Supreme Court dismisses appeal on civil recusal, ruling lack of lawyer does not equal lack of representation under Art. 401 k.p.c.

Sygn. akt II CZ 82/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Karol Weitz (sprawozdawca) w sprawie ze skargi R. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 sierpnia 2010 r., wydanym w sprawie z powództwa Z. K., P. K. i A. K. przeciwko R. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 listopada 2015 r., zażalenia pozwanego R. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2015 r., 1. oddala zażalenie;

2. przyznaje adwokat E. ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

2 Pozwany R. K. w dniu 5 grudnia 2014 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 sierpnia 2010 r., wydanym w sprawie z powództwa Z. K., P. K. i A. K., doręczonym pozwanemu w dniu 21 września 2010 r. Jako podstawę wznowienia pozwany wskazał fakt, że w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej instancji nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata, co miało oznaczać, że nie był należycie reprezentowany w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. Stwierdził również, że o tej podstawie wznowienia dowiedział się pod koniec października 2014 r.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, przyjmując, że nie jest ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.), gdyż – w jego ocenie – brak należytej reprezentacji w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. odnosić się ma do sytuacji, w której podmiot niebędący osobą fizyczną nie może skutecznie podejmować czynności, gdyż nie ma organów dokonujących za niego czynności procesowych, i do sytuacji, w której strona będąca osobą fizyczną nie ma przedstawiciela ustawowego i z tego powodu nie może dokonywać czynności procesowych.

Ta ostatnia okoliczność może zachodzić jedynie w odniesieniu do osób małoletnich lub ubezwłasnowolnionych, a pozwany nie należy do kręgu takich osób. Pozwany w zażaleniu na postanowienie z dnia 24 lutego 2015 r. podniósł, że Sąd drugiej instancji naruszył art. 410 § 1 k.p.c., gdyż dokonał merytorycznej oceny podstawy wznowienia, podczas gdy badając dopuszczalność skargi o wznowienie winien był tylko ustalić, czy skarżący wskazał podstawę wznowienia odpowiadającą jednej z podstaw przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego, nie oceniając tego, czy podstawa ta rzeczywiście istnieje.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3 W judykaturze i literaturze rzeczywiście rozbieżności wywołuje kwestia, czy sąd badający dopuszczalność skargi o wznowienie (art. 410 § 1 k.p.c.) rozważa tylko to, czy podana w skardze podstawa wznowienia odpowiada jednej z podstaw, które przewidziane są w kodeksie postępowania cywilnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2007 r., III UZ 9/07, OSNP 2008, nr 19-20, poz. 303 i z dnia 25 listopada 2011 r., II CZ 86/11, niepubl.), czy też także to, czy podana w skardze podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP 2007, nr 3-4, poz. 48 i z dnia 20 maja 2011 r., III CO 5/11, OSNC 2012, nr 2, poz. 21).

Nawiązanie do tych rozbieżności przez Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 lutego 2015 r. było jednak w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe, gdyż powołana przez pozwanego w skardze okoliczność, że w postępowaniu w pierwszej i drugiej instancji nie reprezentował go fachowy pełnomocnik (adwokat), lecz działał on samodzielnie, nie stanowi przypadku braku należytej reprezentacji w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c., czyli nie odpowiada ustawowej podstawie wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2011 r., III PO 1/11, niepubl.).

Podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 410 § 1 k.p.c. jest więc bezzasadny. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 406 k.p.c., orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 6 pkt 6, § 13 ust. 2 pkt 2, § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.:

Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). kc