Criminal appeal dismissed for lack of victim's prosecution request; sentence modified for theft value and costs shared by state.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court vacated the lower court's decision to prosecute the defendant for a specific theft charge because the victim, Z. L., failed to submit a formal request for criminal prosecution. Although the victim appeared in court and initially denied filing such a request, the court confirmed that no prior written or oral declaration of prosecution existed in the case file. Consequently, the proceedings regarding that specific charge were discontinued, while the remaining charges were upheld with adjusted sentencing and costs partially borne by the state.
Legislator headnote
AI generatedArt. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.; Art. 279 § 1 k.k.: Criminal proceedings must be initiated or continued upon a request for prosecution by the victim; absence of such request mandates discontinuation of the case.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Sławomir Jęksa Sędziowie: SSO Małgorzata Winkler-Galicka SSO Hanna Bartkowiak (spr.) Protokolant: p.o. staż. Anna Sobczak przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marzanny Woltmann-Frankowskiej po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy M. L. oskarżonego z art. 279 § 1 kk i inne na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt VIII K 1056/13 1. Uchyla zaskarżony wyrok w punkcie III i na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 kpk umarza postępowanie w sprawie o przestępstwo z art. 279 § 1 kk popełnione na szkodę Z. L. w dniu 13 marca 2013r. i w konsekwencji zmienia rozstrzygnięcie o kosztach w punkcie VII w ten sposób, że w 1/3 kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa.
2. Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
a) za czyn przypisany oskarżonemu w punkcie I, w miejsce orzeczonej kary pozbawienia wolności, na podstawie art. 278 § 1 kk, przy zastosowaniu art. 37a kk w zw. z art. 34 § 1, § 1a pkt 1 oraz § 2 i art. 35 § 1 kk wymierza oskarżonemu karę 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym, b) przyjmując, iż złoty łańcuszek i złote kolczyki objęte zarzutem z punktu 2 stanowiły własność matki oskarżonego E. L., eliminuje je z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie II, umniejszając wartość zabranych przedmiotów do kwoty 2 460 złotych i za to przestępstwo z art. 279 § 1 kk, na podstawie tego przepisu, przy zastosowaniu art. 60 § 2 i § 6 pkt 3 kk w zw. z art. 34 § 1, § 1a pkt 1 oraz § 2 i art. 35 § 1 kk wymierza oskarżonemu karę 9 (dziewięciu) miesięcy ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym, c) uchyla punkty IV i V, d) na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 i 3 kk łączy orzeczone wyżej kary ograniczenia wolności i wymierza oskarżonemu karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym.
1. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.
2. Zwalnia oskarżonego z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa należnych od niego kosztów procesu za postępowanie odwoławcze i nie wymierza mu opłaty za obie instancje. Hanna Bartkowiak Sławomir Jęksa Małgorzata Winkler-Galicka
UZASADNIENIE
na podstawie art. 457 § 1 kpk , z uwagi na brak wniosków stron złożonych w oparciu o art. 457 § 2 kpk , ograniczone do przedstawienia powodów rozstrzygnięcia o uchyleniu zaskarżonego wyroku w pkt III i umorzeniu w tym zakresie postępowania (pkt 1 wyroku) M. L. został oskarżony o trzy czyny z art. 279 § 1 kk, a w tym o to, że w dniu 13 lutego 2013 r. w P. na os. (...) w mieszkaniu przy pomocy dopasowanego narzędzia dokonał włamania do zamkniętego pokoju skąd zabrał w celu przywłaszczenia dysk twardy (...), dysk twardy (...), dysk twardy (...)w wyniku czego powstały łączne straty w wysokości ok. 1 000 zł na szkodę Z.
L. (pkt 3 aktu oskarżenia, k. 60-61). Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, wyrokiem z dnia 2 września 2015 r. wydanym w postępowaniu o sygn. akt VIII K 1056/13, uznał oskarżonego M. L. za winnego trzech czynów, a w tym przestępstwa z art. 279 § 1 kk popełnionego w sposób wyżej opisany, z tą zmianą, iż przyjął, iż do popełnienia czynu doszło w dniu 13 marca 2013 r. (pkt III zaskarżonego wyroku). Przyjął jednocześnie, że czyn ten stanowił wraz z czynem przypisanym oskarżonemu w pkt II zaskarżonego wyroku ciąg przestępstw i na podstawie art. 91 kk w zw. z art. 279 § 1 kk wymierzył mu za to karę 1 roku pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk połączył wymierzone oskarżonemu kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 roku pozbawienia wolności. Orzekł też, na podstawie art. 46 § 1 kk obowiązek naprawienia w części szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę kwoty 1 700 zł na rzecz Z. L.. Zasądził również od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 140 zł, a w tym wymierzył mu 180 zł tytułem opłaty (k. 166-168). Powyższy wyrok zaskarżyli w całości : oskarżony oraz jego obrońca. Oskarżony, złożywszy tzw. apelację wprost, zarzucił rażącą niewspółmierność kary oraz środka karnego.
