Legislator Case Law & Legislation
IV Ka 507/16 AI generated

Appeal dismissed; court upheld acquittal, rejecting prosecutor's claim that police officer's testimony could replace defendant's statements.

Case Number IV Ka 507/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court dismissed the prosecutor's appeal against a first-instance acquittal of the defendant for a traffic-related offense. The prosecutor argued that the court erred by excluding the police officer's testimony regarding the accident scene, claiming it should have been the sole basis for the verdict. The court rejected this, ruling that such testimony cannot replace the defendant's own statements or witness testimony, as doing so would violate procedural rules and the principle of loyalty in proceedings.

Legislator headnote

AI generated

Art. 177 § 2 kk; Art. 393 § 1 k.p.k.: Testimony from a police officer regarding information obtained during an interrogation cannot replace the defendant's statements or witness testimony; factual findings based solely on such testimony are prohibited to prevent procedural abuses.

Keywords

AI generated
police interrogation testimony defendant statements priority procedural loyalty principle traffic offense acquittal appellate court dismissal evidence substitution rule prosecutor appeal rejection

Cited Legislation

AI generated
Art. 177 § 2 kk
oskarżonego z art. 177 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Obornikach z dnia 22.12.2015 r., sygn.
Art. 393 § 1 k.p.k.
W związku z tym nie podlega ona ujawnieniu na rozprawie (art. 393 § 1 zd.
art. 143 § 2 k.p.k
czynności rozpytania może zostać utrwalone w formie notatki urzędowej (art. 143 § 2 k.p.k.).
art. 307 k.p.k
Stosuje się ją nie tylko w dochodzeniu, czy śledztwie jako jedną z czynności podejmowanych w postępowaniu przygotowawczym ale także przed jego wszczęciem w ramach czynności sprawdzających (art. 307 k.p.k.).
art. 174 k.p.k
Przeprowadzenie takiej czynności nie może jednak zastąpić dowodu z wyjaśnień oskarżonego oraz z zeznań świadka (art. 174 k.p.k.).
art. 74 § 1 k.p.k
Należy także stwierdzić, że czynność rozpytania osoby, która w przyszłości może uzyskać status podejrzanego, nie narusza art. 74 § 1 k.p.k., gdyż na takiej osobie nie ciąży prawny obowiązek udzielania na żądanie organów ścigania informacji dotyczących jakichkolwiek okoliczności przestępstwa.
art. 175 § 1 k.p.k
Czynność rozpytania nie narusza także art. 175 § 1 k.p.k., gdyż prawo do milczenia odnosi się do osoby, której postawiono zarzut popełnienia przestępstwa.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział IV Karny - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Leszek Matuszewski (spr.) SSO Małgorzata Winkler - Galicka SSO Piotr Gerke Protokolant p.o. stażysty Ewelina Czerwińska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Jacka Derdy w dniu 5 lipca 2016 r. rozpoznawał sprawę R. M. oskarżonego z art. 177 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Obornikach z dnia 22.12.2015 r., sygn. akt II K 40/15 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz R. M. kwotę 840 zł tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów obrony w postępowaniu odwoławczym;

3. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. Piotr Gerke Leszek Matuszewski Małgorzata Winkler - Galicka

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Obornikach wyrokiem z dnia 22.12.2015r wydanym w sprawie IIK 40/15 uniewinnił R. M. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 177§ 2 kk. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się prokurator zaskarżając go w całości. Skarżący zarzucił wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mający wpływ na jego treść, a polegający na błędnej ocenie wartości dowodowej i częściowym pominięciu przy ustaleniu stanu faktycznego zeznań świadka – funkcjonariusza policji M. C. w zakresie, w którym świadek zrelacjonował treść rozmowy przeprowadzonej z oskarżonym bezpośrednio po wypadku drogowym, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na kategoryczny wybór którejkolwiek z wersji zdarzenia przedstawionych w opinii zespołowej powołanych w sprawie biegłych oraz uznaniu za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do uniewinnienia go od zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa i kompleksowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że R.

M. dopuścił się zarzucanego mu w akcie oskarżenia przestępstwa. W konkluzji apelacji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W sprawie wpłynęła odpowiedź na apelację obrońcy oskarżonego. Wniesiono w niej o nieuwzględnienie apelacji i o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Sąd odwoławczy zważył co następuje:

Apelacja prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w sprawie jako dowód nie mogą zostać wykorzystane zeznania policjanta M. C. w których relacjonuje on jakie informacje uzyskał od oskarżonego, w trakcie rozpytania go na miejscu zdarzenia, odnośnie przebiegu wypadku. Sąd Rejonowy na stronie 3 pisemnych motywów rozstrzygnięcia precyzyjnie przedstawił argumenty, które jego zdaniem przemawiają za wyeliminowaniem tej części zeznań tego świadka z materiału dowodowego.

Prokurator w swojej apelacji za wyjątkiem wyrażenia swojego stanowiska, że zeznania świadka M. C. w całości powinny zostać uwzględnione jako pełnowartościowy dowód w sprawie, w zasadzie w żadnym zakresie nie uzasadnił swojego stanowiska. Odnosząc się do zarzutu postawionego w apelacji należy zauważyć, że zagadnienie prawne dotyczące tego czy zeznania policjanta dokonującego rozpytania sprawcy na miejscu zdarzenia na okoliczność jego przebiegu i dotyczące przebiegu tego zdarzenia, mogą stanowić dowód w toku postępowania karnego przeciwko temu sprawcy, było już rozstrzygane przez Sąd Najwyższy.

