Court partially allowed appeal by combining sentences and applying partial absorption principle for multiple crimes.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court partially revoked the lower court's decision to dismiss the combined sentence proceedings and instead ordered the combination of multiple prison terms. The defendant argued for leniency, but the court found that the negative social opinion and the nature of the crimes justified applying the principle of partial absorption. Consequently, the court combined the sentences to a total of three years and two months, while dismissing the procedural objection regarding the combined sentence.
Legislator headnote
AI generatedArt. 85 kk; Art. 86 § 1 kk; Art. 4 § 1 kk: When combining sentences for multiple crimes, the court must apply the principle of partial absorption if the crimes are in real concurrence, ensuring the combined penalty reflects a comprehensive assessment of the offender's conduct rather than merely summing the terms.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IV Ka 397/16
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2016r. Sąd Okręgowy w Szczecinie w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Ryszard Małachowski (ref.) Sędziowie: SO Beata Marzec SO Jacek Szreder Protokolant: st. sekr. sądowy Daria Kozłowska przy udziale Prokuratora Prok. Okr. Katarzyny Okomskiej-Misiuny po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016r. sprawy K. A. o wydanie wyroku łącznego na skutek apelacji wniesionych przez skazanego i jego obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego wG. z dnia 23 maja 2006r. sygn. II K 46/06 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uchyla rozstrzygnięcie o karze łącznej pozbawienia wolności zawarte w punkcie I części dyspozytywnej oraz rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania zawarte w punkcie II części dyspozytywnej, - na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk łączy kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego wyrokami opisanymi w punktach I i III części wstępnej i wymierza mu karę łączną 1 (jednego) roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, - na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk łączy kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego wyrokami opisanymi w punktach II, IV, V i VI części wstępnej i wymierza mu karę łączną 3 (trzech) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, - na poczet wyżej orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności zalicza skazanemu wykonane kary jednostkowe orzeczone wyrokami objętymi tymi karami łącznymi, - na podstawie art. 572 kpk umarza postępowanie karne w przedmiocie objęcia karą łączną wyroku opisanego w punkcie VII części wstępnej, - wskazuje, że zgodnie z art. 4 § 1 kk rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie oparte są o przepisy Kodeksu karnego obowiązujące przed dniem 01 lipca 2015r., II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.
A. K. kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem i 60/100) złotych, w tym 27,60 (dwadzieścia siedem i 60/100) złotych podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu skazanego przed Sądem Okręgowym jako drugą instancją w sprawie o wydanie wyroku łącznego, IV. zwalnia skazanego od ponoszenia na rzecz Skarbu Państwa wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym. SSO Jacek Szreder SSO Ryszard Małachowski SSO Beata Marzec Sygn. akt IV Ka 397 / 16
UZASADNIENIE
K. A. został skazany prawomocnymi wyrokami: I. Sądu Rejonowego w G.z dnia 12.09.2000r., w sprawie II K 279 / 00, za czyn z art. 286 § 1 kk w związku z art. 91 § 1 kk, popełniony w okresie od 27.12.1999r. do 30.03.2000r., na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat. Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 11.12. 2002r. w sprawie II Ko 692/02 zarządzono wykonanie powyższej kary pozbawienia wolności. II. Sądu Rejonowego w K. z dnia 18.12.2001r., w sprawie II K 808 / 01, za czyn popełniony 15.02.2001r. z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 4 lat.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 21.03.2005r. w sprawie II Ko 59 / 05 zarządzono wykonanie powyższej kary pozbawienia wolności. III. Sądu Rejonowego w G. z dnia 04.04.2002r., w sprawie II K 13 / 02, za czyn popełniony w dniu 21.06.2000r. z art. 286 § 1 kk, na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. IV. Sądu Rejonowego wK. z dnia 15.04.2002r., w sprawie II K 821 / 01, za czyn popełniony dnia 04.12.2000r. z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i w zw. z art. 270 § 1 kk, na karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna jest równoważna kwocie 20 zł.
