Social security court dismisses appeal and orders agency to issue missing decision for farmer's insurance period.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the appellant's appeal regarding her farmer's social insurance status for June 2004 but ordered the agency to issue a decision for July and August 2004. The appellant argued the agency failed to cover the full requested period despite her income not exceeding the statutory limit. The court ruled that while the June period was correctly decided, the agency's silence on the subsequent months constituted a failure to issue a complete decision, triggering a procedural obligation to rule on the remaining dates.
Legislator headnote
AI generatedArt. 36 ust. 1 pkt 1, art. 5b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; If an administrative body fails to issue a decision on the entirety of a request, the court must order the body to issue a decision within a specified term.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IV U 1266/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. w S. odwołania E. L. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 24 sierpnia 2015 r. znak: (...), (...) w sprawie E. L. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników I. oddala odwołanie, II. zobowiązuje Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego do wydania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzji w przedmiocie wniosku E. L. z 30 czerwca 2015 r. o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników w okresie od 1 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r. Sygn. akt: IV U 1266/15
UZASADNIENIE
Decyzją z 24 sierpnia 2015r. oznaczoną jako (...), (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art.36 ust.1 pkt 1 oraz art.5b ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art.4 ustawy z 23 października 2014r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, po rozpatrzeniu wniosku Ewy Litwiniak z 30 czerwca 2015r. o objęcie wyżej wymienionej ubezpieczeniem społecznym rolników w okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia, stwierdził podleganie Ewy Litwiniak ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek opłacania składek w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresie od 23 czerwca 2004r. do 30 czerwca 2004r.
Jednocześnie stwierdził, że z uwagi na przedawnienie składki nie zostały naliczone. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że od 23 czerwca 2004r. ubezpieczona prowadzi działalność rolniczą na gruntach powyżej 1 ha przeliczeniowego, dlatego też decyzją z 30 czerwca 2004r. została objęta ubezpieczeniem społecznym rolników od w/w daty. Następnie, decyzją z 17 stycznia 2005r. z uwagi na podleganie ubezpieczeniu społecznemu na podstawie wykonywania umowy zlecenia od 1 października 2003r. do 30 czerwca 2004r. oraz niespełniania warunków z art.5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników po ustaniu zatrudnienia, wyłączona została z ubezpieczenia od dnia objęcia ubezpieczeniem ,tj. od 23 czerwca 2004r. do dnia zaprzestania prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Następnie wobec wniosku ubezpieczonej z 30 czerwca 2015r., opartego o przepis art.4 ustawy z 23 października 2014r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, organ rentowy orzekł jak wyżej ,tj. objął ubezpieczoną ubezpieczeniem społecznym rolników od 23 czerwca 2004r. do 30 czerwca 2004r. ,tj. w okresie kiedy ubezpieczona zatrudniona była na umowę zlecenie, a miesięczny przychód z tytułu umowy zlecenia nie przekraczał kwoty połowy minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie odpowiednich przepisów (decyzja z 24 sierpnia 2015r. k.153 akt organu rentowego (...)).
Odwołanie od w/w decyzji złożyła E. L. wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega w okresie od 1 stycznia 2001r. do 31 lipca 2004r. (odwołanie k.1 akt sprawy). Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016r. ubezpieczona sprecyzowała roszczenie wnosząc ustalenie, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników również w okresie od 1 lipca 2004r. do 30 sierpnia 2004r. (wyjaśnienia ubezpieczonej k.11-11v akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona E. L. urodzona w dniu (...), od 30 października 1996r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych (zaświadczenie (...) Oddział w S. z 10 czerwca 1997r. k.10 akt organu rentowego (...)). W dniu 20 maja 1997r. wpłynął do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w S. wniosek H. L. (matki ubezpieczonej) o objęcie ubezpieczonej od 20 maja 1997r. ubezpieczeniem społecznym rolników jako domownika z tytułu wykonywania przez ubezpieczoną pracy w gospodarstwie rolnym (...) o powierzchni 2,07 ha położonym we wsi D. gmina M..
