Civil court dismisses debtor's appeal regarding joint liability of civil partnership partners for business debts.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court dismissed the debtor's appeal against the lower court's order granting enforceability to a bank execution title. The debt originated from a business contract where one partner stepped out and a new partner entered, attempting to assume the liability via an internal agreement. The court ruled that such agreements between partners have no effect against third-party creditors and that liability depends on being a partner during the debt's creation. Consequently, the new partner remains jointly liable alongside the former partner under the Civil Code.
Legislator headnote
AI generatedArt. 864 k.c.; Art. 519 § 2 pkt 2 k.c.: An internal agreement between partners of a civil partnership regarding the assumption or release of liability for partnership debts has no legal effect vis-à-vis third-party creditors; partners remain jointly and severally liable based on their status as partners at the time the debt arose.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VI Gz 104/16 POSTANOWIENIE Dnia 3 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Bartczak – Sobierajska (spr.) Sędziowie SO Jerzy P. Naworski, SO Danuta Jarosz – Czarcińska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. w W. przeciwko I. W. (z domu J.) i P. G. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu na skutek zażalenia dłużniczki I. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt V GCo 335/15 postanawia oddalić zażalenie Jerzy P. Naworski Małgorzata Bartczak – Sobierajska Danuta Jarosz – Czarcińska
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (...)/ (...)/15 z dnia 25 lutego 2015 r. wystawionemu przez wierzyciela (...) Bank (...) S.A. w W. (nr KRS (...)) przeciwko dłużnikom P. G. i I. J. oraz zasądził od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela kwotę 94,06 zł tytułem kosztów postępowania klauzulowego. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że z dołączonego do wniosku tytułu egzekucyjnego wynika, iż został on wystawiony na podstawie ksiąg bankowych wierzyciela, zadłużenie jest wymagalne, a podstawą wpisu do ksiąg bankowych były: umowa kredytu firmowego z dnia 23.08.2007 r. zawarta między dłużnikami a (...) S.A Spółka Akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w W..
W dniu 31 grudnia 2012 r. nastąpiło połączenie (...) Bank (...) S.A. w W. z (...) S.A. w W. w trybie art. 492 par. 1 pkt 1 k.s.h., poprzez przeniesienie całego majątku (...) S.A. na rzecz (...) Bank (...) S.A. w W.. Natomiast (...) w drodze sukcesji uniwersalnej wstąpił w dniu 19 września 2011 r. w prawa i obowiązki (...) S.A. (zaświadczenie – k. 5, odpis z KRS – k. 16-20). Dłużnicy złożyli oświadczenie o poddaniu się egzekucji, z którego wynika zakres przedmiotowy egzekucji. Sąd pierwszej instancji stwierdził też, że bankowy tytuł egzekucyjny spełnia wymogi formalne przewidziane w art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (t.j.
Dz.U. z 2002 r., nr 72, poz.665, ze zm.), wniosek został złożony w terminie, a suma roszczeń wymienionych w tytule nie przekracza określonej przez dłużnika kwoty. W tych okolicznościach na podstawie art. 777 k.p.c. w zw. z art. 781 § 1 1 k.p.c., art. 786 2 § 1 k.p.c. i art. 783 § 1 k.p.c. oraz w zw. z art. 96 i 97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 72, poz.665, ze zm.) Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji (k.23-24). W zażaleniu na to postanowienie dłużniczka I. W. (poprzednio J.) wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie jego wykonania do czasu rozstrzygnięcia zażalenia oraz o zwolnienie od kosztów sądowych.
Dłużniczka podniosła, że po zawarciu umowy kredytowej z wierzycielem (...) Bank (...) S.A., doszło do istotnej zmiany po stronie dłużnika. Mianowicie w dniu 14 kwietnia 2008 r., na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego, dłużniczka wystąpiła ze spółki cywilnej (...). W miejsce dłużniczki do spółki przystąpiła A. G.. Nowi wspólnicy tj. P. G. i A. G. oświadczyli, że zwalniają dłużniczkę I. W. z wszelkich niewykonanych do dnia zawarcia przedmiotowej umowy długów, związanych z działalnością spółki cywilnej (§ 6 aktu notarialnego).
W tej sytuacji, zdaniem dłużniczki, klauzula wykonalności powinna być nadana przeciwko P. G. i A. G..
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z powołanym przez Sąd Rejonowy przepisem art. 786 2 § 1 k.p.c., w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, sąd bada, czy dłużnik poddał się egzekucji oraz czy roszczenie objęte tytułem wynika z czynności bankowej dokonanej bezpośrednio z bankiem lub z zabezpieczenia wierzytelności banku wynikającej z tej czynności. W świetle przytoczonego unormowania, sądowa kontrola bankowych tytułów egzekucyjnych, dokonywana w postępowaniu klauzulowym, przeprowadzana jest w ograniczonym zakresie.