Wykonanie orzeczonej akry pozbawienia wolności warunkowo zawieszono skazanemu na okres próby 3 lat. Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 21.03.2005r., w sprawie II Ko 58 / 05, zarządzono wykonanie powyższej kary pozbawienia wolności. V. Sądu Rejonowego wG. z dnia 07.05.2002r., w sprawie II K 2 / 02, za czyn popełniony w dniu 05.12.2000r. z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk i art.270 § l kk na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. VI. Sądu Rejonowego w G. z dnia 16.07.2002r., w sprawie II K 115 / 02, za czyn popełniony dnia 11.09.2001r. z art. 297 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 13 § 1 kk i art. 286 § 1 kk na karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Wyroki w sprawach II K 2 / 02, II K 13 / 02 i II K 115 / 02 zostały objęte wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego wG. z dnia 17.06.2003r., w sprawie II K 65 / 03, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 25.09.2003r., w sprawie IV Ka 1422 / 03 i orzeczono karę łączną 3 lat pozbawienia wolności VII. Sądu Rejonowego w G.w dnia 25.05.2004r., w sprawie II K 232 / 03, za czyn popełniony w dniu 24.06.2002r. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 297 § 1 kk na karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy w G.wyrokiem łącznym z dnia 23 maja 2006r., sygn. akt II K 46 / 06, połączył wyroki Sądu Rejonowego w (...) z dnia 18.12.2001r. w sprawie II K 808 / 01, Sądu Rejonowego w G. z dnia 04.04.2002r. w sprawie II K 13 / 02, Sądu Rejonowego w K. z dnia 15.04.2002r., w sprawie II K 821 / 01, Sądu Rejonowego w G. z dnia 07.05.2002r. w sprawie II K 2 / 02, Sądu Rejonowego wG. z dnia 16.07.2002r. w sprawie II K 115 / 02 i na mocy art. 85 kk i art. 86 § 1 kk w miejsce orzeczonych kar pozbawienia wolności wymierzył skazanemu K.
A. karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Na mocy art. 572 kpk umorzył postępowanie w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym wyroków Sądu Rejonowego w G. z dnia 12.09.2000r. w sprawie II K 279 / 00 oraz z dnia 25.04.2004r. w sprawie II K 232 / 03. Zwolnił skazanego od zwrotu Skarbowi Państwa wyłożonych wydatków w sprawie. Apelacje od powyższego wyroku łącznego wnieśli skazany i jego obrońca. Skazany wskazał, że Sąd I instancji rozpoznający sprawę nie zastosował się do wytycznych Sądu odwoławczego udzielonych przy wydaniu orzeczenia uchylającego zaskarżony wyrok.
Podniósł, iż tenże Sąd niekorzystnie dla niego połączył kary w poszczególnych wyrokach, gdyż łączeniu także podlegała sprawa o sygn. akt II K 232 / 03. Nadto wymierzona mu kara łączna jest rażąco niewspółmiernie surowa. Stawiając powyższe zarzuty wniósł o objęcie karą łączną także kary orzeczonej wyrokiem wydanym w sprawie II K 232 / 03 i wymierzenie mu kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności. Obrońca skazanego skarżąc wyrok w całości zarzucił mu naruszenie art. 85 kk, który miał wpływ na treść wyroku, polegający na nieuwzględnieniu w wyroku łącznym wyroków z poprzednio wydanego wyroku łącznego, łącząc dwa wyroki łączne i wydając tym samym karę łączną.
Powołując się na powyższe obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie skazanemu kary łącznej w wymiarze 3 lat, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Obydwie apelacje okazały się częściowo zasadne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że rolą Sądu Okręgowego ponownie rozpoznającego sprawę, na skutek wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego i uchylenia przez Sąd Apelacyjny wS.wyrokiem z dnia 3 marca 2016r., sygn. akt II AKo 170 / 15, wyroku Sądu Okręgowego wS.z dnia 22 kwietnia 2008r., sygn. akt IV Ka 293 / 08, było - stosownie do wskazań zawartych w wyroku Sądu Apelacyjnego - wyznaczenie dla skazanego K. A. w postępowaniu odwoławczym obrońcy z urzędu. Wskazać bowiem należy, że K. A. z powodu upośledzenia umysłowego został w 2004r. uznany za osobę niepełnosprawną psychicznie, a jego schorzenie sklasyfikowano jako 01-U. Skazany od dzieciństwa cierpi na zaburzenia psychiczne związane z upośledzeniem umysłowym, które maja charakter trwały, co skutkowało wydaniem wobec niego orzeczenia o niepełnosprawności – akta sprawy o sygn. II AKo 91 / 12, k.