Do wniosku załączone zostało m.in. oświadczenie E. L. o objęcie jej ubezpieczeniem społecznym rolników jako domownika (wniosek H. L. k.6 i oświadczenie E. L. k.17 akt organu rentowego (...)). Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z 4 czerwca 1997r. organ rentowy objął H. L. i ubezpieczoną E. L. od 20 maja 1997r. ubezpieczeniem społecznym rolników w pełnym zakresie odpowiednio jako rolnika i domownika (decyzja z 4 czerwca 1997r. k.18 akt organu rentowego (...)). W dniu 23 czerwca 2004r. H. L. darowała ubezpieczonej nieruchomości rolne położone we wsi D. gmina M. (akt notarialny umowy darowizny z 23 czerwca 2004r. k.1-2 akt organu rentowego (...)).
W konsekwencji powyższego decyzją z 30 czerwca 2004r. organ rentowy stwierdził ustanie od 1 lipca 2004r. ubezpieczenia społecznego rolników wobec H. L. (decyzja z 30 czerwca 2004r. k.53 akt organu rentowego (...)), a inną decyzją z tej samej daty stwierdził, że od 23 czerwca 2004r. ubezpieczona podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie jako rolnik (decyzja z 30 czerwca 2004r. k.5 akt organu rentowego (...)). Z dniem 31 sierpnia 2004r. ubezpieczona zaprzestała prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (decyzja Prezydenta Miasta S. z 13 września 2004r. wykreśleniu ubezpieczonej z dniem 31 sierpnia 2004r. z ewidencji działalności gospodarczej k.15 akt organu rentowego (...)).
W okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników początkowo jako domownik, a następnie jako rolnik, począwszy od 10 stycznia 2001r. ubezpieczona wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz Centrum Szkolenia J. Obcych (...) z siedzibą w S. i podlegała z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu (zaświadczenie Centrum Szkolenia J. Obcych (...) z 30 września 2004r. k.24 akt organu rentowego (...) i pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 30 lipca 2015r. k.150 akt organu rentowego (...)). W związku z powyższym decyzją z 17 stycznia 2005r. organ rentowy stwierdził ustanie wobec ubezpieczonej ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od 1 kwietnia 2001r. do 30 sierpnia 2004r. wskazując, że wobec podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia (prowadząc jednocześnie działalność rolniczą i gospodarczą) nie spełnia warunku, określonego w art.5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, do pozostania w ubezpieczeniu społecznym rolników (decyzja z 17 stycznia 2005r. k.30 akt organu rentowego (...)).
W dniu 30 marca 2005r. organ rentowy wydał kolejną decyzję, w której stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników wobec ubezpieczonej w okresie od 1 stycznia 2001r. do 31 marca 2001r. oraz od 1 kwietnia 2005r. W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji organ rentowy wskazał, że została ona podjęta w związku z otrzymaniem z ZUS O/S. potwierdzenia okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia poczynając od 3 października 2000r. (zaświadczenie ZUS O/S. z 18 marca 2005r. k.43 i decyzja z 30 marca 2005r. k.45 akt organu rentowego (...)).
Od obu powyższych decyzji - z 17 stycznia 2005r. i 30 marca 2005r. ubezpieczona wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego w Siedlcach, które zarejestrowane zostały pod sygnaturami akt odpowiednio IV U 260/05 i IV U 420/05 i toczyły się łącznie pod sygnaturą IV U 260/05 (odwołania od w/w decyzji k.1-2 akt IV U 260/05 i k.3 akt IV U 420/05). W toku powyższego procesu, w dniu 10 maja 2005r. organ rentowy wydał decyzję, w której stwierdził, że ubezpieczona podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 kwietnia 2005r., a to w związku z nadesłaniem przez ZUS O/S. nowego zaświadczenia z 27 kwietnia 2005r. o okresach podlegania przez ubezpieczoną ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na umowę zlecenie, z którego wynika, że okres tego ubezpieczenia zakończył się z dniem 25 marca 2005r. (zaświadczenie ZUS O/S. z 27 kwietnia 2005r. k.47 i decyzja z 10 maja 2005r. k.49 akt organu rentowego (...)).
