praw. Zatem zarzuty naruszenia art. 841 § 1 k.p.c., art. 845 k.p.c., jako irrelewantne dla rozpoznawanej skargi kasacyjnej, podlegały pominięciu. Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.