19. W przedmiotowej sprawie Sędzia Sądu I instancji prawidłowo, w oparciu o art. 79 § 1 pkt 3 kpk i art. 81 § 1 kpk, wyznaczył K. A. obrońcę z urzędu ( zarządzenie z dnia 11 kwietnia 2006r., k. 172 ), a obrońca ten był obecny na rozprawie w przedmiocie wydania wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy ( k. 180 ). W toku jednak postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacjami wniesionymi przez skazanego i jego obrońcę, zarządzeniem z dnia 1 września 2006r. cofnięto K. A. obrońcę z urzędu wskazując jako podstawę ustanie okoliczności, dla których został on wyznaczony ( k. 227 ).
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi zaś do wniosku, że powyższe zarządzenie o cofnięciu wyznaczenia obrońcy z urzędu zostało wydane na skutek uwzględnienia prośby skazanego w tym przedmiocie z dnia 23 czerwca 2006r., w treści której K. A. wskazał na „niepotrzebne tracenie państwowych funduszy” ( k. 221 ). Konsekwencją powyższego było wydanie przez Sąd Okręgowy wS. wyroku na rozprawie apelacyjnej w dniu 22 kwietnia 2008r., sygn. akt IV Ka 293 / 08, pod nieobecność K. A., który nie był reprezentowany przez obrońcę. Wskazać zaś należy, że stosownie do treści art. 79 § 3 kpk, w wypadku, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do poczytalności oskarżonego / skazanego ( art. 79 § 1 pkt 3 kpk ), udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego.
Mając na uwadze powyższe, a także treść wskazań Sądu Apelacyjnego, należało wyznaczyć K. A. obrońcę z urzędu, co też Sąd Okręgowy w niniejszym postępowaniu uczynił ( k. 574 ), a obrońca był obecny na rozprawie apelacyjnej, na której nastąpiło ogłoszenie wyroku. Podejmując natomiast rozważania w kwestii zarzutów podniesionych przez apelujących, a odnoszących się tak co do sposobu połączenia węzłem kary łącznej kar jednostkowych, jak i wymiaru orzeczonej kary łącznej, wskazać należy w pierwszej kolejności, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo uznał, że pierwszym wyrokiem w rozumieniu art. 85 kk ( w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy ), jest wyrok w sprawie o sygn. akt II K 808 / 01, albowiem zawarty w dyspozycji przepisu art. 85 kk zwrot „ zanim zapadł pierwszy wyrok " odnosi się do pierwszego chronologicznie wyroku, który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnego ( kolejnych ) przestępstwa ( tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2011r., II KK 312 / 10 ).
Wskazać zaś należy, że przed datą wydania ww. wyroku, to jest przed dniem 18. 12. 2001r., zapadł w stosunku do K. A. wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 12. 09. 2000r. w sprawie II K 279 / 00, czyn zaś objęty wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 04. 04. 2002r., w sprawie II K 13 / 02, popełniony został w dniu 21. 06. 2000r., a zatem przed datą wyroku w sprawie II K 279 / 00. Mając na uwadze powyższe należało przyjąć, że cezurę czasową zamykającą pierwszy z realnych zbiegów przestępstw stanowi data 12. 09. 2000r., to jest data wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w G.w sprawie II K 279 / 00 i połączyć karę pozbawienia wolności wymierzoną tym wyrokiem z karą pozbawienia wolności wymierzoną za czyn objęty wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II K 13 / 02.
W konsekwencji, drugi realny zbieg przestępstw tworzą przestępstwa objęte wyrokami wydanymi w sprawach o sygn. akt: II K 808 / 1, II K 821 / 01, II K 2 / 02, II K 115 / 02, jako że czyny objęte tymi wyrokami zostały popełnione przed datą wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w (...) w sprawie II K 808 / 01, to jest przed dniem 18. 12. 2001r. Odnosząc się natomiast do zarzutu skazanego, że węzłem kary łącznej Sąd Rejonowy winien był objąć także wyrok wydany w sprawie o sygn. akt II K 232 / 03, wskazać należy, że czyn objęty tym wyrokiem został popełniony w dniu 24. 06. 2002r., a zatem po datach wydania wyroków w sprawach o sygn. akt II K 279 / 00 ( 12. 09. 2000r. ) oraz II K 808 / 01 ( 18. 12. 2001r. ) – stanowiących cezury czasowe zamykające dwa z ustalonych w niniejszej sprawie realnych zbiegów przestępstw.