Sąd ten dwukrotnie i tak w postanowieniu z dnia 22.02.2007r wydanym w sprawie VKK 183/06 i w wyroku z dnia 6.10.2009r wydanym w sprawie IIK 83/09 wyraził jednoznaczne stanowisko, że takie wykorzystanie tego dowodu jest niedopuszczalne. Sąd odwoławczy w pełni je podziela. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 22.02.2007r Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przeprowadzenie tzw. czynności rozpytania może zostać utrwalone w formie notatki urzędowej (art. 143 § 2 k.p.k.). Stosuje się ją nie tylko w dochodzeniu, czy śledztwie jako jedną z czynności podejmowanych w postępowaniu przygotowawczym ale także przed jego wszczęciem w ramach czynności sprawdzających (art. 307 k.p.k.).

Przeprowadzenie takiej czynności nie może jednak zastąpić dowodu z wyjaśnień oskarżonego oraz z zeznań świadka (art. 174 k.p.k.). Należy także stwierdzić, że czynność rozpytania osoby, która w przyszłości może uzyskać status podejrzanego, nie narusza art. 74 § 1 k.p.k., gdyż na takiej osobie nie ciąży prawny obowiązek udzielania na żądanie organów ścigania informacji dotyczących jakichkolwiek okoliczności przestępstwa. Czynność rozpytania nie narusza także art. 175 § 1 k.p.k., gdyż prawo do milczenia odnosi się do osoby, której postawiono zarzut popełnienia przestępstwa.

Z charakteru czynności rozpytania wynika, że osoba, która potencjalnie może stać się podejrzaną, nie ma obowiązku udzielania informacji, a nawet, jak w przypadku osoby, która później uzyska status świadka, może ona w sposób bezkarny złożyć fałszywe oświadczenie. Tak więc osoba potencjalnie podejrzana nie jest postawiona w położeniu prawnym sprzecznym z wymogami zasady nemo tenetur (art. 74 § 1 k.p.k.). Natomiast inną kwestią jest późniejsze dowodowe wykorzystanie informacji uzyskanych podczas czynności rozpytania. Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 174 k.p.k. notatka urzędowa sporządzona z czynności rozpytania nie może zastąpić dowodu z wyjaśnień oskarżonego, czy z zeznań świadka.

W związku z tym nie podlega ona ujawnieniu na rozprawie (art. 393 § 1 zd. drugie k.p.k.). Na podstawie treści notatki urzędowej nie wolno także dokonywać ustaleń faktycznych sprzecznych z wyjaśnieniami oskarżonego, czy z zeznaniami świadka, gdyż byłoby to zastąpienie tego rodzaju dowodów treścią notatki. Nie ma natomiast zakazu przesłuchania w charakterze świadka funkcjonariusza policji, który dokonał czynności rozpytania i sporządził z niej notatkę urzędową. Natomiast, tak jak w przypadku treści notatki urzędowej, inną kwestią jest wprowadzenie tego dowodu do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.

Konsekwentnie więc, tak jak i treść notatki urzędowej, dowód z zeznań funkcjonariusza policji przeprowadzony na okoliczność wypowiedzi osoby rozpytywanej nie może zastąpić dowodu z wyjaśnień oskarżonego, czy z zeznań świadka. Na podstawie tego dowodu nie wolno też czynić ustaleń faktycznych sprzecznych z wyjaśnieniami oskarżonego lub z zeznaniami świadka, wobec których dokonano czynności rozpytania, gdyż byłoby to usankcjonowanie nieformalnie przeprowadzonego dowodu z wyjaśnień lub z zeznań, w sytuacji gdy jego przeprowadzenie w formie określonej przez prawo dowodowe (tzw. dowód ścisły) jest bezwzględnie wymagane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności karnej.

Nie ma natomiast procesowych przeszkód, by treść notatki urzędowej, czy zeznania osoby ją sporządzającej wykorzystać dowodowo obok wyjaśnień oskarżonego lub zeznań świadka w celu potwierdzenia i uzupełnienia oryginalnych zeznań i wyjaśnień, jeśli tym zeznaniom lub wyjaśnieniom nie przeczą albo w celu weryfikacji tych wyjaśnień lub zeznań, gdy zachodzi konieczność wyjaśnienia różnic między treścią wyjaśnień lub zeznań, ale z tym zastrzeżeniem, że nie można odmówić wiary wyjaśnieniom lub zeznaniom i dokonać ustaleń faktycznych w oparciu o treść notatki urzędowej lub na podstawie dowodu z zeznań osoby sporządzającej notatkę urzędową.

W ocenie Sądu odwoławczego przedmiotowe zagadnienie nie dotyczy jedynie sytuacji kiedy policjant z takiego rozpytania sprawcy sporządził notatkę służbową ale również sytuacji kiedy taka notatka nie została sporządzona, a policjant został przesłuchany na okoliczność informacji jakie uzyskał od sprawcy w trakcie takiego rozpytania. Zasady lojalności procesowej nie zezwalają na tolerowanie sytuacji kiedy organy ścigania przed dokonaniem stosownych pouczeń, w tym o prawie do odmowy wyjaśnień i odpowiedzi na pytania, wykorzystując zdenerwowanie, a czasami szok w jakim jest sprawca zdarzenia, starali się uzyskać od niego w drodze rozpytania informacje dotyczące jego przebiegu, a następnie wykorzystać to w toku postępowania i na podstawie tych informacji podważać wyjaśnienia oskarżonego czy zeznania świadka.

Tolerowanie takich sytuacji mogłoby prowadzić do wielu nadużyć ze strony organów ścigania. Mając powyższe na uwadze Sąd odwoławczy:

1. Utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, 2. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz R. M. kwotę 840 zł tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów obrony w postępowaniu odwoławczym, 3. Kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. Piotr Gerke Leszek Matuszewski Małgorzata Winkler-Galicka