Legislator Case Law & Legislation
VIII U 2379/14 AI generated

Social Security Court dismissed pension appeal; applicant's right acquired during suspension period excludes Constitutional Court ruling scope.

Case Number VIII U 2379/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Social Security Court dismissed the applicant's appeal against the Social Insurance Institution's decision to withhold pension payments due to continued employment. The applicant argued that the Constitutional Court's ruling invalidating Article 103a of the Pension Act applied to them, but the court found they acquired their pension right between January 2009 and December 2010. Consequently, the court determined the applicant fell outside the specific group targeted by the Constitutional Court's decision, leaving the suspension rule valid.

Legislator headnote

AI generated

Art. 103a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r.; The Constitutional Court's ruling on the unconstitutionality of Article 103a does not apply to pension recipients who acquired their right between January 8, 2009, and December 31, 2010, as the ruling specifically targeted the automatic application of the suspension rule to that specific group without requiring employment termination.

Keywords

AI generated
pension suspension Constitutional Court ruling Article 103a employment termination Social Insurance Institution pension right acquisition social security law

Cited Legislation

AI generated
Art. 103a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
w sprawie K 2/12 wskazując, iż art. 103a ustawy emerytalno-rentowej został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny.
Art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Z kolei art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r.
art. 2 Konstytucji
Z kolei art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r.
art. 64 Konstytucji
21 i art. 64 Konstytucji.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 2379/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Protokolant: Anna Krzyszkowska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. w Gliwicach sprawy J. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o datę podjęcia wypłaty emerytury na skutek odwołania J. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 21 października 2014 r. nr (...) oddala odwołanie (-) SSO Mariola Szmajduch Sygn. akt. VIII U 2379/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 października 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu J. N. wypłaty emerytury za okres od 1 stycznia 2013r. do 31 sierpnia 2014r. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2014r., decyzją z dnia 21 sierpnia 2014r. przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2013r. Powołując się na 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, organ rentowy wyjaśnił, że z uwagi na kontynuację zatrudnienia wypłata świadczenia podlegała zawieszeniu.

Natomiast decyzją z dnia 13 października 2014r. wznowiono wypłatę świadczenia od 1 września 2014r. tj. od miesiąca w którym ubezpieczony rozwiązał stosunek pracy. Ubezpieczony J. N. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, domagając się wypłaty emerytury zawieszonej w okresie od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 31 sierpnia 2014r. Odwołujący podniósł, iż w latach 2013r – 2014 nie osiągnął dochodu powodującego zawieszenie emerytury. Nadto powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. w sprawie K 2/12 wskazując, iż art. 103a ustawy emerytalno-rentowej został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił: Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014r. (sygn. akt VIII U 321/14) Sąd Okręgowy w Gliwicach przyznał ubezpieczonemu J. N. prawo do emerytury, poczynając od dnia 1 stycznia 2013r. i oddalił odwołanie w pozostałej części. Wykonując powyższy wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., decyzją z dnia 21 sierpnia 2014r. przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym od dnia 1 stycznia 2013r.

Jednocześnie ZUS zawiesił wypłatę świadczenia od daty jego przyznania, z uwagi na kontynuowanie przez ubezpieczonego zatrudnienia w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w S., gdzie ubezpieczony pracował od 1 stycznia 1993r. Podstawę zawieszenia emerytury ubezpieczonego stanowił art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.), wprowadzony do ustawy przepisem art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. Nr 257, poz. 1726) z dniem 1 stycznia 2011r. W dniu 25 września 2014r. ubezpieczony wniósł o przeliczenie świadczenia, przedkładając nowe dowody w postaci zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku Rp-7. Nadto ubezpieczony przedłożył świadectwo pracy z dnia 24 września 2014r., z którego wynikało, iż stosunek pracy jaki łączył ubezpieczonego z Miejskim Przedsiębiorstwem (...) Sp. z o.o. w S. od 1 stycznia 1993r. został rozwiązany z dniem 24 września 2014r. Decyzją ZUS z dnia 13 października 2014r. ZUS dokonał przeliczenia emerytury ubezpieczonego i z dniem 1 września 2014r. tj. od miesiąca w którym ustała przyczyna zawieszenia wypłaty świadczenia, podjął wypłatę emerytury, wypłacając wyrównanie za miesiąc wrzesień 2014r.

