Court rules daughter inherits entire estate by default while husband's renunciation excludes him from succession.
Legislator summary
AI generatedThe court declared that the plaintiff company acquired the entire estate of the deceased mother. The husband renounced his inheritance, while the daughter, who failed to explicitly reject it, accepted it by default under civil code provisions. Consequently, the daughter inherited the whole estate, and all parties bore their respective procedural costs.
Legislator headnote
AI generatedArt. 931 § 1 k.c.; Art. 1015 § 2 k.c.; Art. 1020 k.c.; Art. 520 § 1 k.p.c.: Where a spouse renounces inheritance within the statutory period but a child fails to reject it, the child inherits the entire estate by default, and in non-procedural succession proceedings, each participant bears all costs associated with their participation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ns 2759/15 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi, Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR A. B. Protokolant sekretarz sądowy P. O. po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z wniosku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. z udziałem S. F., M. R., K. R. (1) o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej w dniu 12 lutego 2014 roku A. F. postanawia:
1. stwierdzić, iż spadek po A. F. z domu K., córce K. i M., zmarłej w dniu (...)roku w Ł., ostatnio stale zamieszkałej w Ł., na podstawie ustawy nabyła córka K. R. (2) z domu F. (córka A. i S.) w całości;
2. stwierdzić, iż wnioskodawca oraz uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt II Ns 2759/15
UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 20 listopada 2015 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy po A. F., zmarłej w dniu (...)roku oraz o zasądzenie kosztów postępowania w postaci: kosztów zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej w kwocie 240 zł, opłaty sądowej od wniosku w kwocie 50 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz kosztów poniesionych celem ustalenia następców prawnych zmarłej w kwocie łącznej 78 zł z tytułu uzyskania skróconych odpisów aktów stanu cywilnego.
Jako uczestniczkę postępowania wnioskodawca wskazał K. R. (2), córkę zmarłej A. R.. Uzasadniając interes prawny w przeprowadzeniu postępowania spadkowego, wnioskodawca wskazał, że jest wierzycielem spadkodawczyni na podstawie nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postepowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy (...), VI Wydział Cywilny w dniu 20 lutego 2012 roku w sprawie (...) (...) (wniosek – k. 4-4odwr.) Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania S. F. (postanowienie k. 22).
Na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 roku uczestnik postępowania S. F. oświadczył, że odrzucił spadek po zmarłej. Nie zajął stanowiska w przedmiocie wniosku (protokół elektroniczny rozprawy z dnia 11 lutego 2016r., czas nagrania 00.04.25, k. 29). Postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowania małoletnią M. R. (postanowienie – protokół elektroniczny rozprawy z dnia 11 lutego 2016r., czas nagrania 00.12.21, k. 29). Postanowieniem z dnia 17 maja 2016 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania K.
R. (1) będącego przedstawicielem ustawowym małoletniej M. R. (postanowienie – k. 48). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: A. F. zmarła w dniu 12 lutego 2014 roku w Ł., gdzie ostatnio stale zamieszkiwała. Zmarł jako zamężna ze S. F.. Miała jedno dziecko – K. R. (2). Nie posiadała innych dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. Spadkodawczyni nie sporządziła testamentu (akt zgonu – k. 14; zapewnienie spadkowe - protokół elektroniczny rozprawy z dnia 11 lutego 2016 roku, czas nagrania 00.04.25, k. 28-29).
Mąż spadkodawczyni S. F. w dniu (...)roku przed notariuszem E. L. złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku po A. F.. Oświadczenia w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku nie składała K. R. (2). Żaden ze spadkobierców ustawowych nie zrzekał się praw do spadku ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia (zapewnienie spadkowe - protokół elektroniczny rozprawy z dnia 11 lutego 2016 roku, czas nagrania 00.04.25, k. 28-29; kserokopia aktu notarialnego k. 19-20). K. R. (2) zmarła w dniu (...)roku w Ł. pozostawiając po sobie małoletnią córkę M.
