Supreme Court quashes appeal judgment due to judge's mandatory recusal violation in lustration proceedings.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court quashed the appellate judgment because a judge participating in the appeal violated mandatory recusal rules by having previously presided over the first-instance trial. The prosecutor argued this constituted a clear ground for cassation under the Code of Criminal Procedure, while the court noted the judge likely forgot or overlooked the rule. Consequently, the case was remanded to the appellate court for a new hearing without the disqualified judge.
Legislator headnote
AI generatedArt. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 1 in fine k.p.k.; Art. 537 § 2 k.p.k.: A judgment must be quashed if a judge participating in the appeal proceedings was subject to mandatory recusal due to prior participation in the first-instance judgment, regardless of whether the error was intentional or negligent.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IV KK 318/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Biura Lustracyjnego w sprawie J. S. w przedmiocie stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego na podstawie art. 21 a ust. 1 i 2 o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od orzeczenia Sądu Apelacyjnego z dnia 9 kwietnia 2015 r., utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w R. z dnia 20 stycznia 2015 r., uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. 2
UZASADNIENIE
Kasację od prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego z 9 kwietnia 2015 r. – którym po rozpoznaniu apelacji prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w R. utrzymano w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w R. z 20 stycznia 2015 r. stwierdzające, że J. S. złożył w dniu 16 lutego 2010 r. zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne – wniósł na niekorzyść lustrowanego Prokurator Generalny. Podniósł, że w wydaniu zaskarżonego orzeczenia wziął udział sędzia podlegający wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., bowiem uczestniczył w wydaniu pierwszoinstancyjnego orzeczenia, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 in fine k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się w oczywistym stopniu zasadna, skoro SSO W. N. wchodził w skład zarówno kompletu orzekającego w pierwszej instancji, jak i zespołu, który wydał zaskarżone orzeczenie odwoławcze. Samo stwierdzenie faktu orzekania na etapie apelacyjnym z udziałem osoby podlegającej wyłączeniu z mocy prawa w oparciu o art. 40 §1 pkt 6 k.p.k. było wprawdzie wystarczające do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 439 §1 pkt 1 in fine k.p.k.), niemniej nie obligowało instytucji kasacyjnej do rezygnacji z próby odgadnięcia, dlaczego Sąd odwoławczy dopuścił się tak poważnego pogwałcenia prawa procesowego.
Sąd kasacyjny rozważał tu różne warianty i ostatecznie doszedł do przekonania, że sędziowie biorący udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenie albo po prostu nie pamiętali o istnieniu jednej z fundamentalnych reguł normujących wyłączenie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), albo też nie dość wnikliwie (to określenie nader oględne) zapoznali się z aktami sprawy. Tak czy inaczej Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko wydać postulowane przez skarżącego rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym (art. 537 § 2 k.p.k.).
Za niestosowne Sąd ten uznał – biorąc pod uwagę charakter ujawnionej bezwzględnej przyczyny odwoławczej – formułowanie wskazań interpretacyjnych oraz wskazań co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. 3 eb