Social court grants pension right by confirming 15 years of special conditions work including radiation exposure.

Sygn. akt IV U 941/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2016r. w S. odwołania A. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 15 czerwca 2015 r. Nr (...) w sprawie A. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo A. W. do emerytury od 01 kwietnia 2015r. Sygn. akt: IV U 941/15

UZASADNIENIE

Decyzją z 15 czerwca 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił A. W. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Organ rentowy podniósł, że udowodniony staż pracy w szczególnych warunkach obejmuje okres zatrudnienia w (...) Centrum (...) od 1 kwietnia 1986r. do 31 grudnia 1996r., co stanowi 10 lat, 8 miesięcy i 11 dni. Odwołanie od w/w decyzji złożył A. W. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał m.in., że do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach należy doliczyć okres jego pracy w Fabryce (...) w M., gdzie pracował w okresie od 1 czerwca 1968r. do 31 marca 1986r., przy czym od 1 września 1981r. do 31 marca 1986r. na stanowisku mistrza i starszego mistrza kontroli spawania ,tj. w narażeniu na promieniowanie jonizujące.

Następnie w okresie od 9 kwietnia 1991r. do 8 października 1991r. pracował w (...) SA na stanowisku specjalisty badań radiograficznych. Praca ta również wykonywana była w szczególnych warunkach ,tj. w narażeniu na promieniowanie jonizujące. Wreszcie w okresie od 1 stycznia 1997r. do 31 sierpnia 1998r. pracował w (...) Sp. z o.o. na stanowisku kierownika badań nieniszczących. W okresie tej pracy, tak jak u poprzednich pracodawców wykonywał prace związane z narażeniem na promieniowanie jonizujące (odwołanie wraz z załącznikami k.1-18 akt sprawy).

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.19-21 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. W. w dniu 18 grudnia 2013r. ukończył 60-ty rok życia. W dniu 30 kwietnia 2015r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 30 kwietnia 2015r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat i 17 dni, z czego okresy składkowe stanowią 20 lat, 6 miesięcy i 11 dni, a okresy nieskładkowe 4 lata, 6 miesięcy i 6 dni.

Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 10 lat, 8 miesięcy i 11 dni z tytułu zatrudnienia w (...) Centrum (...) od 1 kwietnia 1986r. do 31 grudnia 1996r. (z wyłączeniem okresu urlopu bezpłatnego od 10 czerwca 1991r. do 1 grudnia 1991r. oraz zasiłku chorobowego od 26 lipca 1996r. do 31 lipca 1996r.), co stanowi 10 lat, 8 miesięcy i 11 dni (świadectwo pracy z 31 grudnia 1996r. k.11 akt emerytalnych). Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w szczególnych warunkach decyzją z 15 czerwca 2015r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 15 czerwca 2015r. k.35 akt emerytalnych).

W związku z odwołaniem ubezpieczonego od powyższej decyzji, organ rentowy ponownie rozpoznał sprawę ubezpieczonego i decyzją z 24 lipca 2015r. ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. Jednocześnie ustalił, że staż pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach wynosi 10 lat, 7 miesięcy i 3 dni i składa się na niego okres pracy ubezpieczonego w (...) Centrum (...) od 1 kwietnia 1986r. do 31 grudnia 1996r. (z wyłączeniem okresu urlopu bezpłatnego od 10 czerwca 1991r. do 1 grudnia 1991r. oraz zasiłku chorobowego od 26 lipca 1996r. do 31 lipca 1996r.), a także w (...) SA od 9 kwietnia 1991r. do 8 października 1991r.

Jednocześnie organ rentowy odmówił zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia ubezpieczonego w Fabryce (...) w M. od 1 września 1981r. do 31 marca 1986r. oraz w (...) w G. od 1 sierpnia 1996r. do 31 sierpnia 1998r. z uwagi na zajmowanie stanowiska, które nie wskazują na to, aby praca wykonywana była w szczególnych warunkach (decyzja z 24 lipca 2015r. k.37 akt emerytalnych). Ubezpieczony był zatrudniony w Fabryce (...) w M. od 1 czerwca 1978r. do 31 marca 1986r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 28 marca 1986r. k.9 akt osobowych).

Początkowo ubezpieczony pracował na stanowisku stażysty, a następnie – od 1 września 1978r. na stanowisku samodzielnego technologa spawalnika w D. Głównego Technologa (umowa o pracę z 1 czerwca 1978r. i pismo pracodawcy z 1 września 1978r. o powierzeniu ubezpieczonemu stanowiska samodzielnego technologa spawalnika – w aktach osobowych). Następnie, od 1 września 1980r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu stanowisko mistrza kontroli spawania w D. Kontroli Jakości, a następnie od 1 lipca 1982r. stanowisko starszego mistrza kontroli spawania w D.

