Legislator Case Law & Legislation
III S 131/16 AI generated

Court declares civil proceedings delayed and awards compensation for violation of right to timely trial.

Case Number III S 131/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The court declared the civil proceedings before the District Court in Tarnowskie Góry to be protracted and awarded the plaintiff 2,000 PLN in damages. The plaintiff argued that the court failed to act on documents received in 2014 and took excessive time between 2015 and 2016, while the defendant claimed all actions were timely. The court found that the court did not take purposeful actions during specific periods, leading to a delay of over three years, and thus ruled in favor of the plaintiff.

Legislator headnote

AI generated

Art. 12 ust. 2, 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki; The court may declare proceedings protracted if the court fails to take purposeful actions within a reasonable time, entitling the party to compensation.

Keywords

AI generated
protracted proceedings right to timely trial compensation for delay civil procedure court inaction

Cited Legislation

AI generated
Art. 12 ust. 2, 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
Z tych powodów w oparciu o art. 12 ust.2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.
Art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
Nadto na podstawie art. 17 ust.3 w/w ustawy, uwzględniając wniosek skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania orzeczono o zwrocie opłaty od skargi, bowiem w postępowaniu skargowym skarżąca nie poniosła innych kosztów.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III S 131/16 POSTANOWIENIE Dnia 2 sierpnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - SSO Gabriela Sobczyk (spr.) Sędziowie SSO Marcin Rak SSR(del.) Łukasz Malinowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2016 roku sprawy ze skargi J. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Tarnowskich Górach pod sygnaturą I C 748/13 przy udziale Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach postanawia:

1. stwierdzić, że w postępowaniu toczącym się pod sygnaturą I C 748/13 Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach nastąpiła przewlekłość postępowania;

2. przyznać skarżącej J. P. od Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach kwotę 2000 zł (dwa tysiące złotych);

3. zwrócić skarżącej 100 zł (sto złotych) uiszczone tytułem opłaty od skargi. SSR(del.) Łukasz Malinowski SSO Gabriela Sobczyk SSO Marcin Rak

UZASADNIENIE

Skarżąca J. P. wniosła w dniu 11 czerwca 2016r. skargę, domagając się stwierdzenia przewlekłości w postępowaniu I C 748/13 toczącej się przed Sądem Rejonowym w Tarnowskich Górach, zasądzenia od Skarbu Państwa na jej rzecz kwoty 2000 zł oraz zwrotu kosztów postępowania. Opisując przebieg postępowania skarżąca wskazała, czynności przeprowadzane przez Sąd po 2 września 2014r. były zbędne, albowiem Sąd nie zapoznał się z pismem powodów, które dotarło do Sądu w dniu 2 września 2014r. Ponadto wskazał, że postępowanie dowodowe w sprawie zakończono przeprowadzeniem dowodu przez Sąd wezwany w Z..

Po powrocie odezwy do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach termin rozprawy wyznaczono na 13 czerwca 2016r., tj po upływie ponad sześciomiesięcznego terminu od zwrotu akt z odezwą. W ocenie skarżącej ponad sześciomiesięczny okres oczekiwania na rozprawę w sprawie w której zakończono postępowanie dowodowe narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wskazała, że sprawa toczy się ponad 3 lata, zatem zgodnie z zasadą rozpoznawania spraw zgodnie z kolejnością wpływu termin rozprawy winien być w niej wyznaczony przed terminami innych spraw, które wpłynęły później, aby mogła być jak najszybciej zakończona, zwłaszcza z uwagi na to, że rozprawa ta ma się ograniczyć do głosów stron i zamknięcia rozprawy.

Skarb Państwa- Prezes Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wskazał na przebieg postępowania i wywiódł, że czynności te podejmowane były niezwłocznie, najpóźniej w terminie do 1 miesiąca. Pełnomocnik powodów nie wskazał osobowych źródeł dowodowych, zatem konieczne okazało się wezwanie strony pozwanej do wskazania liczby osób uczestniczących w imprezie turystycznej wraz z powodami. Pełnomocnik pozwanego nie wykonał tego zobowiązania w zakreślonym terminie 14 dni. Sąd ponaglał go do zrealizowania nałożonego zobowiązania.