Wyrokiem z 26 stycznia 2006r. i wyrokiem uzupełniającym z 2 marca 2006r., wydanymi w w/w sprawie IV U 260/05, Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił odwołania ubezpieczonej w części dotyczącej ustania ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od 1 stycznia 2001r. do 31 marca 2001r. oraz w okresie od 1 kwietnia 2001r. do 30 listopada 2004r. oraz wobec wydania przez organ rentowy w/w decyzji z 10 maja 2005r. umorzył postępowanie w części dotyczącej ustania ubezpieczenia społecznego rolników od 1 kwietnia 2005r. (wyroki z 26 stycznia 2006r. i 2 marca 2006r. k.45 i 57 akt IV U 260/05).
W dalszym okresie ubezpieczona była wyłączana z ubezpieczenia społecznego rolników i ponownie podlegała temu ubezpieczeniu w różnych okresach w związku z okresowym prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej (decyzje organu rentowego: z 27 lutego 2007r. k.84, 24 października 2007r. k.90, 18 sierpnia 2008r. k.95, 28 marca 2012r. k.110, 30 sierpnia 2012r. k.120 , 18 czerwca 2015r. k.140 akt organu rentowego (...)). We wniosku z 30 czerwca 2015r. (data wpływu do organu rentowego 2 lipca 2015r.) ubezpieczona wniosła o przywrócenie jej do ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od marca 2001r. do sierpnia 2004r. wskazując, że w okresie tym została wyłączona z ubezpieczenia z związku z wykonywaniem zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia, a z tytułu tych umów otrzymywała niewielkie kwoty.
Jako podstawę swojego wniosku ubezpieczona wskazała ustawę z 23 października 2014r. (wniosek z 30 czerwca 2015r. k.144 akt organu rentowego (...)). Po rozpoznaniu powyższego wniosku zaskarżoną decyzją z 24 sierpnia 2015r. działając na podstawie art.36 ust.1 pkt 1 oraz art.5b ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art.4 ustawy z 23 października 2014r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, stwierdził podleganie ubezpieczonej E. L. ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek opłacania składek w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresie od 23 czerwca 2004r. do 30 czerwca 2004r. (decyzja z 24 sierpnia 2015r. k.153 akt organu rentowego (...)).
Powyższa decyzja dotyczy okresu od 23 czerwca 2004r. kiedy to ubezpieczona w związku z nabyciem własności gospodarstwa rolnego posiadała status rolnika (vide: wcześniejsze ustalenia). W tej samej dacie ,tj. w dniu 24 sierpnia 2015r. organ rentowy wydał drugą decyzję – pod numerem (...) (odnoszącą się do okresu, w którym ubezpieczona miała status domownika, a płatnikiem składek była jej matka H. L.), w której po rozpoznaniu powyższego wniosku z 30 czerwca 2015r. działając na podstawie art.36 ust.1 pkt 1 oraz art.5b ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art.4 ustawy z 23 października 2014r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, stwierdził podleganie ubezpieczonej E. L. ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek opłacania składek w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresach: od 1 stycznia 2001r. do 30 czerwca 2001r., od 4 marca 2002r. do 30 czerwca 2002r., od 10 października 2002r. do 30 czerwca 2003r. i od 1 października 2003r. do 22 czerwca 2004r. (wniosek ubezpieczonej z 30 czerwca 2015r. k.93 i decyzja z 24 sierpnia 2015r. k.95 akt organu rentowego (...)).