W dniu 16 października 2014r. ubezpieczony wniósł o wypłacenie mu zaległej emerytury za okres zawieszenia świadczenia tj. od 1 stycznia 2013r. do 31 sierpnia 2014r. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 października 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu J. N. wypłaty emerytury za okres od 1 stycznia 2013r. do 31 sierpnia 2014r. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego. Zgromadzony materiał dowodowy uznał Sąd za kompletny i mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd Okręgowy w Gliwicach zważył: Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, ubezpieczony jest uprawniony do emerytury od 1 stycznia 2013r. – przyznanej decyzją ZUS O/Z. z dnia 21 sierpnia 2014r. w wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2014r. (sygn. akt VIII U 321/14). Jednocześnie, z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy ZUS zawiesił wypłatę świadczenia od daty jego przyznania tj. od 1 stycznia 2013r. Wypłata świadczenia została wznowiona z dniem 1 września 2014r. tj. od miesiąca w którym ustała przyczyna zawieszenia wypłaty świadczenia (decyzja ZUS z dnia 13 października 2014r. ).

Odwołujący stoi na stanowisku, że ZUS powinien podjąć wypłatę świadczenia od daty jego przyznania tj. od 1 stycznia 2013r. i domaga się wypłaty zaległej emerytury za okres zawieszenia świadczenia tj. od 1 stycznia 2013r. do 31 sierpnia 2014r. Sąd wskazuje, iż podstawę zawieszenia emerytury J. N. z dniem 1 stycznia 2013r. stanowił art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1440, ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.

Przepis art. 103a został wprowadzony do ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez art. 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 257, poz.1726) z dniem 1 stycznia 2011r. Z kolei art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. rozciągnął moc obowiązującą przepisu art. 103a ustawy emerytalnej również na osoby, które przeszły na emeryturę przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. przed 1 stycznia 2011r., przy czym postanowił, iż znajduje on zastosowanie do tych emerytur poczynając od dnia 1 października 2011r.

W konsekwencji art. 103a ustawy emerytalnej znalazł również zastosowanie do osób, które uzyskały prawo do emerytury przed datą 1 stycznia 2011r., w tym także do tych osób, które prawo do emerytury uzyskały w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., tj. w czasie kiedy warunek uprzedniego rozwiązania stosunku pracy w celu podjęcia wypłaty emerytury nie obowiązywał. Ustawodawca pozostawił takim osobom kilka miesięcy na podjęcie decyzji o ewentualnym rozwiązaniu stosunku pracy. Zgodność art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. z Konstytucją RP była przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn.

K 2/12. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. (Dz. U. z 2012r. poz. 1285), na który powołuje się skarżąca, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r.

Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012 r. poz. 118 i 251), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wnioskodawca zakwestionował art. 6 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim z powodu uzyskiwania przez emeryta przychodu z tytułu zatrudnienia kontynuowanego po nabyciu prawa do emerytury bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą skutkuje zawieszeniem prawa do emerytury również wobec emerytów, którzy nabyli prawo do emerytury na mocy wcześniejszych przepisów, bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy z art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji.

Mimo, iż wnioskodawca w petitum wniosku powołał art. 6 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r., jednak sformułowane w treści wniosku zarzuty odnoszą się do art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r. w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dodanym do tej ustawy na mocy art. 6 pkt 2 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r., gdyż to ten przepis rozciągnął moc obowiązującą art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS na osoby, które nabyły prawo do emerytury na mocy wcześniejszych przepisów, bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy.

A zatem de facto to norma zawarta w treści art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010r. jest przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Z kolei zarzut niekonstytucyjności kwestionowanej regulacji, którym Trybunał Konstytucyjny jest związany, sformułowany został w odniesieniu do wąskiego kręgu osób, a mianowicie "emerytów, którzy nabyli prawo do emerytury na mocy wcześniejszych przepisów, tj. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy". Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, iż w sprawie o sygn. SK 45/04 kontrolował już identycznie brzmiący jak art. 103a ustawy o emeryturach o rentach z FUS art. 103 ust. 2a tej ustawy, który został następnie uchylony z dniem 8 stycznia 2009r.

W wyroku z dnia 7 lutego 2006r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził zgodność art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach FUS z Konstytucją w tym z art.

2. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że przedmiotem kontroli w analizowanym wypadku nie jest konstytucyjność art. 103a ustawy, a konstytucyjność przepisu intertemporalnego tj. art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r., przepis o takiej treści nie był bowiem kontrolowany w sprawie o sygn. SK 45/04, gdyż ustawa z dnia 21 stycznia 2000r. wprowadzająca art. 103 ust. 2a do ustawy emerytalno – rentowej nie zawierała przepisów intertemporalnych. Badając zgodność z Konstytucją RP art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych, Trybunał Konstytucyjny powiązał treść tego przepisu z treścią art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS wskazując, że przepisy te nie znajdują zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. spowodowało, że osoby, które skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., w którym nie obowiązywała przesłanka nabycia prawa do emerytury w postaci rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, zostały objęte nową, mniej korzystną dla nich treścią ryzyka emerytalnego. Podejmując decyzję o przejściu na emeryturę osoby te działały w zaufaniu do państwa i stabilności stanowionego przez nie prawa, tymczasem aby nadal po 1 października 2011r. pobierać emeryturę musiały rozwiązać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą.