Kontroli Jakości (pisma pracodawcy z 1 września 1980r. i 19 sierpnia 1982r. o powierzeniu ubezpieczonemu stanowiska mistrza i starszego mistrza kontroli spawania – w aktach osobowych). Na tym ostatnim stanowisku ubezpieczony pracował do końca zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie ,tj. do 31 marca 1986r. Łącznie na stanowisku mistrza kontroli spawania (później starszego mistrza) ubezpieczony pracował przez 5 lat i 7 miesięcy (od 1 września 1980r. od 31 marca 1986r.). Pracując na stanowisku mistrza (starszego mistrza) kontroli spawania ubezpieczony kontrolował prawidłowość spawania poprzez dokonywanie prześwietleń konstrukcji spawanych metodą rentgenowską i metodą izotopową.

Prześwietleniu podlegała każda sztuka zespawanej konstrukcji. Miejsce pracy ubezpieczonego znajdował się na hali produkcyjnej. Praca ta odbywała się w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 22 kwietnia 2015r. k.10 akt emerytalnych i zeznania ubezpieczonego k.44 – nagranie od minuty 20 do 24 i k.43-44 – nagranie od minuty 1 do 20). W okresie od 1 sierpnia 1996r. do 31 sierpnia 1998r. ubezpieczony był zatrudniony w (...) Sp. z o.o. w G. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 1 września 1998r. k.13 akt emerytalnych).

Początkowo ubezpieczony pracował na stanowisku kierownika projektu (...) (umowa o pracę z 17 lipca 1996r. - w aktach osobowych). Następnie od 1 stycznia 1997r. do 31 sierpnia 1998r., a zatem do końca zatrudnienia w powyższej spółce ubezpieczony pracował na stanowisku Kierownika Laboratorium (...) (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 8 lipca 2015r. k.8 akt sprawy). Badania nieniszczące polegają na prześwietlaniu badanego materiału - tu: konstrukcji spawanych bez niszczenia sprawdzanego materiału. Jako kierownik Laboratorium (...) ubezpieczony osobiście (nie miał podległych pracowników) prześwietlał konstrukcje spawane metodą rentgenowską i metodą izotopową.

Spółka zatrudniająca ubezpieczonego nie była spółką produkcyjną, ale badającą – na zlecenie innych podmiotów konstrukcje spawane. W związku z tym badanie przez ubezpieczonego konstrukcji metodą prześwietlania obywało się na miejscu u zleceniodawców np. w elektrowniach i rafineriach (zeznania ubezpieczonego k.44 – nagranie od minuty 20 do 24 i k.43v-44 – nagranie od minuty 8 do 20). Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.22 akt emerytalnych). We wniosku o emeryturę ubezpieczony wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (k.2 akt emerytalnych).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie A. W. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.

Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.

Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia. Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż oprócz niekwestionowanej przez organ rentowy pracy w takich warunkach w (...) Centrum (...), pracę w szczególnych warunkach wykonywał również w okresie zatrudnienia w Fabryce (...) w M., gdzie od 1 września 1980r. do 31 marca 1986r. jako mistrz kontroli (starszy mistrz kontroli) spawania dokonywał kontroli konstrukcji spawanych poprzez prześwietlanie ich metodą rentgenowską i izotopową.

Tego samego rodzaju pracę wykonywał również w okresie od 1 stycznia 1997r. do 31 sierpnia 1998r. pracując na stanowisku kierownika Laboratorium (...) w Spółce (...). Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe potwierdziło zasadność stanowiska ubezpieczonego i dało podstawy do ustalenia, że we wskazanych okresach ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach, o której mowa w wykazie A dział XIV poz.4 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Dokonywanie prześwietleń konstrukcji spawanych opisanymi metodami stanowiło pracę w narażeniu na działanie promieniowania jonizującego. Na taki charakter pracy ubezpieczonego wskazują świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawione przez Fabrykę (...) w M. (k.10 akt emerytalnych) oraz przez (...) Sp. z o.o. (k.8 akt sprawy), a także spójne i rzeczowe zeznania samego ubezpieczonego. Należy przy tym podkreślić, że o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach decyduje nie literalna nazwa stanowiska, ale rodzaj faktycznie wykonywanych czynności.

Na marginesie wskazać należy, że ze świadectwa wystawionego przez Fabrykę (...) w M. (na k.10 akt emerytalnych) wynika, że ubezpieczony rozpoczął pracę na stanowisku mistrza kontroli spawania od 1 września 1981r. Jednakże z akt osobowych ubezpieczonego wynika bezspornie, że stanowisko mistrza kontroli spawania pracodawca powierzył ubezpieczonemu rok wcześniej – od 1 września 1980r. (vide: ustalenia faktyczne i akta osobowe ubezpieczonego). Reasumując uznać należało, że po doliczeniu powyższych okresów zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, ubezpieczony spełnia przesłankę 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Mając to na uwadze Sąd na podstawie art.477.14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że A. W. przysługuje prawo do emerytury od 1 kwietnia 2015r. ,tj. od miesiąca, w którym ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o to świadczenie.