Legislator Case Law & Legislation
V CNP 40/15 AI generated

Supreme Court dismisses appeal against final judgment for failure to meet strict admissibility requirements under Civil Procedure Code.

Case Number V CNP 40/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the plaintiff's complaint to declare a final lower court judgment inconsistent with the law. The plaintiff argued the district court erred in denying priority purchase rights based on a residential unit being part of a larger commercial property. The court rejected the appeal because the plaintiff failed to demonstrate the exceptional circumstances required by law to bypass standard appeal procedures.

Legislator headnote

AI generated

Art. 4241 § 2 k.p.c.; Art. 4248 § 1 k.p.c.: A complaint against a final judgment of the first instance court is admissible only if the applicant proves exceptional circumstances warranting the extraordinary remedy, specifically a qualified violation of fundamental rights or legal order principles not addressed by the appellate court.

Keywords

AI generated
priority purchase rights first instance appeal exceptional circumstances civil procedure code final judgment review costs of proceedings fundamental rights violation

Cited Legislation

AI generated
Art. 4241 § 2 k.p.c.
Możliwość przyjęcia skargi, o jakiej jest mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. ma charakter szczególnego wyjątku.
Art. 4248 § 1 k.p.c.
To wynika również z art. 4248 § 1 k.p.c. Możliwość przyjęcia skargi, o jakiej jest mowa w art.
Art. 4248 § 2 k.p.c.
To wynika również z art. 4248 § 1 k.p.c.
Art. 102 k.p.c.
odrzucić skargę, uznając jednocześnie, że występuje przypadek szczególnie uzasadniony do nieobciążania skarżącej kosztami postępowania wywołanego skargą na podstawie art. 102 w związku z art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
102 w związku z art. 391 § 1, art.
Art. 39821 k.p.c.
391 § 1, art. 39821 i art.
Art. 42412 k.p.c.
39821 i art. 42412 k.p.c. 5 eb
art. 47 § 1 k.c
art. 5 k.c
34 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 5 k.c.
art. 233 k.p.c
232 w związku z art. 233 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
II CSK 629/09
Supreme Court dismisses claim for damages for loss of priority in purchasing a non-independent apartment part.
Palestra 2010, nr 7-8, s. 261
Na poparcie swojego stanowiska Sąd wskazał, że powoływany wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., II CSK 629/09 (Palestra 2010, nr 7-8, s. 261) odnosił się do innego problemu i innej sytuacji niż ustalona w niniejszej sprawie.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt V CNP 40/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie ze skargi J. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w J. z dnia 2 pażdziernika 2013 r. w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Gminie N. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2015 r., 1) odrzuca skargę, 2) nie obciąża powódki na rzecz pozwanej kosztami postępowania wywołanego wniesieniem skargi. 2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 października 2013 r. Sąd Okręgowy w J. oddalił powództwo J. K. przeciwko Gminie N. o ustalenie, że powódce przysługuje prawo do pierwszeństwa nabycia działki o pow. 1,38 ha, zabudowanej budynkiem oświatowym, położonej na terenie pozwanej Gminy. Jak Sąd ustalił, do czerwca 2013 r. pozwana była właścicielką spornej nieruchomości wraz z budynkiem o pow. 600 m2 po byłej szkole podstawowej, administrowanym od 2008 r. przez Gminne Centrum Kultury i Sportu w N. W budynku znajduje się lokal mieszkalny o pow. 80 m2 , będący przedmiotem najmu przez powódkę.

W umowie najmu jest postanowienie, że lokal ten nie będzie podlegać zbyciu na rzecz najemcy, chyba ze właściciel inaczej postanowi. Lokal mieszkalny nie stanowił odrębnej własności i został przeznaczony wraz z całą nieruchomością do sprzedaży w trybie przetargu nieograniczonego ustnego, do którego mogła przystąpić także powódka. Jej wniosek o sprzedaż nieruchomości w ramach pierwszeństwa nabycia na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami został dwukrotnie załatwiony odmownie ze względu na niestosowanie tego przepisu w sprawie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.

W kolejnych pięciu terminach przetargu lokal nie został sprzedany, dopiero w szóstym terminie sprzedaż doszła do skutku. Powódka nie stawała do żadnego z przetargów. Dokonując oceny prawnej Sąd Okręgowy uznał, że w okolicznościach sprawy nie zostały spełnione przesłanki pierwszeństwa, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż sprzedawany był lokal użytkowy, a nie mieszkalny, w którym mieszkanie powódki, które nie było wyodrębnioną własnością, stanowiło tylko niewielką część całej nieruchomości.