R.. W chwili śmierci była zamężna z K. R. (1) (akt zgonu – k. 36, zapewnienie spadkowe - protokół elektroniczny rozprawy z dnia 11 lutego 2016 roku, czas nagrania 00.04.25, k. 28-29). (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. jest wierzycielem zmarłej A. F.. Jej wierzytelność została stwierdzona nakazem zapłaty wydanym w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy(...),(...)w dniu 20 lutego 2012 roku w sprawie VI (...) (...) z dnia 11 czerwca 2010 roku. Nakazowi zapłaty nadano w dniu 5 kwietnia 2012 roku sądową klauzulę wykonalności. (nakaz zapłaty – k. 8odwr.; postanowienie – k. 8).
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 924 - 925 k.c., spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy – z tym właśnie momentem spadkobiercy z mocy samego prawa nabywają spadek – wstępują w ogół praw i obowiązków, niezależnie od swojej woli, czy wiedzy w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie podstawę dziedziczenia stanowi ustawa. Stosownie do treści art. 926 k.c., istnieją dwa reżimy dziedziczenia: ustawowy i testamentowy. Jak wynika ze złożonego przez uczestnika postępowania S. F. zapewnienia spadkowego, spadkodawczyni A. F. nie sporządziła testamentu.
Dlatego też, o tym kto i w jakiej części jest jej spadkobiercą decydują przepisy Kodeksu Cywilnego (art. 926 § 2 k.c.). Porządek dziedziczenia określają przepisy od art. 931 k.c. i następne, w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 2 kwietnia 2009 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 79, poz. 662), mającym zastosowanie do spadków otwartych po dniu 28 czerwca 2009 roku. Zgodnie bowiem z art. LI przepisów wprowadzających kodeks cywilny do spraw spadkowych stosuje się prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, o ile przepisy poniższe nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 931 § 1 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. A. F. zmarła będąc mężatką i pozostawiając po sobie jedną córkę – K. R. (2). Mąż zmarłej S. F. w przewidzianym przez przepis art. 1012 k.c. w związku z art. 1015 § 1 k.p.c. 6-miesięcznym terminie złożył w formie aktu notarialnego oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłej A. F., więc zgodnie z treścią art. 1020 k.c. zostaje on wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Oświadczenia w przedmiocie spadku nie złożyła córka spadkodawczyni. Jak bowiem wynika z treści art. 1015 § 2 zdanie 1 - brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. W tym stanie rzeczy dziedziczy ona spadek po matce w całości, o czym orzekł w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do treści przepisu art. 520 k.p.c. stwierdzając, że wnioskodawca oraz uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. W postępowaniu nieprocesowym, odmiennie aniżeli w procesie, obowiązuje zasada statuowana w § 1 omawianego przepisu ponoszenia przez każdego uczestnika tego postępowania wszystkich kosztów, jakie związane są z jego udziałem w konkretnej sprawie.
Zasada ta jest konsekwencją różnicy między postępowaniem procesowym a nieprocesowym. W myśl omawianej zasady, nie istnieje między uczestnikami postępowania nieprocesowego w ogóle obowiązek zwrotu kosztów. Z zasady tej wynikają następujące wnioski:
1) każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane z poszczególnymi czynnościami, których dokonał;
2) każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane z jego działaniem;
3) każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane z czynnościami procesowymi sądu, podjętymi w jego interesie. Zasada ponoszenia przez każdego uczestnika postępowania nieprocesowego wszystkich kosztów, jakie związane są z jego udziałem w sprawie w praktyce oznacza wzajemne zniesienie kosztów postępowania w rozumieniu art. 100 KPC. Zasada ta obowiązuje także wtedy, kiedy postępowanie nieprocesowe zostaje wszczęte z urzędu. Zasada przewidziana art. 520 § 1 KPC jest nienaruszalna wtedy, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania, a z taką sytuacją w ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie mamy niewątpliwie do czynienia w przypadku sprawy o stwierdzenie nabycia spadku. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od zasady przewidzianej w art. 520 § k.p.c. i orzekł jak w punkcie 2 postanowienia.