Oceniając sytuację tych osób z punktu widzenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz bezpieczeństwa prawnego obywateli, Trybunał Konstytucyjny doszedł do wniosku, że gdyby w momencie przejścia na emeryturę osoby te wiedziały, iż będą musiały przerwać zatrudnienie, aby uzyskać świadczenie emerytalne, to w chwili osiągnięcia wieku emerytalnego zrezygnowałyby ze złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury i kontynuowałyby zatrudnienie. Moment przejścia na emeryturę wpływa bowiem na wysokość tego świadczenia.

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że treść ryzyka emerytalnego, w określeniu której pracodawca ma swobodę, nie powinna być zmieniana w stosunku do osób, które już nabyły i realizowały prawo do emerytury, a takie działanie stoi w sprzeczności z zasadą ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Należało zatem uznać, że w odniesieniu do tej grupy osób analizowany przepis jest niekonstytucyjny. W konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. (sygn. K 2/12) z dniem 22 listopada 2012r. tj. z dniem opublikowania wyroku w Dzienniku Ustaw, przepis z art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, utracił moc obowiązującą w zakresie w jakim przewiduje zastosowanie art. 103a ustawy emerytalno-rentowej do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.

Jak bowiem wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz treści jego uzasadnienia, niekonstytucyjność wskazanych przepisów stwierdzona została jedynie w zakresie, w jakim znajdują zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy tj. do osób które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r. Z treści uzasadnienia wyroku wynika w sposób wyraźny i jednoznaczny, że "obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r.", a więc po uchyleniu cytowanego wyżej art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a przed wejściem w życie art. 103a tej ustawy dodanego powołaną wcześniej ustawą z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Przepis ten natomiast nadal znajduje zastosowanie do pozostałej grupy osób nie wymienionych w wyroku. W wyroku z dnia 12 marca 2014r. (II UK 358/13, LEX nr 1444458) Sąd Najwyższy potwierdził, że wątpliwość co do konstytucyjności zastosowania art. 103a ustawy emerytalno – rentowej dotyczyła tylko tych osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od dnia 8 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010r. Natomiast zastosowanie art. 103a ustawy emerytalno – rentowej wobec wszystkich pozostałych emerytów, a więc tych, którzy uzyskali prawo do emerytury przed dniem 8 stycznia 2009r. i po dniu 1 stycznia 2011r. nie narusza wzorców konstytucyjnych zastosowanych przez Trybunał Konstytucyjny.

Podzielając zaprezentowane stanowisko Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, wyrażone również w uzasadnieniu do wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie o sygn. III AUa 736/12, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że niekonstytucyjność przepisów stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r., sygn. akt K 2/12 nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie, wnioskodawca nabył prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2013r. a zatem w okresie obowiązywania art. 103a ustawy emerytalno – rentowej.

Skarżący nabył więc prawo do emerytury w okresie, kiedy istniała konieczność rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą w celu wypłaty świadczenia i z uwagi na jego dalsze pozostawanie w zatrudnieniu wypłatę świadczenia zawieszono. Ubezpieczony znał treść ryzyka emerytalnego i miał świadomość, że jego świadczenie zostanie zawieszone z uwagi na kontynuację zatrudnienia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. nie znajduje zastosowania do odwołującego, gdyż odwołujący nie mieści się w kręgu osób, których ten wyrok dotyczy, to jest w kręgu osób, "które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy" (t.j. które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r.).

Sąd wskazuje również, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uchylił mocy obowiązującej art. 103a ustawy a przepis ten nadal obowiązuje. Przedmiotem badania Trybunału nie była bowiem konstytucyjność samego art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych a badano konstytucyjność art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010r. w zakresie w jakim z mocy tego przepisu art. 103a znalazł zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.

W konsekwencji to art. 28 został uznany za niezgodny z konstytucją w zakresie w jakim dotyczył osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r. Reasumując powyższe rozważania należało uznać, że skarżący nie miał prawa do wypłaty emerytury od 1 stycznia 2013r. do 31 sierpnia 2014r., skoro nadal pozostawał w zatrudnieniu z dotychczasowym pracodawcą, gdyż znajdzie do niego zastosowanie przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. A zatem decyzja organu rentowego jest prawidłowa.

Z tych względów – na mocy (...) § 1 k.p.c. – Sąd oddalił odwołanie. SSO Mariola Szmajduch