Court grants statutory inheritance to children and grandchildren, but only specific relatives inherit the farm under agricultural law.

Sygn. akt: I Ns 592/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2016r. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Wierzba-Golicka Protokolant: Kalina Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016r. w Ostrzeszowie, na rozprawie sprawy z wniosku H. M. (1) z udziałem J. M., P. M., T. M., M. K., M. M. (1), I. R., L. R. o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. (1) postanawia:

1. stwierdzić, iż spadek po zmarłym S. M. (1), synu S. i K., zmarłym 5 kwietnia 1997r. w O., ostatnio zamieszkałym w K., na podstawie ustawy nabyły: - dzieci: H. M. (1), syn S. i M. (vel M. ), J. M., syn S. i M., M. M. (1), córka S. i M., I. R., córka S. i M., w 1/6 części każde z nich, - wnuki: P. M., syn S. i S., L. R., córka S. i S., T. M., syn M. i M., M. K., syn M. i M., w 1/12 części każde z nich; przy czym wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym nabyły: - dzieci: H. M. (1), syn S. i M., J. M., syn S. i M., M. M. (1), córka S. i M., I. R., córka S. i M., - wnuczka: L. R., córka S. i S. w 1/5 części każde z nich;

2. kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę w zakresie przez niego poniesionym. /-/ M. G. Sygn. akt I Ns 592/15

UZASADNIENIE

W dniu 09.11.2015r. wnioskodawca H. M. (1) wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. (1) zmarłym w dniu 05.04.1997r. na podstawie ustawy. We wniosku podał, że do kręgu spadkobierców ustawowych należą dzieci spadkodawcy [ J. M., H. M. (1), I. R. i M. M. (1) ] oraz wnuki spadkodawcy [ L. R., P. M., M. K. i T. M. ], to jest uczestnicy postępowania. Ponadto wnioskodawca stwierdził, iż w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne położone w K.. Sąd ustalił co następuje. Spadkodawca S. M. (1) zmarł w dniu 05.04.1997r. w O.. Ostatnio zamieszkiwał w K..

Zawarł dwa związki małżeńskie. Pierwszy z M. M. (5), drugi z H. M. (2). W chwili zgonu spadkodawca był wdowcem. Spadkodawca miał dzieci tylko z pierwszego małżeństwa. Są to wnioskodawca i uczestnicy postępowania: I. R., M. M. (1), J. M. oraz zmarły w dniu 15.10.1972r. S. M. (2) i zmarły w dniu 22.07.1995r. M. M. (6). Dzieci pozamałżeńskich i przysposobionych nie posiadał. Syn spadkodawcy S. M. (2) pozostawił dwoje dzieci, to jest uczestników postępowania L. R. i P. M.. Syn spadkodawcy M. M. (6) pozostawił dwoje dzieci, to jest uczestników postępowania M.

K. i T. M.. Spadkodawca nie sporządził testamentu. Nikt ze spadkobierców ustawowych nie składał oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, ani nie zrzekał się dziedziczenia. Nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Dowód: odpisy skrócone: aktów zgonu S. M. (1) k. 7, S. M. (2) k. 10, M. M. (6) k. 13, aktów małżeństwa I. R. k. 9, L. R. k.11,, M. M. (7) k. 14, aktów urodzenia J. M. k. 8, H. M. (1) k. 8a, M. M. (1) k. 8b, P. M. k. 12, T. M. k. 15 zapewnienie spadkowe złożone w trybie z art. 671 kpc przez wnioskodawcę H.

M. (1) e-protokół (...).20.53-00.29.34 k.

36. Spadkodawca w chwili otwarcia spadku była właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w K. o powierzchni 2,49 ha. Dowód: wypis z rejestru gruntów k. 30, odpis księgi wieczystej k. 31-33. Wnioskodawca H. M. (1) w chwili otwarcia spadku pracował w gospodarstwie rolnym. Ponadto uczęszczał do szkoły przysposobienia rolniczego. Uczestnik postępowania J. M. w chwili otwarcia spadku pracował w gospodarstwie rolnym. Ponadto ukończył szkołę rolniczo-mechaniczną. Uczestniczka postępowania M. M. (1) w chwili otwarcia spadku pracowała w gospodarstwie rolnym.