Na poparcie swojego stanowiska Sąd wskazał, że powoływany wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., II CSK 629/09 (Palestra 2010, nr 7-8, s. 261) odnosił się do innego problemu i innej sytuacji niż ustalona w niniejszej sprawie. Z tych względów powództwo zostało oddalone. 3 W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego pełnomocnik skarżącej zarzucił Sądowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 47 § 1 k.c. przez jego niezastosowanie oraz art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 5 k.c. w sytuacji nieprzyznania powódce prawa pierwszeństwa i nadużycia przez pozwaną prawa podmiotowego.

Naruszenie prawa procesowego dotyczy art. 217 § 1 i art. 232 w związku z art. 233 k.p.c. Skarżąca wniosła o uznanie zaskarżonego wyroku za niezgodny ze wskazanymi przepisami i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi pozwana wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania lub oddalenie skargi z zasądzeniem kosztów postępowania wywołanego skargą.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. dotyczy prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji. Motywem takiego rozwiązania jest dopuszczenie do nadzwyczajnego środka ochronnego jakim jest ta skarga tylko wtedy, gdy orzeczenie sądu pierwszej instancji podlegało weryfikacji, realizując w ten sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, gwarantowaną konstytucyjnie. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądowego jest ponadto sama w sobie wyjątkowym środkiem zaskarżenia, gdyż przenosi odpowiedzialność za określone zdarzenie, z którego wynikła szkoda dla jednej ze stron postępowania z drugiej strony tego postępowania - jako z istoty swojej odpowiedzialnej - na Skarb Państwa.

Jej przyjęcie do rozpoznania musi więc wynikać z naruszenia prawa o charakterze kwalifikowanym, które nastąpiło mimo poddania wyroku sądowego kontroli instancyjnej. Z założenia więc skarga od orzeczenia sądu pierwszej instancji powinna zostać odrzucona. To wynika również z art. 4248 § 1 k.p.c. Możliwość przyjęcia skargi, o jakiej jest mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. ma charakter szczególnego wyjątku. W przepisie tym znajduje odbicie troska o to, żeby strona uważająca się za pokrzywdzoną wydanym wyrokiem miała możliwość w wyjątkowych wypadkach wnieść skutecznie skargę, w ściśle wskazanych warunkach prawnych, mimo że chodzi o prawomocny wyrok sądu pierwszej 4 instancji i strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.

Jeżeli zatem pełnomocnik strony wnosi skargę z powołaniem się na wskazany wyjątkowy przepis, to w uzasadnieniu winien tą wyjątkowość wykazać. Nie może to polegać na stwierdzeniu jakby mimochodem, że zaskarżony wyrok spełnia przesłanki dopuszczalności skargi na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c., gdyż „w wyniku błędnych czynności procesowych wykonywanych przez Sąd Apelacyjny (...) doszło do naruszenia podstawowych praw człowieka i obywatela wymienionych w Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie odwołania się od niekorzystnego orzeczenia sądowego".

Z analizy sprawy wynika, że uniemożliwienie to zostało wywołane głównie przez wadliwe opłacenie apelacji od wyroku Sądu pierwszej instancji - będącego teraz przedmiotem skargi - i to na tamtym etapie sprawy należało kwestionować zapadłe rozstrzygnięcia w taki sposób, aby prawnie było to prawidłowe i skuteczne. Jeżeli ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącej wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które miałyby wypełniać przesłanki wyjątkowego wypadku, o którym jest mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., to należało wykazać wystąpienie naruszenia przez Sąd określonych podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, a nie tylko odwołać się do tych ogólnych stwierdzeń w świetle nieskutecznego wniesienia odwołania od orzeczenia pierwszo- instancyjnego, dlatego że wystąpiły nieporozumienia co do wysokości należnej opłaty sądowej.

Wystąpienie wyjątkowych okoliczności, uzasadniających dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji w razie nie skorzystania z przysługujących środków odwoławczych (art. 4241 § 2 k.p.c.) powinno zostać szczegółowo i przekonująco wykazane. Wobec niespełnienia przesłanek określonych w art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. należało na podstawie art. 4248 § 1 i 2 k.p.c. odrzucić skargę, uznając jednocześnie, że występuje przypadek szczególnie uzasadniony do nieobciążania skarżącej kosztami postępowania wywołanego skargą na podstawie art. 102 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c. 5 eb