Po nadesłaniu tej listy pełnomocnik powodów żądał doprecyzowania listy o kolejne osoby, których pobyt w hotelu został skrócony. Następnie Sąd zwrócił się o przesłuchanie tych świadków w drodze pomocy prawnej, odezwa została wysłana w dniu 17 lutego 2015. Zwrot odezwy nastąpił w dniu 9 listopada 2015r., z uwagi na niestawiennictwo świadków. Do skutecznego przesłuchania jednego ze świadków doszło w dniu 3 listopada 2015r. Mimo zwrotu odezwy Sąd wezwany nie przesłał prawidłowego nagrania przesłuchania, zatem Sąd był zobligowany do podejmowania kolejnych działań mających na celu nadesłanie kompletnej dokumentacji z elektronicznego nagrania.

Dokumentacja ta została nadesłana w dniu 18 grudnia 2015r. Zlecono pracownikowi sekretariatu ustalenie możliwości odtworzenia nagrania i jakości zapisu, a po tym ustaleniu w dniu 8 marca 2016r. został wyznaczony termin rozprawy na 13 czerwca 2016r., z uwzględnieniem ówczesnego stanu referatu sędziego referenta. Referat ten na 31 stycznia 2016r. obejmował 437 spraw. Sąd Okręgowy ustalił następujący przebieg postępowania w sprawie I C 748/13 Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach Pozew wpłynął w dniu 27 maja 2013r. w dniu 31 maja 2013r. zostało wydane zarządzenie o dekretacji sprawy.

Zarządzeniem z dnia 1 lipca 2013r zarządzono doręczenie pozwanemu odpisu pozwu z zobowiązaniem do złożenia odpowiedzi na pozew w terminie 14 dni pod rygorem pominięcia i z pouczeniem o treści art. 207kpc i 217§3kpc. Zarządzenie to wykonano 24 lipca 2013r., pozwany otrzymał odpis pozwu w dniu 29 lipca 2013r. W dniu 8 sierpnia 2013r. wpłynęła odpowiedź na pozew, w której zawarto zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach. W dniu 3 października 2013r wydano postanowienie o uznaniu niewłaściwości miejscowej i przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie.

Zarządzono w tym samym dniu doręczenie odpisu postanowienia pełnomocnikom stron, co wykonano w dniu 24 października 2013r. W dniu 20 listopada 2013r. wpłynęło zażalenie powodów na to postanowienie. Zarządzono w dniu 22 listopada 2013r. doręczenie jego odpisu pełnomocnikowi pozwanego, co wykonano w dniu 29 listopada 2013r. Po doręczeniu tegoż, które nastąpiło w dniu 5 grudnia 2013r. w dniu 11.12.2013r. Sędzia referent wydał zarządzenie o tym, ze nie przychyla się do zażalenia. W dniu 23 stycznia 2014r. akta przesłano Sądowi Okręgowemu w Gliwicach.

W dniu 10 marca 2014r. akta po rozpoznaniu zażalenia wpłynęły ponownie do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach. 4 kwietnia 2014r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy w dniu 15 maja 2014r. , zarządzono zawiadomić pełnomocników stron oraz wezwać strony oraz przedstawicieli ustawowych powoda P. P.. Zarządzenie to wykonano w dniu 17 kwietnia 2014r. na rozprawie w dniu 15 maja 2014r. Sąd odebrał od stron od powodów oświadczenia. Dopuszczono i przeprowadzono dowód z przesłuchania stron, ograniczając go do przesłuchania powodów.

Zarządzeniem wydanym na tej rozprawie zobowiązano pełnomocnika pozwanego do wskazania listy uczestników imprezy turystycznej w której uczestniczyli też powodowie w terminie 14 dni i rozprawę odroczono bez terminu. Zobowiązanie wysłano do pełnomocnika pozwanego w dniu 16 maja 2014r., a doręczono mu w dniu 21 maja 2014r. Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2014r. nakazano ponaglić pełnomocnika pozwanego o realizację zobowiązania pod rygorem skutków z art. 233§2 kpc. Zarządzenie to wykonano 9 lipca 2014r., a doręczono pełnomocnikowi pozwanego w dniu 15 lipca 2014r.

W dniu 28 lipca 2014r. wpłynęło pismo pełnomocnika pozwanego, datowane na 23 lipca 2014r, do którego przedstawił listę osób uczestniczących w imprezie turystycznej wraz z ich adresami. Do pisma dołączono dowód jego doręczenia pełnomocnikowi powodów. W dniu 26 sierpnia 2014r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na 13 listopada 2014 r. Wykonano je w zakresie zawiadomień w dniu 28 sierpnia 2014r. Zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2014r. zobowiązano pełnomocnika powodów do wskazania osób, których przesłuchania się domaga w charakterze świadków z listy przedstawionej przez pozwanego, dołączając do wezwania kopię listy, która stanowiła załącznik do pisma pozwanego datowanego na 23 lipca 2014r.