Od powyższej decyzji ubezpieczona również wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego w Siedlcach, które zarejestrowane zostało pod sygnaturą akt IV U 1265/15 i toczy się z udziałem H. L. jako zainteresowanej).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej E. L. od decyzji z 24 sierpnia 2015r. w sprawie NKP 5446/3, biorąc pod uwagę zakres rozstrzygnięcia tej decyzji, okazało się nieuzasadnione. Zaskarżona decyzja wydana została na wniosek ubezpieczonej zgłoszony w dniu 30 czerwca 2015r. na podstawie art.4 ust.1 i 2 ustawy z 23 października 2014r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw obowiązującej od 1 stycznia 2015r. (Dz.U. z 2014r., poz.1831 ze zm.), zgodnie z którym rolnicy i domownicy, którym przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy wydano decyzję o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników w związku z objęciem ich ubezpieczeniami na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych mogą złożyć w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek (w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy) o objęcie ich tym ubezpieczeniem w okresie, którego dotyczy decyzja, o ile spełniali w okresie objętym wnioskiem warunki określone w art.5b ustawy zmienianej w art.2, a zatem ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, do którego dodano art.5b ust.1 stanowiący, że rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy, został objęty innym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania umowy, o której mowa w art.6 ust.1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (umowy zlecenie) podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie wykonywania umowy, o której mowa w art.6 ust.1 pkt 4 o systemie ubezpieczeń społecznych, pomimo objęcia go z tego tytułu innym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przychód osiągany z tego tytułu w rozliczeniu miesięcznym nie przekracza kwoty równej połowie minimalnego wynagrodzenia za prace, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów.
Organ rentowy w zaskarżonej decyzji uwzględnił powyższy wniosek ubezpieczonej i stwierdził, że w okresie od 23 czerwca 2004r. do 30 czerwca 2004r., kiedy to ubezpieczona pozostawała w zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenie i była zgłoszona z tego tytułu do ubezpieczenia społecznego (vide: pismo ZUS O/S. z 30 lipca 2015r. k.150 akt NKP 5446/3), podlegała w pełnym zakresie ubezpieczeniu społecznemu rolników. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę powyższe uregulowania i przedstawione wyżej ustalenia faktyczne, z których wynika, że decyzją z 17 stycznia 2005r. ubezpieczona została wyłączona - z uwagi na zatrudnienie na podstawie umowy zlecenie - z ubezpieczenia społecznego rolników, organ rentowy zasadnie orzekł o podleganiu E. L. ubezpieczeniu społecznemu w okresie od 23 czerwca 2004r. do 30 czerwca 2004r.
W tych okolicznościach odwołanie ubezpieczonej od tak wydanej decyzji podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. Zauważyć jednak należy, że w swoim odwołaniu i wyjaśnieniach ubezpieczona zarzuciła organowi rentowemu, że nie „przywrócił” jej do ubezpieczenia społecznego rolników również w miesiącach lipcu i sierpniu 2014r., mimo że uprzednio wyłączył ją z ubezpieczenia całymi kwartałami. Jak wskazano organ rentowy swoim rozstrzygnięciem objął jedynie okres od 23 czerwca 2004r. do 30 czerwca 2004r. Co do dalszego okresu ,tj. lipca i sierpnia 2004r. organ rentowy nie wydał rozstrzygnięcia ani pozytywnego, ani negatywnego, mimo że wniosek ubezpieczonej z 30 czerwca 2015r. dotyczy okresu do sierpnia 2004r. włącznie (vide: wniosek k.144 akt NKP 5446/3).
W tych okolicznościach uznać należało, że w zakresie nie rozstrzygniętym przez organ rentowy odwołanie ubezpieczonej jest odwołaniem wniesionym w związku z niewydaniem decyzji rozstrzygającej w całości wniosek z 30 czerwca 2015r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że sprawie zastosowanie znajduje przepis art.477 14§3 kpc, zgodnie z którym, jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ rentowy do wydania decyzji w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, lub orzeka co do istoty sprawy.
Mając na uwadze powyższe uregulowanie Sąd orzekł jak w pkt II wyroku.