Legislator Case Law & Legislation
WO 1/16 AI generated

Supreme Court vacates 1982 military verdict due to sentencing based on unconstitutional decree provisions.

Case Number WO 1/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court ordered a retrial and vacated the 1982 military verdict against the defendant for desertion and border crossing. Although the court found the conviction under the 1969 Criminal Code was not directly invalidated by the Constitutional Tribunal's 2011 ruling, it determined the additional penalty was based on the unconstitutional 1981 Decree on Special Procedures. Consequently, the court vacated the original judgment and dismissed the criminal proceedings under Article 17 of the Code of Criminal Procedure.

Legislator headnote

AI generated

Art. 540 § 2 k.p.k.; Art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.: If a criminal judgment imposes a penalty based on a provision declared unconstitutional, the court must vacate the judgment and dismiss the proceedings.

Keywords

AI generated
wznowienie postępowania niezgodność z Konstytucją kara dodatkowa dekret o stanie wojennym umorzenie postępowania

Cited Legislation

AI generated
art. 540 § 2 k.p.k.
Wniosek ten, oparty na podstawie art. 540 § 2 k.p.k., zawiera żądanie wznowienia postępowania w opisanej sprawie, uchylenia zaskarżonego wyroku oraz umorzenia postępowania na podstawie art.
art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umarza postępowanie w sprawie;
art. 304 § 3 k.k. z 1969 r.
skazanego za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. z 1969 r., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 17 marca 2016 r.
dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych
art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art.
art. 304 § 3 k.k
skazanego za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k.
art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 540 § 2 k.p.k
Wniosek ten, oparty na podstawie art. 540 § 2 k.p.k., zawiera żądanie wznowienia postępowania w opisanej sprawie, uchylenia zaskarżonego wyroku oraz umorzenia postępowania na podstawie art.
art. 7 Konstytucji
z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art.
art. 31 ust. 1 Konstytucji
2 i 3 oraz art. 31 ust. 1 Konstytucji PRL ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

Cited Case Law

AI generated
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r. (sygn. akt: K 35/08)
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2015 r. (sygn. akt: WO 8/15)
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2013 r. (sygn. akt: III KO 83/12)

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt: WO 1/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Buliński SSN Andrzej Tomczyk w sprawie K.P. skazanego za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. z 1969 r., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 17 marca 2016 r. wniosku prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego […] z dnia 22 lutego 1982 r.

1. wznawia postępowanie w sprawie K. P. zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego […] z dnia 22 lutego 1982 r.;

2. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umarza postępowanie w sprawie;

3. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. 2

UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego […] z dnia 22 lutego 1982 r., K. P. został skazany za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. z 1969 r., polegające na tym, że: „pełniąc służbę jednostce w zmilitaryzowanej – Kopalni Węgla Kamiennego w W., w celu trwałego uchylania się od tej służby i opuszczania terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wspólnie z V. J. i J. B., w dniu 16 stycznia 1982 r. ok. godz. 24:00 w m. G., bez wymaganego pozwolenia przekroczył granicę państwową Polski do Czechosłowacji”. Za tak opisane i zakwalifikowane przestępstwo na podstawie art. 304 § 3 k.k. z 1969 r. przy zastosowaniu art. 4 ust. 1 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz.U.

Nr 29, poz. 156) K.P. wymierzono karę trzech lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres dwóch lat, jak również wymierzono opłaty i zasądzono od wymienionego koszty postępowania. W dniu 7 marca 2016 r. do Sądu Najwyższego – Izby Wojskowej wpłynął wniosek prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyrokiem. Wniosek ten, oparty na podstawie art. 540 § 2 k.p.k., zawiera żądanie wznowienia postępowania w opisanej sprawie, uchylenia zaskarżonego wyroku oraz umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że do żądania wznowienia postępowania w sprawie K. P. uprawnia treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r. (sygn. akt: K 35/08), którym Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją, m.in. dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego, który wprowadzał tryb doraźny, 3 obligatoryjność stosowania tymczasowego aresztowania, pozbawiał prawa do zaskarżenia wyroku w drodze zwyczajnych środków odwoławczych, a także zawierał przepisy materialno-prawne „zaostrzające kary wymierzane w postępowaniach karnych oraz obligujące sąd do orzekania kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Jak to już wskazano w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2015 r. (sygn. akt: WO 8/15, Legalis nr 1274411), Trybunał Konstytucyjny w przywoływanym wyroku umorzył postępowanie w zakresie badania zgodności uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie wprowadzenia stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa (Dz.U. Nr 29, poz. 155) z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 8 ust. 2 i 3 oraz art. 31 ust. 1 Konstytucji PRL ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

Postanowieniami tej uchwały (§ 2 pkt 5) Rada Państwa rozszerzyła stosowanie w czasie obowiązywania stanu wojennego (obowiązujące wówczas jedynie w czasie wojny) odpowiednich przepisów działu IX rozdziału 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (w brzmieniu opublikowanym w Dz.U. z 1979 r., Nr 18, poz. 111) w zakresie odpowiedzialności karnej, w tym przepisu art. 234 stanowiącego m.in., że osoby pełniące służbę w obronie cywilnej lub w jednostkach zmilitaryzowanych albo do niej powołane ponoszą odpowiedzialność karną za przestępstwa popełnione w związku z tą służbą według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej.

W ten sposób wykreowano podstawę odpowiedzialności karnej K. P. za porzucenie służby i przekroczenie granicy Państwa. Powyższe wywody wskazują jednoznacznie, że podstawa skazania K. P. – art. 304 § 3 k.k. z 1969 r. nie była objęta przywoływanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Jednocześnie jednak nie mogło ujść uwadze Sądu Najwyższego, że podstawą wymiaru kary dodatkowej , były przepisy dekretu uznanego za niezgodny z Konstytucją, a więc tym samym podstawa prawna wniosku o wznowienie postępowania wskazana została właściwie. 4 A skoro tak, należało stwierdzić, że zaistniały w sprawie okoliczności pozwalające na uznanie, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisu prawnego uznanego za niezgodny z Konstytucją, co powoduje, że Sąd Najwyższy zobligowany był do wznowienia postępowania, uchylenia zaskarżonego wyroku i – wobec podzielenia przez skład Sądu Najwyższego orzekającego w rozpoznawanej sprawie poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2013 r. w sprawie o sygn.:

III KO 83/12 (OSNKW z 2013 r., z. 6, poz. 51) – umorzenia postepowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. kc