Zarządzenie to wykonano w dniu 3 września 2016r. Wezwanie to pełnomocnik powodów otrzymał w dniu 8 września 2014r. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2014r., które wpłynęło do Sądu w dniu 2 września 2014r. powodowie zawarli wniosek o podanie przez pozwanego nazwisk i danych tych osób, które wylatywały do H. z K. i których pobyt trwał krócej niż do 23 sierpnia 2012r. Wskazywali, że kontaktowali się z osobami na liście i niektóre z nich były w tym samym hotelu, lecz nie miały skróconego pobytu. Wskazali dane dwóch osób z listy, które znajdowały się w podobnej sytuacji jak powodowie i wnieśli o ich przesłuchanie w drodze pomocy prawnej.

Na rozprawie w dniu 13 listopada 2014r. ponownie skierowano wezwanie do pełnomocnik powodów co do wskazania osób z listy przedstawionej przez pozwanego – pod rygorem uznania, że domaga się przysłuchania wszystkich osób z listy. Rozprawę odroczono z terminem z urzędu. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik powodów wskazał pismem z dnia 2 grudnia 2014r.(wpływ 4 grudnia 2015r.), że stanowisko powodów zawarto w piśmie z 28 sierpnia 2014r. Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2014r. zobowiązano powodów do wskazania w terminie 14 dni listy pytań do świadków.

Zarządzenie to wykonano 19 stycznia 2015r., a doręczono pełnomocnikowi powodów w dniu 27 stycznia 2015r. Pismem z dnia 3 lutego 2015r.( wpływ do Sądu 9 lutego 2015r.) wskazano listę pytań do świadków. W dniu 17 lutego 2015r. zwrócono się z odezwą do Sądu Rejonowego w Zakopanem o przesłuchanie w charakterze świadków tych dwóch osób. Jednocześnie zobowiązano pełnomocnika pozwanych od wskazania innych uczestników imprezy turystycznej, które wylatywały do tego samego hotelu z K. razem z powodami i przebywali tym hotelu 7 dni lub 14 dni – w terminie 14 dni pod rygorem skutków prawnych z art. 233§2kpc.

Zarządzenie wykonano 27 marca 2015r. Odezwa dotarła do Sądu rejonowego w Zakopanem w dniu 2 kwietnia 2015r. W dniu 19 czerwca 2015r. Sąd Rejonowy w Zakopanem zwrócił się o podanie bliższych danych świadków celem zastosowania wobec nich środków dyscyplinujących. W dniu 1 lipca 2015r. wydano zarządzenie w tym przedmiocie skierowane jako zobowiązanie do pełnomocnika powodów, zakreślając termin 1 miesiąca. Zarządzenie to wykonano 27 lipca 2015r. w dniu 2 września 2015r. wpłynęło pismo pełnomocnika powodów wskazujące długotrwały wyjazd świadka jako przyczynę jego dotychczasowego niestawiennictwa na przesłuchanie.

W dniu 9 listopada 2015r, odezwa została zwrócona po jej częściowym wykonaniu. Nagranie zeznania (przekazanego jedynie w formie elektronicznej) w dniu 1.12.2015r. przedłożono informatykowi Sądu celem ustalenia możliwości jego odtworzenia. Pismem z dnia 10 listopada 2015r. powodowie cofnęli wniosek o przesłuchanie drugiego świadka wobec zmiany jego miejsca zamieszkania. Zapiskiem urzędowym z 11.12.2015r. wskazano, że na płycie CD przekazanej przez Sąd Rejonowy w Zakopanem dwukrotnie zapisano rozprawę z 16 czerwca 2015r., zaś brak zapisu rozprawy z 3 listopada 2015r.18 grudnia 2015r. wpłynęło pismo z Sądu Rejonowego w Zakopanem z płytą CD z nagraniem przesłuchania.

Zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2015r. zarządzono ustalenie, czy jest możliwe odtworzenie płytki CD. Zapisek potwierdzający to sporządzono w dniu 8 lutego 2016r. Zarządzeniem z dnia 8 marca 2016r. wyznaczono termin rozprawy na 13 czerwca 2016r. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2016r. dopuszczono dowód z dokumentów zgromadzonych w aktach oraz zeznań świadka , które odtworzono z płyty przesłanej przez Sąd wezwany. W tym dniu zamknięto rozprawę i wydano wyrok.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Ustalenia dotyczące biegu sprawy I C 748/13 odnieść należało do przepisów prawa regulujących rozpoznawaną kwestię. Podstawę rozpoznania skargi stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ( Dz. U. z 2004r. nr 179 poz. 1843 ze zm.) . Art. 2 tejże ustawy wskazuje, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowania w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

W art.2 ust.2 ustawy ustawodawca wskazał, iż dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Odnosząc przytoczone przepisy do przebiegu postępowania w sprawie, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że postępowanie w niniejszej sprawie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i jej rozpoznania.