Ponadto zaskarżył rozstrzygnięcie o kosztach sądowych. Podnosząc tak, wniósł o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na okres 3 lat próby, rozłożenie obowiązku naprawienia szkody na raty oraz zwolnienie z obowiązku zapłaty kosztów sądowych (k. 180-180v). Obrońca zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia oraz rażącą niewspółmierność kary. Wywodząc tak, apelujący ten wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie mu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania albo kary ograniczenia wolności, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (k. 191-198).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego była zasadna m.in. w części, w której wytykała skazanie oskarżonego za trzeci z zarzuconych mu czynów (z art. 279 § 1 kk), mimo że w aktach sprawy brak jest złożonego przez pokrzywdzonego Z. L. wniosku o ściganie. Potwierdzenie trafności tego zarzutu spowodowało ostatecznie uchylenie pkt III zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w sprawie o przestępstwo z art. 279 § 1 kk popełnione na szkodę Z. L. w dniu 13 marca 2013 r., a to z uwagi na ujemną przesłankę procesową z art. 17 § 1 pkt 10 kpk.
Umorzenie to wywołało konieczność zmiany pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o kosztach sądowych. Wyjaśniając powody takiego rozstrzygnięcia, na wstępie zauważyć trzeba, że pokrzywdzony Z. L. jest bratem oskarżonego M. L.. To jest osobą mu najbliższą (por. art. 115 § 11 kk). Zgodnie zaś z art. 279 § 2 kk jeżeli kradzież z włamaniem popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Podkreślić należy, że wniosek o ściganie może być złożony na piśmie lub ustnie do protokołu.
Nie wymaga się tutaj żadnej szczególnej formy, musi być on jednak wyraźnym przejawem woli ścigania karnego, w tym poprzez zgłoszenie żądania „ukarania winnych” (por. kom. do art. 12 [w:] T. H. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Lex, 2014). Zrealizowana w toku kontroli odwoławczej analiza akt sprawy wykazała, że nie ma w nich dokumentu obejmującego oświadczenie Z. L., w którym bezspornie wnosiłby on o ściganie swego brata M. L. za kradzież dokonaną na jego szkodę w dniu 13 marca 2013 r. W tej sytuacji Sąd odwoławczy uznał za stosowne zawezwanie pokrzywdzonego na rozprawę apelacyjną celem umożliwienia mu wypowiedzenia się co do tej kwestii, zakładając, że zgłoszony na tym etapie sprawy wniosek o ściganie sanowałby dotychczasowe postępowanie karne w kwestionowanym zakresie.
Na rozprawie, którą Sąd Okręgowy w Poznaniu przeprowadził w dniu 30 czerwca 2016 r., Z. L. oświadczył, że nie składa wniosku o ściganie M. L. za kradzież popełnioną dnia 13 marca 2013 r. na jego szkodę (k. 265). W ten sposób potwierdził swoje stanowisko, które zawarł w piśmie skierowanym do Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2016. (k. 246). Przepis art. 17 § 1 pkt 10 kpk określa, że nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy brak jest wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Sąd odwoławczy jednocześnie ustalił brak podstaw aby w tej sprawie znajdowały zastosowanie szczególne przepisy ustawy, które zwalniałyby z konieczności uzyskania od wymienionego pokrzywdzonego wniosku o ściganie. Ewentualnie dopuszczałyby możliwość procedowania pomimo odmowy złożenia takiego wniosku. Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd odwoławczy zobligowany był na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 kpk uchylić zaskarżony wyrok w oznaczonej części i w tym zakresie umorzyć postępowanie. Rozstrzygnięcie to wpływało na orzeczenie o kosztach sądowych.
Zgodnie z art. 632 pkt 2 kpk, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w razie umorzenia postępowania w sprawie z oskarżenia publicznego koszty procesu ponosi Skarb Państwa, z wyjątkiem należności z tytułu udziału adwokata lub radcy prawnego w charakterze pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego albo innej osoby. Uwzględniwszy ten przepis, a także fakt, że umorzenie dotyczyło jednego z trzech zarzuconych podsądnemu czynów, Sąd II instancji zmienił pkt VII zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w 1/3 kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe ustalenia i rozważania, wobec zasadności zarzutu naruszenia art. 279 § 2 kk podniesionego w apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt 1 swego wyroku. W pkt 4 wyroku Sąd II instancji orzekł o kosztach postępowania odwoławczego. Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 636 § 1 i 2 kpk zwolnił oskarżonego M. L. od obowiązku ich zwrotu Skarbowi Państwa, a w tym nie wymierzył mu opłaty za obie instancje. Postanowił tak, gdyż złożone na jego korzyść apelacje okazały się w dużej mierze zasadne.
Za zwolnieniem, poza trudną sytuacją materialną podsądnego, przemawiały więc również względy słuszności. Hanna Bartkowiak Sławomir Jęksa Małgorzata Winkler-Galicka