Wobec powyższego należało umorzyć postępowanie karne w przedmiocie objęcia karą łączną wyroku opisanego w punkcie VII części wstępnej zaskarżonego wyroku. Ustalając wymiar pierwszej kary łącznej Sąd Okręgowy miał na względzie, że węzłem tej kary łącznej objęte zostają kary jednostkowe wymierzone wobec K. A. w sprawach II K 279 / 00 – kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w sprawie zaś o sygn. akt II K 13 / 02 – 1 rok i 3 miesiące pozbawienia wolności, a zatem wymiar tej kary łącznej pozbawienia wolności winien mieścić się w granicach od 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności do 2 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności.
Mając zatem na uwadze z jednej strony tożsamość kwalifikacji prawnych czynów objętych ww. wyrokami ( obydwa czyny z art. 286 § 1 kk ), dobrą opinię o skazanym z zakładu karnego, stosunkowo bliski związek czasowy pomiędzy czynami, z drugiej zaś strony mając na względzie negatywną opinię kryminologiczno – społeczną o skazanym, należało uznać za zasadne przyjęcie przy wymiarze kary łącznej pozbawienia wolności zasady asperacji, tj. częściowej absorpcji. Wskazać bowiem należy, że kara łączna to szczególna kara wymierzana niejako "na nowo" i jako taka stanowić musi syntetyczną całościową ocenę zachowań sprawcy, będąc właściwą, celową z punktu widzenia prewencyjnego, reakcją na popełnione czyny i jako taka nie może i nie powinna być postrzegana jako instytucja mająca działać na korzyść skazanego, ale jako instytucja gwarantująca racjonalną politykę karania w stosunku do sprawcy wielości - pozostających w realnym zbiegu – przestępstw.
Mając zaś na uwadze, że druga kara łączna objęła kary jednostkowe wymierzone w sprawach o sygn. akt: II K 808 / 01 – 1 rok pozbawienia wolności, II K 821 / 01 - 1 rok pozbawienia wolności, II K 2 / 02 – 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności, II K 115 / 02 – 1 rok i 10 miesięcy pozbawienia wolności, jej wymiar winien mieścić się w granicach od 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności do 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Uwzględniając zatem okoliczności związane ze skazanym K. A. oraz popełnionymi przez niego przestępstwami ( wszystkie czyny zakwalifikowane zostały z art. 286 § 1 kk, dwa z nich popełnione zostały w odstępie jednego dnia, dwa kolejne w odstępach kilkumiesięcznych ), a także okoliczność, że czynów tych dopuścił się będąc już uprzednio karanym wyrokiem w sprawie o sygn. akt II K 279 / 00, Sąd Okręgowy uznał za zasadne zastosowanie także zasady częściowej absorpcji i wymierzył karę łączną w wymiarze 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
Na poczet orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności należało zaliczył skazanemu wykonane kary jednostkowe orzeczone wyrokami objętymi tymi karami łącznymi. Podstawę rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie, stosownie do treści art. 4 § 1 kk, stanowiły przepisy obowiązujące przed dniem 1 lipca 2015r. jako, że były względniejsze dla skazanego. Tak argumentując i podzielając częściowo zarzuty apelujących, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 437 § 2 kpk, zmienił częściowo wyrok, zaś na podstawie zaś art. 437 § 1 kpk w pozostałej części utrzymał go w mocy.
O zasądzeniu od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. K. kosztów nieopłaconej obrony skazanego K. A. z urzędu w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie § 14 ust. 5 i § 2 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2013, poz. 461 ze zm. ) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.
U. z 2015, poz. 1801 ). Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk Sąd Okręgowy zwolnił K. A. od obowiązku ponoszenia wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym uznając, iż uchybienia zaskarżonego wyroku nie obciążają skazanego, a zatem zasądzenie od niego wydatków byłoby sprzeczne z zasadą słuszności. SSO Jacek Szreder SSO Ryszard Małachowski SSO Beata Marzec