Wniosek ten należało odnieść do czynności mających miejsce w okresie od 2 września 2014r. do 4 grudnia 2014. Bowiem już w piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 2 września 2014r. powodowie zawarli wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków oraz o ich przesłuchanie przed Sądem Rejonowym w Zakopanem w drodze pomocy prawnej. Jakkolwiek pismo to wpłynęło parę dni po wyznaczeniu rozprawy na 13 listopada 2014r. oraz wydaniu zarządzenia o wezwaniu powodów do wskazania świadków z 29 sierpnia 2014r., jednak zapoznanie się z nim przez Sąd winno był doprowadzić do odwołania wyznaczonej rozprawy oraz podjęcia czynności dotyczących skierowania odezwy o pomoc prawną do Sądu Rejonowego w Zakopanem (w tym zobowiązanie stron do złożenia listy pytań) w okresie następującym bezpośrednio po otrzymaniu tego pisma powodów.

Tymczasem Sąd Rejonowy oczekiwał na wyznaczoną rozprawę, następnie skierował do powodów zbędne zobowiązanie, a ich wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków dostrzegł dopiero po wpływie pisma powodów w dniu 4 grudnia 2014r. W opisanym okresie zatem Sąd Rejonowy nie podejmował czynności celowych, skutkujących nadaniem sprawie biegu. Zastrzeżenia co do prawidłowego postępowania budzi też okres od wpływu odezwy z Sądu Rejonowego w Zakopanem w dniu 9 listopada 2016r. do dnia 8 marca 2016r., kiedy wydano zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy.

W tym czasie ze znacznymi przerwami Sąd Rejonowy podejmował czynności o charakterze czysto technicznym, a to ustalał, czy przesłane z sądu wezwanego nagranie przesłuchania świadka jest prawidłowe. Jakkolwiek okazało się, że zaistniała konieczność zwrócenia się do tego Sądu o przesłanie prawidłowego nagrania, to jednak jak wynika z analizy akt, pomiędzy stwierdzeniem nieprawidłowości nagrania a nadesłaniem prawidłowego upłynął tydzień. Zatem zbędne było przeznaczanie na te ustalenia i czynności okresu prawie 4 miesięcy.

W ocenie Sądu Okręgowego, nic nie stało na przeszkodzie, aby zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy wydać już w listopadzie 2015r., a techniczne czynności sprawdzające możliwość odtworzenia nagrania czynić równolegle, zważywszy w szczególności na odległy termin wyznaczonej rozprawy( 3 miesiące od dnia wyznaczenia rozprawy). Zastrzec przy tym należy, że samo wyznaczenie tego terminu z trzymiesięcznym wyprzedzeniem nie stanowi podstawy do uznania zaistnienia przewlekłości, zważywszy na ilość spraw w referacie sędziego i konieczność nadania biegu wszystkim tym sprawom w rozsądnym terminie.

Przytoczony przebieg postępowania w okresach od 2 września 2014r. do 4 grudnia 2014r. oraz od 9 listopada 2015r. do 8 marca 2016r., przy uwzględnieniu jej charakteru i okoliczności że do daty wydania wyroku postępowanie w sprawie trwało ponad 3 lata prowadzi do wniosku że zaistniały w sprawie podstawy do stwierdzenia przewlekłości. W kontekście wskazanych okoliczności żądana przez skarżącą kwota 2000 zł jest w pełni odpowiednia, zresztą jest to najniższa kwota przewidziana w ustawie w przypadku stwierdzenia przewlekłości.

Wydawanie Sądowi Rejonowemu zaleceń co do dalszego biegu postępowania było zbędne, skoro po wpływie skargi a przed jej rozpoznaniem doszło do wydania wyroku w sprawie. Z tych powodów w oparciu o art. 12 ust.2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy(..) bez nieuzasadnionej zwłoki, orzeczono jak w sentencji. Nadto na podstawie art. 17 ust.3 w/w ustawy, uwzględniając wniosek skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania orzeczono o zwrocie opłaty od skargi, bowiem w postępowaniu skargowym skarżąca nie poniosła innych kosztów.

SSR(del.) Łukasz Malinowski SSO Gabriela Sobczyk SSO Marcin Rak