Uczestniczka postępowania I. R. w chwili otwarcia spadku pracowała w gospodarstwie rolnym. Ponadto ukończyła szkołę przy Kółku Rolniczym w K.. Uczestniczka postępowania L. R. ukończyła szkołę rolniczą w L.. Okoliczności bezsporne. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dokumentów, zapewnienia spadkowego wnioskodawcy H. M. (1) oraz częściowo na podstawie bezspornych okoliczności. Prawdziwość dokumentów nie była przez nikogo kwestionowana. Sąd zważył co następuje. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym, albowiem spadkodawca S. M. (1) nie sporządził testamentu [ art. 926 § 2 kc ].

W pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą one w częściach równych [ art. 931 § 1 kc ]. Spadkodawca w chwili zgonu była wdowcem, więc do spadku powołane były jedynie jego dzieci. Ponadto zgodnie z art. 931 § 2 kc, jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Skoro więc w chwili otwarcia spadku z wyżej opisanego kręgu spadkobierców żyły dzieci spadkodawcy, to jest uczestnicy postępowania H.

M., J. M., M. M. (1) i I. R. oraz wnuki spadkodawcy P. M. i L. R. [ dzieci S. M. (2) ] oraz T. M. i M. K. [ dzieci M. M. (6) ], należało stwierdzić na podstawie wyżej powołanych przepisów, że spadek po S. M. (1) na podstawie ustawy nabyli: a/ dzieci: - H. M. (1) w 1/6 części, - J. M. w 1/6 części, - M. M. (1) w 1/6 części, - I. R. w 1/6 części; b/ wnuki: - P. M. w 1/12 części, - L. R. w 1/12 części, - T.- P. M. w 1/12 części, - M. kowalski w 1/12 części. Odmiennie natomiast należało oznaczyć krąg spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne położone w K..

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.1990r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny [ Dz. U. nr 55 poz. 321 ] przepisy Kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spadków otwartych od dnia wejścia w życie tej ustawy [ to jest od dnia 01.10.1990r. ]. W myśl art. 1059 kc w brzmieniu nadanym wyżej wymienioną ustawą spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku: - stale pracują bezpośrednio przy produkcji rolnej albo - mają przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej albo - są małoletni bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół albo - są trwale niezdolni do pracy.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12.12.1990r. w sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych [ Dz. U. nr 89 poz. 519 ] precyzuje, jakie przygotowanie uważa się za przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, a także wypadki, w których pobieranie nauki zawodu lub uczęszczanie do szkół uprawnia do dziedziczenia gospodarstwa oraz zasady i tryb stwierdzania trwałej niezdolności do pracy. Stosownie więc do § 1 cytowanego rozporządzenia spadkobierca ma przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, jeżeli: - ukończył zasadniczą lub średnią szkołę rolniczą albo szkołę ekonomiczną o specjalności przydatnej do prowadzenia produkcji rolnej, - ukończył szkołę wyższą o kierunku rolniczym lub ekonomicznym, jeżeli daje on przygotowanie do prowadzenia produkcji rolnej, - uzyskał przygotowanie zawodowe do pracy w rolnictwie w drodze doskonalenia zawodowego prowadzonego przez uprawnione do tego zakłady pracy, jednostki organizacyjne i inne osoby prawne lub fizyczne, - wykaże się stałą pracą w gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej przez okres co najmniej roku.

Spadkobiercę uznaje się natomiast za trwale niezdolnego do pracy, jeżeli: - osiągnął wiek – dla mężczyzn 65 lat, dla kobiet 60 lat i nie wykonują stałej pracy, która stanowiłaby dla niego główne źródło utrzymania lub - zaliczony został do I lub II grupy inwalidzkiej. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na przyjęcie, że uprawnienia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego w niniejszej sprawie mieli jedynie wnioskodawca i uczestnicy postępowania H. M. (1), J. M., M. M. (1), I. R. i L. R., którzy bądź pracowali w gospodarstwie rolnym w chwili otwarcia spadku, bądź też ukończyli szkoły rolnicze.

Natomiast pozostali uczestnicy postępowania nie spełniają żadnej z przesłanek przewidzianych w art. 1059 kc. Z tych względów orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie z art. 520 § 1 kpc w związku z art. 108 § 1 kpc i art. 13 § 2 kpc. /-/ SSR Małgorzata Wierzba-Golicka