Sąd nie może dokonywać oceny istnienia i zasadności roszczenia wierzyciela, ani obowiązku dłużnika stwierdzonego w tytule egzekucyjnym. Wykluczone jest również badanie materialnoprawnych zdarzeń powstałych po wydaniu tytułu egzekucyjnego, które mogły mieć wpływ na istnienie roszczenia lub jego zakres. W zażaleniu na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, w tym (...), nie jest dopuszczalna obrona merytoryczna dłużnika. Obrona merytoryczna polegająca na zwalczaniu zasadności lub dopuszczalności egzekucji wyraża się w przyznaniu stronie (osobie trzeciej) uprawnienia do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego.
Innymi słowy, zarzut przejęcia długu objętego bankowym tytułem egzekucyjnym, może być podstawą zwalczania tytułu wykonawczego jedynie w powództwie opozycyjnym z art. 840 k.p.c., a nie w zażaleniu na postanowienie o nadaniu mu klauzuli wykonalności. Jedynie dla porządku należy wskazać, że w judykaturze i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż wystąpienie wspólnika ze spółki cywilnej oraz jej rozwiązanie nie zwalniają go z osobistej odpowiedzialności za zobowiązania powstałe przed takim wystąpieniem lub rozwiązaniem. Przepis art. 864 k.c. traktuje o odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki cywilnej, tj. zobowiązania wspólników, które nie są ich zobowiązaniami osobistymi, natomiast wynikają z działalności spółki cywilnej.
Odpowiedzialność na jego podstawie ponoszą zarówno aktualni, jak również byli wspólnicy spółki cywilnej, przy czym w stosunku do tych ostatnich istotne jest ustalenie, że w okresie powstania zobowiązania byli oni wspólnikami spółki cywilnej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2005 r., II CK 768/04, niepubl.; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 listopada 1994 r., I ACr 502/94, OSA 1995, nr 5, poz. 25). Skład osobowy spółki cywilnej w okresie trwania stosunku zobowiązaniowego z udziałem jej wspólników może podlegać różnym modyfikacjom.
Możliwa jest np. taka sytuacja jak miała miejsce w niniejszej sprawie, że jeden ze wspólników ustępuje ze spółki a na jego miejsce wstępuje nowy wspólnik, który na mocy porozumienia z pozostałymi wspólnikami, a w tym ze wspólnikiem ustępującym, przejmuje dotychczasowe zobowiązania i uprawnienia. Taka umowa zawarta między wspólnikami spółki w zakresie przejęcia lub zwolnienia z odpowiedzialności majątkowej za zobowiązania spółki wywiera skutki prawne jedynie między nimi. Nie powoduje natomiast żadnych skutków prawnych w stosunku do osób trzecich, a w tym wierzycieli (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1995 r., III CZP 160/95, OSNC 1996, nr 3, poz. 33; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 czerwca 1995 r., I ACr 285/95, OSA 1996, nr 10, poz. 51).
Dla ustalenia kręgu podmiotów odpowiedzialnych z tytułu zobowiązań spółki w sytuacji, gdy źródłem zobowiązania jest umowa, nie ma znaczenia skład osobowy spółki z daty zawarcia tej umowy. Istotne jest natomiast to, czy dany podmiot był wspólnikiem spółki w okresie powstania zobowiązania, ewentualnie, czy przystąpił do spółki już po powstaniu tego zobowiązania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2002 r., III CKN 1063/00, niepubl; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2003 r., I CK 201/02, niepubl., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 1967 r., II CR 187/67, OSNC 1968, nr 5, poz. 89).
Należy także zauważyć, że brak jest przepisu, który nakazywałby zobowiązania wspólników spółki cywilnej powstałe w związku z realizowaniem przez nich działalności gospodarczej w ramach ich spółki zaspokajać w pierwszej kolejności z majątku wspólnego. Wierzyciel uprawniony jest także do szukania zaspokojenia z majątków osobistych wspólników, a solidarna odpowiedzialność wspólników ukonstytuowana przepisem art. 864 k.c. pozwala na wybór dłużnika lub dłużników, także wśród osób będących byłymi wspólnikami o ile tylko ponoszą one odpowiedzialność za zobowiązania spółki (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 grudnia 2014 r.
I ACa 818/14). Podkreślenia również wymaga, iż zgodnie z art. 519 § 2 pkt 2 k.c., przejęcie długu na podstawie umowy między dłużnikiem a osobą trzecią, może nastąpić tylko za zgodą wierzyciela. W tym przypadku wierzyciel nawet nie był powiadomiony o tej umowie i dowiedział się o niej dopiero 15 kwietnia 2016 r. Mając na uwadze powyższe, zażalenie jako bezzasadne należało oddalić na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. Jerzy P. Naworski Małgorzata Bartczak – Sobierajska Danuta Jarosz – Czarcińska (...) (...) 1) (...) 2) (...) I.
W., 3) (...) T. 03.08.2016 r.