Supreme Court reverses lower court for improper application of civil procedure law regarding property servitude acquisition.

Sygn. akt V CZ 18/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) w sprawie z powództwa K. M. przeciwko T. Spółce Akcyjnej w K. o nakazanie i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 kwietnia 2015 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 października 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie. 2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy w G. oddalił powództwo K. M. przeciwko T. Spółce Akcyjnej w K. oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania w sprawie o nakazanie zaniechania naruszeń prawa własności i zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, w której pozwany przeciwstawił powodowi skuteczny zarzut zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. W wyniku rozpoznania apelacji powoda Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

W zażaleniu strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu drugiej instancji ze względu na naruszenie art. 386 § 4 w związku z art. 108 § 2 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie apelacji powoda w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z rozstrzygnięciem w każdej sytuacji o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uchylenie wyroku sądowego z przyczyn wskazanych w art. 386 § 4 k.p.c. może m. in. nastąpić, jeżeli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Okręgowy zastosował powołany przepis uważając, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Miało to polegać na tym, że niezasadne było przyjęcie dokonania przez pozwaną skutecznego zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu w sytuacji, gdy od czasu posadowienia na nieruchomości urządzeń przesyłowych, z pewnością już w 1965 r., na skutek przeprowadzanych remontów przez poprzedników prawnych pozwanego przesunięciu uległa linia energetyczna napowietrzna nad tą nieruchomością, a druga linia napowietrzna została zlikwidowana w ten sposób, że przewody umieszczono w osobnym przebiegu pod ziemią.

Sąd Okręgowy 3 powołał się w motywach w szczególności na postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2007 r„ III CSK 90/07 i z dnia 19 grudnia 2012 r„ II CSK 218/12 (nie publ.). Z orzeczeń tych wynika, że po pierwsze, przedmiotem zasiedzenia może być tylko służebność o konkretnej treści, nie zaś bliżej nieokreślone prawo oraz istotą tej służebności jest przebieganie linii energetycznej nad nieruchomością powoda, a po drugie o posiadaniu prowadzącym do zasiedzenia służebności decyduje przede wszystkim przebieg linii nad nieruchomością obciążoną, a nie umiejscowienie słupa podtrzymującego przewody, jaki także występuje w rozpoznawanej sprawie.

Ze stanowiskiem Sądu Okręgowego o uchyleniu orzeczenia Sądu pierwszej instancji nie można się zgodzić. Nie można również poczytywać Sądowi Rejonowemu uznania istoty rozpoznawanej sprawy za drugorzędną (s. 8 uzasadnienia Sądu Okręgowego), gdyż w kwestii, której dotyczyła sprawa i odmienne stanowiska jej uczestników, Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoje stanowisko, rozpoznany został zarzut pozwanego i przeprowadzone postępowanie dowodowe. To prowadzi do wniosku o zasadności zażalenia o nieprawidłowym zastosowaniu art. 386 § 4 k.p.c. W tych okolicznościach należało na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 11 i § 3 k.p.c. uchylić zaskarżony wyrok oraz na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 3941 i art. 39821 k.p.c. pozostawić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie.