Legislator Case Law & Legislation
VII U 514/16 AI generated

Social Security Court dismissed early pension appeal due to failure to prove 15 years of hazardous work.

Case Number VII U 514/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Social Security Court dismissed the insured's appeal against the Social Security Institution's decision denying early retirement. The insured argued that a period of hazardous rabbit farming work from 1974 to 1976 was incorrectly omitted from his qualifying work history. The court rejected this claim, finding that the specific duties performed did not match the statutory list of hazardous occupations required for early retirement eligibility.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze: early retirement benefits based on hazardous work require strict adherence to the official list of qualifying occupations and proof of continuous full-time employment within that specific category.

Keywords

AI generated
early retirement pension hazardous work conditions social security appeal work history verification statutory occupation list

Cited Legislation

AI generated
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
art. 477 14 § 1 k.p.c.
wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy powołał się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.
art. 244 § 1 k.p.c
Świadectwo pracy nie jest jednak dokumentem urzędowym w myśl art. 244 § 1 k.p.c., gdyż pracodawca nie ma charakteru organu władzy publicznej, świadectwo pracy stanowi więc dokument prywatny zgodnie z art.
art. 245 k.p.c
244 § 1 k.p.c., gdyż pracodawca nie ma charakteru organu władzy publicznej, świadectwo pracy stanowi więc dokument prywatny zgodnie z art. 245 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
II UK 537/13
Supreme Court quashes social security court ruling on early retirement due to strict interpretation of special conditions work.
II UK 107/08
wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 sierpnia 2014r., II UK 537/13, z dnia 8 grudnia 2008r., II UK 107/08, z dnia 24 marca 2009r., I UK 280/08 oraz z dnia 4 października 2011r., I UK 125/11) Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien:
I UK 280/08
wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 sierpnia 2014r., II UK 537/13, z dnia 8 grudnia 2008r., II UK 107/08, z dnia 24 marca 2009r., I UK 280/08 oraz z dnia 4 października 2011r., I UK 125/11) Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien:
I UK 125/11
Supreme Court dismissed pension claim as work in special conditions was not performed exclusively and continuously.
I UK 154/05
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006r., I UK 154/05).
II UK 337/03
Supreme Court remands pension case to lower court regarding special work conditions verification. The court upheld the legal basis of the ministerial order defining special work conditions. The court clarified that the specific job title matters more than the work performed. The court emphasized the need for comprehensive evidence evaluation in pension disputes. The court ruled that the ministerial order remains valid despite constitutional transition periods. The court stated that the law defines special work conditions, not the order itself. The court noted that the order serves as a list of jobs, not a source of individual rights. The court found that the lower court must verify the actual work performed by the applicant. The court held that the applicant failed to prove special work conditions for early retirement.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VII U 514/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: Urszula Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. w Warszawie sprawy W. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o wcześniejszą emeryturę na skutek odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 4 lutego 2016 r. znak: ENS/10/(...) oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

W dniu 24 lutego 2016r. W. K. złożył, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W., odwołanie od decyzji z dnia 4 lutego 2016r., znak: ENS/10/(...), odmawiającej przyznania prawa do wcześniejszej emerytury i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do świadczenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 tekst jednolity) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony podkreślił, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu rentowego, zgodnie z którym nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy niesłusznie pominął bowiem okres pracy od 16 listopada 1974r. do 10 kwietnia 1976r. w Centrum (...) w M., gdzie był zatrudniony i wykonywał pracę w warunkach szkodliwych i uciążliwych, co zostało udokumentowane w świadectwie pracy. Ubezpieczony podniósł, że z tego tytułu otrzymywał dodatek do wynagrodzenia w wysokości 350,00 zł.

Dodatkowo wskazał, że w wymienionym zakładzie pracy był zatrudniony na stanowisku robotnika, a jego praca polegała na hodowli królików przeznaczonych do celów doświadczalnych. W pracy panowały szkodliwe warunki w związku z koniecznością sprzątania oraz dezynfekcji po zwierzętach, które były zarażone chorobami w celach eksperymentalnych. Pominięcie tego okresu pracy przez organ rentowy było zatem błędne i nieuzasadnione (odwołanie z dnia 24.02.2016r., k. 2-3 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie z dnia 22 marca 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy powołał się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i wskazał, że ubezpieczony nie spełnił warunków koniecznych do uzyskania wcześniejszego świadczenia emerytalnego, gdyż nie spełnił wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1 stycznia 1999r.

Jako okres pracy w warunkach szczególnych nie został uwzględniony okres pracy w Centrum (...) w W. od 16 listopada 1974r. do 10 kwietnia 1976r., ponieważ W. K. nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych (odpowiedź na odwołanie z dnia 21.03.2016r., k. 12 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W. K., urodzony w dniu (...), był zatrudniony od 12 lipca 1971r. do 13 listopada 1971r. w Instytucie (...) 1 w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ślusarza (świadectwo pracy z dnia 09.07.1996r., k. 3 akt dot. kapitału początkowego).

Następnie podjął pracę w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M., gdzie pracował jako ślusarz od 29 listopada 1971r. do 23 października 1972r. (świadectwo pracy z dnia 04.02.1976r., k. 4 akt dot. kapitału początkowego). W okresie od 24 października 1972r. do 17 października 1974r. odbywał zasadniczą służbę wojskową (kopia książeczki wojskowej, k. 5 – 6 akt dot. kapitału początkowego). Od 16 listopada 1974r. do 10 kwietnia 1976r. ubezpieczony był pracownikiem Centrum (...) w M. (dalej również jako (...)) i pracował na stanowisku robotnika.

W okresie zatrudnienia otrzymywał dodatek do wynagrodzenia za szkodliwe i uciążliwe warunki pracy w wysokości 350,00 zł (podanie o przyjęcie do pracy, k. 1 a.o. tom A, świadectwo pracy W. K. z 12.04.1976r., k. 6 a.o. tom C, umowa o pracę z 19.11.1974r., k. 1 a.o. tom B). W Ośrodku (...) hodowano króliki w celach eksperymentalnych. Króliki były przetrzymywane w klatkach w hali o powierzchni około 120 m 2, ich liczba wynosiła od 120 do 150 sztuk. Zwierzęta zostały sztucznie zarażone chorobą - drżączką porażeniową i znajdowały się pod opieką pracowników Ośrodka.

W budynku Ośrodka mieściło się również laboratorium, gdzie prowadzono badania próbek pobranych ze zwłok zwierząt (zeznania świadków H. Z. i H. M., zeznania W. K. – nagranie rozprawy z 31.05.2016r., płyta CD, k. 38 a.s.). W czasie zatrudnienia w Ośrodku (...) zajmował się bieżącą opieką i obsługą królików. W związku z tym wykonywał czynności takie jak: karmienie królików, opróżnianie kuwet z odchodów i wynoszenie ich do kompostownika znajdującego się na zewnątrz sali oraz czyszczenie klatek. Czyszczenie klatek było kilkuetapowe: króliki były przenoszone do innego pomieszczenia zastępczego, a następnie przystępowano do mycia klatek.

Najpierw opróżniano nieczystości ze znajdującej się pod klatką kuwety, myto i dezynfekowano klatki środkami chemicznymi, a następnie spłukiwano te środki wężem, aby nie pozostały na powierzchni klatek. Po umyciu i wysuszeniu klatek ponownie umieszczano w nich króliki. W. K. zajmował się również naprawą klatek, m.in. wymieniał pęknięte szyby, ścierał rdzę i malował klatki (zeznania świadków H. Z., H. M., zeznania W. K., nagranie rozprawy z 31.05.2016r., płyta CD, k. 38 a.s.). Ubezpieczony towarzyszył także podczas usypiania królików.

Po ich uśpieniu lekarze oraz laboranci pobierali z ich zwłok narządy (mózg i rdzeń kręgowy), które następnie były przez ubezpieczonego umieszczane w pojemnikach z formaliną i po utrwaleniu przenoszone do laboratorium, gdzie pobierano z nich próbki do badań. Zwłoki królicze były wynoszone przez ubezpieczonego poza teren hali i przekazywane do utylizacji (zeznania świadków H. Z., H. M., zeznania W. K., nagranie rozprawy z 31.05.2016r., płyta CD, k. 38 a.s.). Zgodnie z zaleceniami profesora prowadzącego badania w Ośrodku (...) pracownicy hali hodowlanej zajmujący się królikami, w tym W.

K., wykonując prace przy obsłudze królików nosili rękawice i maseczki ochronne (zeznania świadków H. Z., H. M., zeznania W. K., nagranie rozprawy z 31.05.2016r., płyta CD, k. 38 a.s.). We wskazanym wyżej okresie zatrudnienia W. K. wykonywał obowiązki związane z obsługą i sprawowaniem opieki nad królikami w sposób stały i w pełnym, 8-godzinnym czasie pracy (zeznania świadków H. Z., H. M., zeznania W. K., nagranie rozprawy z 31.05.2016r., płyta CD, k. 38 a.s.). W. K. w dniu 8 kwietnia 1976r. złożył podanie o zwolnienie go z pracy, motywując je możliwością pracy za granicą, przy budowie gazociągu łączącego ZSRR i PRL.

Wniosek został przez zakład pracy rozpatrzony pozytywnie w dniu 13 kwietnia 1976r. i stosunek pracy z W. K. został rozwiązany z dniem 10 kwietnia 1976r. (podanie z 08.04.1976r., k. 2 a.o. tom B, prośba o przejście do zakładu pracy z 08.04.1976r., k. 1 a.o. tom B, pismo informujące o rozwiązaniu umowy o pracę z 12.04.2016r., k. 4 a.o. tom B). Po zakończeniu pracy w Centrum (...) w M. W. K. był zatrudniony: - od dnia 12 kwietnia 1976r. do 30 kwietnia 1977r. w Ośrodku Szkolenia Maszynistów w M. jako kierowca i zajmował się kierowaniem pojazdami oraz szkoleniem kierowców (świadectwo pracy, k. 8 akt dot. kapitału początkowego, zeznania W.

K., nagranie rozprawy z 31.05.2016r., płyta CD, k. 38 a.s.); - od dnia 2 maja 1977r. do dnia 30 czerwca 1980r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych (...) i zajmował stanowiska Zastępcy Kierownika Z.U.M. oraz mechanika – brygadzisty (świadectwo pracy z dnia 5 lipca 1980r., k. 9 akt dot. kapitału początkowego); - od dnia 1 lipca 1980r. do dnia 31 grudnia 1991r. w Szkole Podstawowej w K. jako konserwator i kierowca, w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 9 stycznia 1992r., k. 10 akt dot. kapitału początkowego, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 23 września 2003r., k. 11 – 12 akt dot. kapitału początkowego); - od dnia 1 stycznia 1992r. do dnia 30 listopada 2003r. w Urzędzie Gminy w K. jako: kierowca autobusu (pełny etat) od 1 stycznia 1992r. do 30 czerwca 1995r.; kierowca autobusu (1/4 etatu) od 1 lipca 1995r. do 16 lutego 1997r.; inspektor (3/4 etatu) od 1 lipca 1997r. do 16 lutego 1997r. oraz inspektor - Kierownik Zakładu (...) (pełny etat) od 17 lutego 1997r. do 30 listopada 2003r. ( zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 3 września 2003r., k. 13 akt dot. kapitału początkowego, wykaz okresów pobierania zasiłków chorobowych z dnia 8 września 2003r., k. 14 akt dot. kapitału początkowego).

W dniu 7 stycznia 2016r. W. K. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniosek o emeryturę. Do wniosku dołączył kwestionariusz zawierający informacje dotyczące okresów składkowych i nieskładkowych oraz dokumentację potwierdzającą zatrudnienie, w tym świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 16 grudnia 2015r. wystawione przez Szkołę Podstawową w K. potwierdzającą wykonywanie w okresie od 1 lipca 1980r. do 31 grudnia 1991r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15, zgodną z Wykazem A, Dział VIII, pkt 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. (wniosek o emeryturę z 07.01.2016r., k. 1-3 a.r., załączniki, k. 4-18 a.r.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. po rozpatrzeniu wniosku w dniu 14 stycznia 2016r. wydał decyzję odmowną. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze oraz przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego i nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych w OFE na dochody budżetu państwa. Staż pracy ubezpieczonego wyliczony w tej decyzji wyniósł 27 lat, 4 miesiące i 7 dni (5 dni okresów nieskładkowych oraz 27 lat, 4 miesiące i 2 dni okresów składkowych).

Organ rentowy nie uwzględnił przy tym żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych, a świadectwo pracy wystawione przez Szkołę Podstawową w K. zakwestionował z przyczyn formalnych (decyzja ZUS z dnia 14.01.2016r., k. 20 a.r.). W dniu 26 stycznia 2016r. W. K. złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w OFE na dochody budżetu państwa oraz dołączył świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 18 stycznia 2016r. wystawione przez Urząd Gminy w K., świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16 grudnia 2015r. wystawione przez Szkołę Podstawową w K., świadectwo pracy z 22 stycznia 2016r. (sprostowanie), umowy o pracę z 30 czerwca 1980r. oraz z 5 lipca 1980r., korektę do świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 1 lutego 2016r., a także świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 1 lutego 2016r. (sprostowanie) (pismo W.

K. z dnia 25.01.2016r. wraz z załącznikami, k. 21 – 30 a.r.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w dniu 4 lutego 2016r. wydał decyzję znak: ENS/10/(...), zmieniającą decyzję z dnia 14 stycznia 2016r., w której odmówił przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku jako udowodnione na dzień 1 stycznia 1999r. przyjęte zostały okresy składkowe i nieskładkowe w łącznym wymiarze 27 lat, 4 miesięcy i 7 dni oraz staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 14 lat, 11 miesięcy i 21 dni, do którego uwzględniono okresy: od 7 lipca 1980r. do 31 grudnia 1991r., od 1 stycznia 1992r. do 23 marca 1994r. oraz od 29 marca 1994r. do 30 czerwca 1995r. (decyzja ZUS z 04.02.2016r., k. 32 a.r.).

Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, który obejmował dowody z dokumentów zawarte w aktach osobowych W. K. i dołączone do akt organu rentowego. Ponadto, podstawę ustaleń faktycznych stanowiły zeznania świadków H. Z. (minuty 00:03:32-00:13:04) i H. M. (minuty 00:13:30-00:23:25) oraz zeznania ubezpieczonego W. K. (minuty 00:28:16-00:37:35). Autentyczność dokumentów, jak również ich zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy, nie była kwestionowana przez żadną ze stron procesu, dlatego Sąd uznał je za pełnowartościowy materiał dowodowy mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Sąd ocenił jako wiarygodne także zeznania świadków H. Z. i H. M.. Świadkowie pracowali w (...) w W. w okresie zatrudnienia W. K. i byli bezpośrednimi świadkami wykonywania przez ubezpieczonego czynności w tym zakładzie pracy. Ich zeznania w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy, tj. odnośnie charakteru zatrudnienia ubezpieczonego i wykonywanych przez niego czynności, były logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniały. Nadto ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynikały okoliczności przeciwne do tych, o których zeznawali świadkowie.

Sąd dał wiarę również zeznaniom ubezpieczonego W. K., ponieważ były spójne i logiczne oraz korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. z dnia 4 lutego 2016r., znak: ENS/10/(...), było niezasadne i jako takie podlegało oddaleniu. Spór w rozpatrywanej sprawie koncentrował się wokół spełniania przez W. K. warunków koniecznych do uzyskania prawa do emerytury w związku z pracą w warunkach szczególnych. Po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonego Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił częściowo jako wykonywane w warunkach szczególnych prace wymienione w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych, ustalając ich łączny wymiar na 14 lat, 11 miesięcy oraz 21 dni.

Organ rentowy nie uwzględnił jako okresu pracy w szczególnych warunkach m.in. pracy wykonywanej przez W. K. od dnia 16 listopada 1974r. do dnia 10 kwietnia 1976r. w Centrum (...) w M., wskazując, iż taki charakter pracy nie wynika z przedłożonego za ten okres świadectwa pracy. W. K. zakwestionował powyższe stanowisko organu rentowego podkreślając, że okres ten w istocie stanowił pracę w szczególnych warunkach, o czym świadczy fakt przyznania mu przez pracodawcę miesięcznego dodatku do wynagrodzenia z tytułu pracy w warunkach uciążliwych.

Rozstrzygając spór powstały między stronami Sąd miał na względzie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 tekst jednolity), zwanej dalej ustawą emerytalną. Zgodnie art. 184 ust. 1 tej ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn, oraz 2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Przy określaniu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie ma żadnej swobody. Prace te ściśle i jasno określone są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Na wykazach prac zawartych we wskazanym rozporządzeniu, nie kończą się jednak ograniczenia dotyczące uprawnień z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, aby daną pracę uznać za wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownik musi ją wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Chodzi zatem o wykonywanie prac, o jakich mówi ten akt prawny, w sposób stały i w wymiarze czasu pracy niemniejszym niż pełny wymiar czasu pracy przewidziany dla tego stanowiska (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 sierpnia 2014r., II UK 537/13, z dnia 8 grudnia 2008r., II UK 107/08, z dnia 24 marca 2009r., I UK 280/08 oraz z dnia 4 października 2011r., I UK 125/11) Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien:

1. posiadać 25-letni okres zatrudnienia, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia);

2. wykonywać pracę wymienioną w wykazie A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiem do rozporządzenia;

3. osiągnąć wiek emerytalny wynoszący 60 lat (§ 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia) oraz 4. być zatrudnionym przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). W myśl stanowiska wyrażonego w orzecznictwie, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, warunki nabycia prawa do wcześniejszej emerytury muszą być spełnione łącznie w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. W postępowaniu odwoławczym od decyzji odmawiającej prawa do tego świadczenia, sąd ubezpieczeń społecznych ocenia legalność decyzji według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006r., I UK 154/05).

Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1997 roku, II UKN 417/97 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 roku, II UKN 598/00). Świadectwo pracy nie jest jednak dokumentem urzędowym w myśl art. 244 § 1 k.p.c., gdyż pracodawca nie ma charakteru organu władzy publicznej, świadectwo pracy stanowi więc dokument prywatny zgodnie z art. 245 k.p.c. To oznacza, że taki dokument może być zakwestionowany.

Z drugiej strony, brak takiego dokumentu nie niweczy prawa wnioskodawcy do uznania, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Na okoliczność wykonywania takiej pracy - w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego – mogą być przeprowadzone wszelkie dowody przewidziane w kodeksie postępowania cywilnego. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma bowiem ograniczeń dowodowych takich, jakie obowiązują w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.

Dodatkowo, Sąd badając sprawę, ustala, jakie prace wnioskodawca rzeczywiście wykonywał, bowiem to ta okoliczność, a nie nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek dla przyznania dochodzonego świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004r., II UK 337/03). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że W. K. ukończył w dniu 6 października 2013r. wymagany wiek 60 lat, przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego, ale w dniu 26 stycznia 2016r. złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w OFE, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, jak również udowodnił konieczną ilość okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 25 lat.

Do wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych brakowało jednak ubezpieczonemu kilku dni, gdyż okres, który Zakład uznał jako okres pracy w warunkach szczególnych wyniósł 14 lat, 11 miesięcy i 21 dni. Wedle ubezpieczonego jako wykonywana w warunkach szczególnych powinna być uznana również praca w (...) w okresie od 16 listopada 1974r. do 10 kwietnia 1976r. i Sąd tę okoliczność badał. W toku postępowania został przeprowadzony dowód z dokumentów z akt osobowych W. K. oraz dowód z zeznań świadków wskazanych przez ubezpieczonego w treści odwołania.

W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności zeznania świadków oraz ubezpieczonego, które były spójne i dawały wyczerpujący obraz charakteru pracy wykonywanej przez W. K. w powyższym okresie, Sąd ustalił, że ubezpieczony wykonywał czynności przy hodowli królików, polegające na ich obsłudze i sprawowaniu nad nimi opieki, karmieniu, utrzymywaniu klatek i pomieszczeń, w których się znajdowały, w odpowiedniej czystości, naprawie, dezynfekcji oraz usuwaniu nieczystości i zwłok królików, jak również przygotowywaniu pojemników z formaliną na narządy zwierząt.

Z zeznań świadków wynikało również, że obowiązki te ubezpieczony wykonywał przez cały okres swojego zatrudnienia w Ośrodku (...), w sposób stały oraz w pełnym wymiarze czasu pracy, realizując naprzemiennie te zadania, które wynikały z zeznań. Mimo jednoznaczności materiału dowodowego co do charakteru pracy ubezpieczonego Sąd nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Jednym z kluczowych dowodów wskazywanych przez ubezpieczonego, który w jego ocenie miałby przesądzać o charakterze wykonywanej przez niego pracy jako pracy w warunkach szczególnych, było dołączone do akt rentowych świadectwo pracy z dnia 12 kwietnia 1976r.

Zdaniem Sądu, wbrew sugestiom W. K., nie stanowiło ono potwierdzenia wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Pracodawca nie zawarł w nim zapisu, który by o tym świadczył. Zawarta została w nim jedynie informacja i jednocześnie potwierdzenie tego, że W. K. otrzymywał dodatek do wynagrodzenia z tytułu pracy w warunkach szkodliwych i uciążliwych, co samo w sobie nie jest potwierdzeniem świadczenia pracy w warunkach szczególnych. Otrzymywanie od pracodawcy pewnych dodatkowych świadczeń w związku ze szkodliwymi i uciążliwymi warunkami pracy (posiłki regeneracyjne, dodatki za pracę w warunkach szkodliwych, dodatkowy urlop) nie jest okolicznością przesądzającą o pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach.

Prawo zakładowe lub powszechne do dodatku szkodliwego nie było bowiem tożsame z kwalifikacją stanowisk pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 września 2013r., III AUa 1437/13). Sąd, pomimo braku świadectwa pracy w warunkach szczególnych, badał, czy rodzaj czynności realizowanych przez ubezpieczonego, jaki wynikał z zeznań świadków, dawał podstawy do przyporządkowania pracy do którejś z pozycji znajdujących się w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.

Zdaniem Sądu żadna pozycja ze wspomnianego wykazu A nie odpowiada jednak pracy W. K. jako pracownika zajmującego się opieką nad królikami hodowanymi do celów doświadczalnych. W wykazie A dokonano podziału branżowego ze względu na gałęzie przemysłu, takie jak praca w górnictwie (dział I), w hutnictwie i przemyśle metalowym (dział III), w leśnictwie, przemyśle drzewnym i papierniczym (dział VI), w przemyśle lekkim (dział VII) itd., jednakże żaden z tych działów nie odpowiada branży, w której świadczył pracę W. K.. Również żadna z pozycji zawartych w poszczególnych działach, w szczególności w dziale „prace różne” nie odpowiada pracy wykonywanej przez ubezpieczonego.

W ocenie Sądu jedynie prace określone w punkcie 6 dział XIV wykazu A, tj. prace ekip dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych i deratyzacyjnych, ze względu na wykonywanie przez W. K. czynności mycia i sprzątania klatek oraz warunki, w jakich były realizowane, można by uznać za zbliżone rodzajowo do tego czym zajmował się ubezpieczony. Nie ma jednak możliwości dokonania kwalifikacji zgodnie z w/w działem i pozycją, gdyż po pierwsze, W. K. nie pracował w ekipie dezynfekcyjnej, a po drugie, czynności polegające na dezynfekcji klatek i pomieszczeń przeznaczonych do hodowli królików, choć faktycznie były przez niego wykonywane, nie były realizowane w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Czynności te nie stanowiły jedynych obowiązków ubezpieczonego, który zajmował się również karmieniem zwierząt, myciem klatek, wynoszeniem nieczystości oraz zwłok w celu utylizacji, a także innymi koniecznymi pracami. Gdyby więc uznać, że wykonywał takie czynność jak ekipy dezynfekcyjne, to tego rodzaju praca kwalifikowana jako wykonywana w warunkach szczególnych, była realizowana naprzemiennie z innymi pracami, które w świetle wykazu A stanowiącego załącznik do wspomnianego rozporządzenia nie stanowią prac w warunkach szczególnych.

Takimi pracami z całą pewnością nie są prace polegające na karmieniu królików, które były wykonywane codziennie, nie stanowiły więc czynności o charakterze sporadycznym. Podobnie naprawa klatek i bieżąca opieka nad zwierzętami oraz bieżące sprzątanie w klatkach. Wobec powyższego nie zachodziły podstawy do uwzględnienia pracy w Centrum (...) – Ośrodku (...) w M. jako wykonywanej w warunkach szczególnych. Choć ubezpieczony tego nie podnosił, Sąd badał również, czy praca ubezpieczonego u innych pracodawców w okresie przed 1 stycznia 1999r., która nie została uwzględniona przez Zakład jako wykonywana w warunkach szczególnych, mogłaby zwiększyć staż pracy W.

K. w warunkach szczególnych. Chodziło tu przede wszystkim o cztery okresy zatrudnienia: w Instytucie (...), w (...) Przedsiębiorstwie (...), w spółdzielni Kółek Rolniczych (...) oraz w Ośrodku Szkolenia Maszynistów. Jeśli chodzi o dwa pierwsze okresy zatrudnienia, to w obu tych okresach W. K. pracował na stanowisku ślusarza i – jak wynika z jego zeznań – zajmował się w tym czasie typowymi czynnościami ślusarskimi. W Ośrodku Szkolenia Maszynistów, gdzie powierzono mu stanowisko kierowcy, faktycznie zajmował się szkoleniem kierowców.

Wskazywane prace – ślusarskie i instruktorskie – nie są wymienione w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Podobnie prace realizowane w Spółdzielni Kółek Rolniczych, gdzie W. K. pracował jako Zastępca Kierownika Z.U.M. oraz mechanik brygadzista. Jeśli zaś było inaczej, tj. jeśli ubezpieczony wykonywał prace w warunkach szczególnych we wskazywanych okresach, to powinien przedstawić odpowiednie dowody, z których wynikałoby, że jego praca powinna być sklasyfikowana zgodnie z wykazem A stanowiącym załącznik do rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r., tego jednak nie uczynił.

Wobec powyższych okoliczności Sąd podzielił stanowisko organu rentowego wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznał ją za wydaną w sposób prawidłowy. Ubezpieczony w toku postępowania w niniejszej sprawie nie wykazał, żeby jakakolwiek inna praca, poza uwzględnioną przez Zakład, wykonywana przed 1 stycznia 1999r. odpowiadała stosownej pozycji wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., co stosownie do treści § 4 rozporządzenia stanowi wymóg konieczny do zakwalifikowania jej jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

Niemożność dokonania powyższej kwalifikacji skutkowała niemożnością uznania spornego okresu zatrudnienia odwołania w (...), jak i innych, o których była mowa, jako okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach, co z kolei przesądziło o niezasadności odwołania W. K.. Wobec powołanej argumentacji odwołanie podlegało oddaleniu na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c., o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE (...)