Civil appeal dismissed; transfer to distant court upheld despite assignment of claim to preserve directness and debtor's position.

Sygn. akt II Cz 370/16 POSTANOWIENIE K., dnia 13 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marian Raszewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w O. W.. przeciwko B. B. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie W.. z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt I Ns 339/16 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 370/16

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Ostrowie W.. – w sprawie z powództwa (...) Sp. z o.o. w O. W.. przeciwko B. B. o zapłatę 5.000,00 zł – stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniosła powódka, która zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa procesowego oraz materialnego, tj. art. 200 § 1 k.p.c. - poprzez nieprawidłowe zastosowanie, oraz art. 31 k.p.c. i art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 § 1 zd. 2 k.c. - poprzez ich niezastosowanie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając swoje zarzuty skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, iż przekazanie niniejszej sprawy sądowi rejonowemu właściwemu miejscowo uzasadnione jest zasadą bezpośredniości postępowania oraz ekonomiki procesowej, a także, że cesja wierzytelności nie może pogarszać sytuacji dłużnika poprzez zmianę sądu właściwego miejscowo do rozpoznania zasadności roszczenia wynikającego z tej wierzytelności. Stosownie do art. 27 § 1 k.p.c. powództwo wytacza się – co do zasady - przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania.

Właściwość przemienna w stosunku do właściwości ogólnej jest właściwością szczególną, czyli konkurencyjną, tzn. może z nią konkurować, pozostawiając wybór sądu powodowi. Właściwość przemienna jest to więc w istocie taka właściwość, która uprzywilejowuje powoda. Sądy przemienne mają umożliwić powodowi dochodzenie roszczenia przed sądem w danym wypadku dla niego dogodniejszym niż sąd ogólnie właściwy dla pozwanego. Przepisy o sądach przemiennych mają na uwadze nie tylko wygodę stron procesowych, ale kierują się względami ekonomii procesowej i ułatwieniem sądowi prowadzenia sprawy zgodnie z zasadą bezpośredniości (por. np.

W. Siedlecki [w:] W. Siedlecki, Z. Świeboda, Postępowanie cywilne. Zarys wykładu, Warszawa 2004, s. 91). Tymczasem zważyć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy roszczeń z powierniczej umowy przelewu wierzytelności na cesjonariusza, który zobowiązał się wyegzekwować świadczenie na rachunek cedenta. Przedmiotowe świadczenie stanowi roszczenie cedenta o zapłatę wynagrodzenia z tytułu usługi remontowej budynku mieszkalnego pozwanej położonego w W., k/G., świadczonej przez Zakład (...) z siedzibą w G.. Z uwagi na podniesione przez pozwaną zarzuty co do jakości wykonanych prac remontowych, konieczne może się okazać dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, który będzie musiał dokonać oględzin tego budynku, jak również przesłuchanie świadków oraz stron umowy o świadczenie usług budowlanych.

W konsekwencji, mimo tego, że postępowanie sądowe będzie się toczyło przed Sądem Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim, wszystkie dowody będą przeprowadzone w miejscowości odległej od tego miasta o setki kilometrów. Rozpoznanie sprawy w O. spowoduje zatem sygnalizowane przez sąd pierwszej instancji ryzyko naruszenia zasady bezpośredniości w procesie i ekonomii procesowej, wbrew idei przepisów o sądach przemiennych. Nadto – wbrew stanowisku skarżącej - rozpoznanie niniejszej sprawy przez Sąd Rejonowy w Ostrowie W.. doprowadzi też do pogorszenia sytuacji dłużnika, który będzie zmuszony do ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z koniecznością prowadzenia procesu w znacznej odległości od swojego miejsca zamieszkania, pomimo zawarcia umowy z kontrahentem mającym siedzibą w niewielkiej od niego odległości, podczas gdy, jak podkreśla się w orzecznictwie, przelew wierzytelności następujący bez zgody dłużnika nie może prowadzić do pogorszenia jego dotychczasowej pozycji prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., I CKN 822/97, OSNC 1999, nr 2, poz. 39).

Ze wskazanych względów Sąd Okręgowy, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela lansowanego przez skarżącą poglądu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2002 r., III CZP 81/01, OSNC 2002, nr 11, poz. 131) i przyłącza się do głosu krytyków tego stanowiska, wyrażających pogląd, że przelew wierzytelności pozostał bez wpływu na właściwość przemienną sądu wyznaczoną przez art. 34 k.p.c. Właściwość przemienną sądu wyznacza zatem nadal to miejsce, w którym dłużnik powinien spełnić świadczenie na rzecz zbywcy wierzytelności.

Miejsce zamieszkania (siedziby firmy) M. K., który zbył powódce wierzytelność objętą pozwem, znajduje się G.. Zatem także w świetle art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 § 1 zd. 2 k.c. sądem miejscowo właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Sąd Rejonowy w Słupsku, któremu sprawa została przekazana. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.