Appeal dismissed; claim for retrial based on incapacity rejected as not a statutory ground for retrial.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the defendant's appeal against the lower court's rejection of her retrial request. The defendant argued she was incapacitated due to alcoholism and unable to defend herself, but the court found this did not meet the statutory requirements for a retrial under Polish Civil Procedure Code. Consequently, the appeal was rejected, and the lower court's decision to dismiss the retrial claim was upheld.
Legislator headnote
AI generatedArt. 401 k.p.c.; Art. 410 § 1 k.p.c.: A party's inability to act due to personal circumstances, such as illness or addiction, does not constitute a ground for retrial unless it resulted from a violation of legal provisions depriving the party of the ability to act.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ca 479/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2013 roku Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący Sądu Okręgowego Ewa Bazelan (spr.) Protokolant Protokolant sądowy Katarzyna Szumiło po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 roku w Lublinie na rozprawie sprawy ze skargi B. P.o wznowienie postępowania zakończonego nakazem zapłaty Sądu Rejonowego w Lublinie wydanym w dniu 29 listopada 2010 roku w sprawie XVI Nc-e 532588/10 z powództwa Prokura Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.przeciwko B. P.o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 11 marca 2013 roku, sygn. akt VIII Nc 6484/12 postanawia: I. uchylić zaskarżony wyrok w punkcie I i odrzucić skargę; II. przyznać radcy prawnemu P. K.od Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną pozwanej B. P.w drugiej instancji w kwocie 492 zł (czterysta dziewięćdziesiąt dwa złote). II Ca 479/13
UZASADNIENIE
W skardze o wznowienie postępowania pozwana B. P.wniosła o wznowienie postępowania w sprawie XVI Nc-e 532588/10 Sądu Rejonowego w Lublinie z powództwa Prokura Niestandaryzowanego S.Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.przeciwko B. P.o zapłatę zakończonego wydanym w dniu 29 listopada 2010 nakazem zapłaty oraz o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa z uwagi na przedawnienie. Pozwana podniosła, że leczy się odwykowo i z powodu uzależnienia nie była w stanie kierować swoim postępowaniem. Często przebywała poza domem w związku z uzależnieniem, nie odbierała korespondencji w sprawie, potem leczyła się i nie miała możliwości bronić się i podnieść zarzutu przedawnienia.
Wyrokiem z dnia 11 marca 2013 roku Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie oddalił skargę (pkt I.) i przyznał radcy prawnemu P. K. wynagrodzenie w kwocie 600 zł (sześćset złotych), które nakazał wypłacić z konta sum budżetowych Skarbu Państwa (pkt II.). Sąd Rejonowy uznał, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 401 k.p.c. Apelację od tego wyroku wniosła pozwana B. P.zaskarżając go w punkcie I i zarzucając: naruszenie art. 401 pkt 2 k.p.c., art. 401 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. i art. 5 k.c..
Pozwana domagała się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez wznowienia postępowania i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zaskarżony wyrok podlega uchyleniu a skarga pozwanej odrzuceniu. Sąd Rejonowy oddalił skargę o wznowienie, co może sugerować, że doszło do wznowienia postępowania, ale Sąd uznał skargę za merytorycznie nieuzasadnioną (art.412§ 2 k.p.c.), natomiast z uzasadnienia wyroku wynika, że faktycznie Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy z art. 401 k.p.c. do wznowienia postępowania, co jednak winno skutkować odrzuceniem skargi (art. 410 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c.: sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.
Zadaniem Sądu Okręgowego skarga pozwanej jako nieoparta na ustawowej podstawie podlega odrzuceniu. Jak wynika z uzasadnienia skargi i pisma pozwanej z dnia 25 lutego 2013 roku (k.23, 64) B. P.powoływała się na podstawę wznowienia z art. 401 § 2 k.p.c. wskazując, że z uwagi na chorobę alkoholową nie była w stanie kierować swoim postępowaniem, w tym zaskarżyć nakazu zapłaty. Jednakże jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 1999 roku, II UKN 174/99 (OSNP 2001, z. 4, poz. 133) samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi.
Dlatego też dopuszczalność wznowienia postępowania uzależniona jest od tego, czy zachodziły przesłanki z art. 401 pkt 2 k.p.c. Zgodnie z tym unormowaniem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, m. in. jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Jak wynika z wyraźnego sformułowania tego przepisu warunkiem wznowienia postępowania z powodu nieważności jest to, aby pozbawienie strony możności działania wynikało z naruszenia przepisów prawa, tj. wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej.
Natomiast podstawą wznowienia nie może być tylko sytuacja, że strona bez swojej winy nie podjęła obrony – nie wniosła środka zaskarżenia od orzeczenia. Pozwana nie podnosiła, aby pozbawienie jej możliwości działania wynikało z naruszenia przepisów prawa przez sąd czy stronę przeciwną, a wiązała je ze swoim uzależnieniem alkoholowym i leczeniem odwykowym. Tego rodzaju okoliczności mogły co najwyżej stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu. Dlatego też w niniejszej sprawie należy przyjąć, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia pomimo, że pozwana odwołuje się do brzmienia przepisu art. 401 pkt 2 k.p.c., określającego podstawy wznowienia i skarga B.
P.jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia zgodnie z dyspozycją art. 410 § 1 k.p.c. winna podlegać odrzuceniu. W piśmie z dnia 25 lutego 2013 roku pełnomocnik pozwanej powołał się dodatkowo na drugą podstawę wznowienia– wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2011 roku, sygn. akt P 1/10 orzekający o niezgodności z Konstytucją art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych. Zgodnie z art. 401 1 k.p.c.: można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Niemniej jednak zgodnie z art. 407 § 2 k.p.c. w sytuacji określonej w art. 401 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany w Dz. U. nr 152 z 2011 roku, poz. 900 w dniu 25 lipca 2011 roku i wówczas wszedł w życie. Tym samym termin do wniesienia skargi o wznowienie na tej podstawie upływał w dniu 25 października 2011 roku, natomiast skarga pozwanej została wniesiona dopiero 6 sierpnia 2012 roku, a podstawa wznowienia z art. 401 1 k.p.c. została powołana dopiero w piśmie z dnia 25 lutego 2013 roku (k.62), czyli także w tym wypadku skarga o wznowienie podlegała odrzuceniu jako wniesiona po terminie.
Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy na mocy art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 410 § 1 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie I i odrzucił skargę. Na mocy § 15 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 i § 2 ust.3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku o w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Sąd Okręgowy przyznał radcy prawnemu P. K. od Skarbu Państwa wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną pozwanej z urzędu w postępowaniu odwoławczym w kwocie 492 zł (400 zł + 92 zł VAT).