Court allows appeal to attach forest land to land registry entry based on proven ownership and lack of existing registry.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal overturned the lower court's dismissal of the State Forest's request to attach a specific plot of land to an existing land registry entry. The State Forest proved ownership through a final court decision on adverse possession, while the appellant argued the lower court erred by refusing to record the attachment due to missing registry references. The court ruled that the missing information was a clerical omission rather than a lack of ownership proof, allowing the attachment to proceed without violating legal certainty.
Legislator headnote
AI generatedArt. 35 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece; § 103 ust. 4 w zw. z § 106 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ksiąg wieczystych: When a property lacks a land registry entry, a request to attach it to an existing one must include a declaration regarding the absence of a registry, and the court may proceed with the attachment if ownership is proven, without requiring a public notice.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ca 126/16 POSTANOWIENIE K., dnia 25 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak Sędziowie: S.S.O. Wojciech Vogt S.S.O. Marian Raszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. o przyłączenie nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej numer (...) do księgi wieczystej (...), w której jako właściciel nieruchomości ujawniony jest Skarb Państwa - Nadleśnictwo P. na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 10 lutego 2016 r. o sygn. akt Dz.
Kw 3758/15 postanawia: I. zmienić postanowienie z dnia 10 lutego 2016 r. w sprawie o sygn. akt Dz. Kw 3758/15 i nakazać przyłączyć do nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie prowadzi księgę wieczystą nr (...) działkę ewidencyjną oznaczoną w rejestrze gruntów numerem (...), położoną w K., gm. G., o powierzchni 1,17.00 ha, której własność nabyta została przez Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. a podstawę dokonania wpisu stanowi prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Kępnie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w O. z dnia 20 listopada 2014 r. wydane w sprawie sygn. akt VI Ns 56/13 o stwierdzeniu zasiedzenia oraz wypis i wyrys z rejestru gruntów z dnia 28 kwietnia 2015 r., II. kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę w zakresie przez niego poniesionym.
S.S.O. Wojciech Vogt S.S.O. Henryk Haak S.S.O. Marian Raszewski Sygn. akt II Ca 126/16
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie oddalił wniosek Skarbu Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. o przyłączenie do księgi wieczystej nr (...) działki ewidencyjnej oznaczonej w rejestrze gruntów nr (...), położonej w K., gm. G. o powierzchni 1,17.00 ha. W uzasadnieniu wskazano, że brak informacji w rubryce „numer kw lub oznaczenie dokumentu”, uniemożliwia dokonanie wpisu w księdze wieczystej, gdyż z dokumentu tego nie wynika czy dla przedmiotowej działki urządzona została księga wieczysta.
Apelację od powyższego orzeczenia złożył wnioskodawca zaskarżając je w całości i domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia przez uwzględnienie wniosku o dokonanie przyłączenia a ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, § 19, § 20, § 22, § 24, § 28 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów oraz § 52 ust. 2 pkt 5, § 60 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 626 8 § 1 k.p.c. co do zasady wpis w księdze wieczystej dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach. Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej (art. 626 8 § 2 k.p.c.). Analizując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz w treści apelacji nie sposób podzielić poglądu, że z uwagi na brak adnotacji w rubryce „Numer KW lub oznaczenie dokumentu” zasadnym było oddalenie wniosku o dokonanie przyłączenia działki, której własność nie budzi wątpliwości gdyż pierwotne nabycie jej własności w drodze zasiedzenia stwierdzone zostało w punkcie 4 prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Kępnie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w O. z dnia 20 listopada 2014 r. wydanego w sprawie sygn. akt VI Ns 56/13.
Tym samym nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskodawca jest właścicielem zarówno nieruchomości, oznaczonej jako działka nr (...), której dołączenia się domaga, jak i ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem nieruchomości objętej dotychczas KW nr (...). Nie ulega również wątpliwości, że prawomocne postanowienie o nabyciu własności nieruchomości w drodze zasiedzenia stanowi orzeczenie, które może być podstawą wpisu w księdze wieczystej. Nie sposób również nie zauważyć braku konsekwencji w rozważaniach Sądu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z jednej strony wskazano, że prawidłowym było wezwanie wnioskodawcy przez referendarza sądowego do uzupełnienia braku formalnego w postaci przedłożenia wypisu z rejestru gruntów zawierającego wypełnione wszystkie rubryki a w dalszej części tych rozważań wskazano wprost, że tego rodzaju dokument stanowi dowód skutkujący uznaniem wniosku za zasadny bądź niezasadny, stąd jego niezupełność nie może zostać uznana za brak formalny. W ocenie Sądu Okręgowego zbyt daleko idące i rygorystyczne są wnioski wyprowadzone z powyższych rozważań i twierdzenie Sądu Rejonowego, że przedmiotowy dokument z uwagi na niezupełność nie posiada przymiotu dokumentu urzędowego a w konsekwencji nie może stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej, mimo, że zawarto w nim klauzulę, iż dokument ten przeznaczony jest do dokonywania wpisu w księdze wieczystej (k. 38).
