Supreme Court voids probation violation order for executing suspended sentence after the 6-month statutory deadline expired.

Sygn. akt IV KK 15/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Dariusz Świecki Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie K. J. skazanego z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 10 marca 2016 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 8 sierpnia 2014., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 9 kwietnia 2014., postanowił 1. uchylić zaskarżone postanowienie, a także utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 9 kwietnia 2014 r., i umorzyć postępowanie w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

2 Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 13 grudnia 2010 r., który uprawomocnił się w dniu 21 grudnia 2010 r., K.J. został skazany za posiadanie środka odurzającego wbrew przepisom ustawy, tj. za przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł każda. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata.

W toku postępowania wykonawczego sąd ustalił, iż po uprawomocnieniu się tego wyroku K. J. popełnił przestępstwo z art. 63 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, za które wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 grudnia 2013 r., został skazany, między innymi, na karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 5 lat. W opisanej sytuacji, Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r., na podstawie art. 75 § 1 k.k., art. 9 § 3 k.k.w. i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., zarządził wykonanie kary pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy orzeczonej wobec K.

J. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 13 grudnia 2010 roku w sprawie II K 1…/10. Jednocześnie, Sąd postanowił - na podstawie art. 9 § 3 k.k.w. - wstrzymać wykonanie punktu I tego postanowienia do czasu jego prawomocności. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez obrońcę skazanego. Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. II Kzw …/14, po rozpoznaniu na posiedzeniu zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 9 kwietnia 2014 r. o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania odwoławczego.

Obecnie, Prokurator Generalny, na podstawie art. 521 § I k.p.k., wniósł kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II Kzw .../14, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt II Ko …/14, w przedmiocie zarządzenia 3 wykonania wobec skazanego K. J. warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Autor kasacji zaskarżył powyższe postanowienie w całości, na korzyść skazanego K. J. Na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k. skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 75 § 4 k.k., polegające na wydaniu postanowienia utrzymującego w mocy orzeczenie sądu pierwszej instancji o zarządzeniu wykonania wobec K.

J. warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, pomimo upływu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. W oparciu o tak sformułowany zarzut Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. i umorzenie postępowania wykonawczego na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść K. J. okazała się zasadna w stopniu oczywistym, a zawarty w niej wniosek o uchylenie postanowień Sądów obu instancji w przedmiocie zarządzenia wykonania wobec w/w skazanego warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności i umorzenie postępowania w tej kwestii – w pełni zasługiwał na uwzględnienie.

Taka ocena uzasadniała rozpoznanie w tej sprawie nadzwyczajnego środka zaskarżenia na posiedzeniu – stosownie do dyspozycji art. 535 § 5 k.p.k. Zgodzić trzeba z zarzutem podniesionym przez skarżącego, który słusznie wskazał w kasacji, że przedstawione wyżej postanowienie sądu odwoławczego zostało wydane z obrazą prawa materialnego, tj. przepisu art. 75 § 4 k.k. W sytuacji wyżej opisanej – w ówczesnym stanie prawnym - zarządzenie wykonania kary wobec K. J. było obowiązkowo z mocy art. 75 § 1 kk. Zgodnie z nim sąd zarządzał wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności.

Nie budzi wątpliwości, że skazany K. J. w okresie próby zakreślonym w niniejszej sprawie, popełnił przestępstwo, za które orzeczono wobec niego karę pozbawienia wolności, a równocześnie przestępstwo to jest przestępstwem podobnym do przestępstwa objętego wcześniejszym wyrokiem, za które orzeczono karę pozbawienia wolności. 4 Jednak, stosownie do dyspozycji art. 75 § 4 k.k. postanowienie w przedmiocie zarządzenia wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. W zakresie dotyczącym ustalenia, czy w sprawie nastąpiło skuteczne zarządzenie wykonania kary, istotne są przepisy określające, z jaką chwilą orzeczenie staje się wykonalne.

Według art. 9 § 3 k.k.w., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r., postanowienie w postępowaniu wykonawczym staje się wykonalne z chwilą wydania, chyba że ustawa stanowi inaczej lub sąd wstrzyma jego wykonanie. W niniejszej sprawie miała miejsce właśnie ta ostatnia sytuacja. Sąd Rejonowy w T., jak to wyżej wskazano, w pkt. II postanowienia z dnia 9 kwietnia 2014 r., rozstrzygnął o wstrzymaniu wykonania - do czasu uzyskania prawomocności - pkt. I tego postanowienia, w którym zdecydował o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności.

Skoro zatem wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt II K …/10, uprawomocnił się w dniu 21 grudnia 2010 r., to oznacza, że okres przewidziany w art. 75 § 4 k.k. upłynął 21 czerwca 2014 r. W tej sytuacji, Sąd Okręgowy w T., utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt II Ko …/14, o zarządzeniu wykonanie kary pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy orzeczonej wobec K. J. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 13 grudnia 2010 roku w sprawie II K …/10 – orzekł z oczywistym i rażącym naruszeniem normy zawartej w art. 75 § 4 k.k. Przekroczył bowiem okres w jakim dopuszczalne jest zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej.

Dlatego też wydanie przez Sąd Okręgowy w T. postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. o zarządzeniu wobec K. J. wykonania kary pozbawienia wolności - już po upływie 6 miesięcy od zakończenia w dniu 21 grudnia 2013 r. okresu próby - rażąco naruszyło przepis art. 75 § 4 k.k. i miało istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż spowodowało zarządzenie wykonania kary, której przy prawidłowym stosowaniu prawa, zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, skazany nie powinien odbyć. Z tych względów należało uchylić zaskarżone postanowienie, a także postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt II Ko …/14, 5 w przedmiocie zarządzenia wykonania wobec K.

J. warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem tego Sądu z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt II K …/10 i umorzyć postępowanie w tym przedmiocie. Na podstawie art. 638 k.p.k. wydatkami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa. kc