W zakresie niezupełności wypisu z rejestru gruntów w wywodach tych Sąd Rejonowy zupełnie pominął okoliczność, że w myśl art. 24 ust. 2b pkt 1c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520 z późn. zm.) aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, z których informacje udostępniane są przez Starostę w formie wypisów (por. art. 24 ust. 3 ustawy) następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie m.in. prawomocnych orzeczeń sądu. W konsekwencji odmowa uzupełnienia przez Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie postanowienia o nabyciu własności w drodze zasiedzenia z dnia 20 listopada 2014 r. wydanego w sprawie sygn. akt VI Ns 56/13, stanowiącego podstawę dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków o informację, że dla przedmiotowej nieruchomości nie była dotychczas prowadzona księga wieczysta (por. postanowienie z dnia 5 października 2015 r. (k. 53 – 53v) w istocie uniemożliwiła powzięcie informacji, które mogłyby stanowić źródło wypełnienia rubryki, której uzupełnienia domagał się w niniejszej sprawie referendarz sądowy.
Podkreślić również trzeba, że jak zasadnie wskazano w apelacji w przedmiotowym stanie faktycznym, aby uniknąć sytuacji, w której de facto pozbawia się właściciela nieruchomości możliwości ujawnienia swojego prawa własności w księdze wieczystej, zastosowanie powinien mieć § 103 ust. 4 w zw. z § 106 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1411 z późn. zm.) w zw. z art. 11 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 218 z późn. zm.).
Zgodnie z brzmieniem tych przepisów jeżeli nieruchomość nie miała księgi wieczystej ani zbioru dokumentów, wniosek o założenie księgi wieczystej, powinien zawierać odpowiednie oświadczenie w tej sprawie. Regulacja ta ma odpowiednie zastosowanie do wniosku o założenie księgi wieczystej nieruchomości gruntowych przyłączanych do prowadzonej już księgi wieczystej (por. § 106 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym). Nie ulega również wątpliwości, że dokonanie przedmiotowego przyłączenia w żaden sposób nie narusza zasady pewności obrotu, do przestrzegania i ochrony, której zobowiązany jest sąd wieczystoksięgowy.
Sąd Okręgowy nie podziela przy tym zarzutu apelacji, że Sąd Rejonowy mając wątpliwości co do słuszności wniosku powinien skorzystać z instytucji obwieszczenia publicznego. Zauważyć należy, że z brzmienia § 108 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1411 z późn. zm.) w zw. z art. 11 ustawy z dnia z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 218 z późn. zm.) w sposób jasny wynika, że znajduje on zastosowanie w przypadku, gdy zakładana jest księga wieczysta, a prawo własności osoby, która ma być wpisana, nie zostało dostatecznie wykazane.
Stosowanie tego przepisu w przypadku, gdy prawo własności zostało dostatecznie wykazane jest bezprzedmiotowe, gdyż wówczas istnieje podstawa do dokonania wpisu bez potrzeby zarządzenia obwieszczenia publicznego (por. post. SN z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I CSK 222/09, publ. LEX nr 574517). W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że Sąd Rejonowy nie kwestionował prawa własności wnioskodawcy a jedynie braki w zakresie podania informacji, czy dla nieruchomości objętej wnioskiem jest prowadzona księga wieczysta. Mając na uwadze powyższe rozważania w ocenie Sądu Okręgowego przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty oraz treść oświadczenia stanowiąca odpowiedź na wezwanie referendarza sądowego, które zostało złożone w wyznaczonym terminie (z.p.o. k. 42, pismo k. 43), uzasadniają dokonanie wpisu zgodnego z wnioskiem.
Z tych przyczyn na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w punkcie I. sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. – punkt II sentencji. S.S.O. Wojciech Vogt S.S.O. Henryk Haak S.S.O. Marian Raszewski