Legislator Case Law & Legislation
III Ca 2080/15 AI generated

Court dismissed appeal, ruling that geodetic separation of land parcels does not create separate real estate for easement purposes.

Case Number III Ca 2080/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the first-instance decision rejecting a request for the deregistration of a land parcel. The appellant argued that removing a geodetically separated parcel from a unified land registry entry should extinguish a registered easement, citing Supreme Court precedent. The court rejected this, holding that geodetic numbering does not alter civil law status, meaning the entire land remains one property subject to the easement regardless of partial separation.

Legislator headnote

AI generated

Art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece; Art. 290 § 2 k.c.: Geodetic separation of land parcels does not create separate real estate, so removing a parcel from a unified registry entry does not extinguish a registered easement covering the whole property.

Keywords

AI generated
real estate separation land registry deregistration easement extinction geodetic division property ownership unity

Cited Legislation

AI generated
Art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą.
Art. 290 § 2 k.c.
W ocenie referendarza chociaż zakres wykonywania służebności ograniczony został do działki nie objętej wnioskiem, to na bezciężarowe odłączenie działki (...), a więc wyłączenie zastosowania regulacji art. 290 § 2 k.c. wymagana jest zgoda uprawnionego z tytułu ustanowionej służebności.
Art. 385 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze, ponieważ zaskarżony wpis jest prawidłowy, apelacja jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. w zw.
Art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 k.p.c. SSO del.
Art. 46 § 1 k.c.
W myśl art. 46 § 1 k.c. nieruchomością gruntową jest część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności.
art. 290 § 2 k.c
W ocenie referendarza chociaż zakres wykonywania służebności ograniczony został do działki nie objętej wnioskiem, to na bezciężarowe odłączenie działki (...), a więc wyłączenie zastosowania regulacji art. 290 § 2 k.c.
art. 46 k.c
290 § 1 i 2 k.c., art. 46 k.c.
art. 46 § 1 k.c
W myśl art. 46 § 1 k.c.
art. 290 § 1 k.c
W ocenie referendarza chociaż zakres wykonywania służebności ograniczony został do działki nie objętej wnioskiem, to na bezciężarowe odłączenie działki (...), a więc wyłączenie zastosowania regulacji art. 290 § 2 k.c.
art. 385 k.p.c
Mając powyższe na uwadze, ponieważ zaskarżony wpis jest prawidłowy, apelacja jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III Ca 2080/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Teresa Kołeczko-Wacławik (spr.) Sędziowie: SO Anna Hajda SR (del.) Łukasz Malinowski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki Akcyjnej w R. z udziałem Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych w W. o wpis na skutek apelacji wnioskodawcy od wpisu Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 12 października 2015 r., sygn. akt Dz.Kw 11954/15 postanawia: oddalić apelację. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Anna Hajda Sygn. akt III Ca 2080/15

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 9 września 2015r. referendarz sądowy przy Sądzie Rejonowym w Tarnowskich Górach oddalił wniosek (...) S.A. z siedzibą w R. o bezciężarowe odłączenie z księgi wieczystej Kw. Nr (...) działki (...) oraz z księgi wieczystej kw. Nr (...) działek nr (...) i założenie dla nich nowej księgi wieczystej z jednoczesnym wpisem prawa własności na rzecz (...) S.A. z siedzibą w R.. Do wniosku wnioskodawca załączył akt notarialny-umowę sprzedaży z 30 czerwca 2015r. sporządzoną w Kancelarii Notarialnej W. M., I. (...) Spółka partnerska w O. (Rep.

A numer (...)) oraz wymagane dokumenty, w tym dokumenty geodezyjne. Referendarz ustalił, że w księdze wieczystej Nr (...) obejmującej m.in. działki (...) właścicielem nieruchomości wpisany jest Skarb Państwa-Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Również w księdze wieczystej Nr (...) obejmującej m.in. działkę (...) wpisany jest powyższy właściciel. W Dziale III ostatniej z ksiąg wieczystych wpisana jest służebność drogi obciążająca działkę nr (...). W ocenie referendarza chociaż zakres wykonywania służebności ograniczony został do działki nie objętej wnioskiem, to na bezciężarowe odłączenie działki (...), a więc wyłączenie zastosowania regulacji art. 290 § 2 k.c. wymagana jest zgoda uprawnionego z tytułu ustanowionej służebności.

Powołał się przy tym na stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w uchwale z 17 kwietnia 2009r. III CZP 9/09 (będące wyrazem uznania za wyodrębnioną nieruchomość, nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta) - iż jeżeli jedna księga wieczysta urządzona jest dla kilku geodezyjnie wyodrębnionych działek i niektóre z nich objęte są służebnością gruntową, to odłączenie z księgi wieczystej działki nieobjętej zakresem wykonywania służebności i założenie dla niej nowej księgi wieczystej nie powoduje wygaśnięcia obciążenia jej tą służebnością.

Na wezwanie referendarza do przedłożenia zgody uprawnionego z tytułu ustanowienia służebności wpisanej w księdze wieczystej Nr (...), na bezciężarowe odłączenie działki (...), wnioskodawca zgody nie przedłożył i podtrzymał swój wniosek. W tych okolicznościach referendarz na podstawie art. 626 9 k.p.c. oddalił wniosek, przy czym wskazał, że rozstrzygnięcie to odnosi się również do działek podlegających odłączeniu z księgi wieczystej Nr (...), gdyż jak wynika z umowy sprzedaży i treści wniosku, zamiarem nabywców nieruchomości było wyodrębnienie jednej nieruchomości składającej się z działek pochodzących z różnych ksiąg wieczystych.

Wnioskodawca zaskarżył postanowienie referendarza i wniósł o jego zmianę poprzez dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem. Zarzucił, że ponieważ służebność gruntowa nie obciąża działki podlegającej odłączeniu, to jej bezciężarowe odłączenie jest uzasadnione. Powołał się w tym względzie na artykuł publikowany w piśmie R. oraz postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu w sprawie II Ca 41/13. Podniósł, że nawet gdyby przyjąć za trafne stanowisko referendarza, iż odłączenie działki (...) nie może nastąpić bez obciążenia służebnością, to brak było podstaw do oddalenia wniosku w całości, tj. w zakresie odłączenia działek (...) oraz działki (...) z obciążeniem i założenia dla nich nowej księgi wieczystej, tym bardziej, że zobowiązanie do przedłożenia zgody na bezciężarowe odłączenie działki (...) skierowane do niego, opatrzone było rygorem uznania wniosku jako wniosku o przeniesienie działek wraz z obciążeniem.

Na skutek wniesienia skargi, postanowienie referendarza na mocy art. 398 22§ 2 k.p.c. utraciło moc, a Sąd Rejonowy na podstawie (...) § 3 k.p.c. rozpoznał sprawę jako sąd pierwszej instancji. Zaskarżonym wpisem uwzględnił wniosek przenosząc do nowo założonej księgi wieczystej (...) działki (...) z wpisem w jej dziale III, w związku z przeniesieniem działki (...), służebności gruntowej na działce Nr (...) na rzecz każdoczesnych właścicieli działki (...) i innych nieruchomości współuprawnionych wymienionych w podrubrykach 3.4.6.

Apelację od wpisu wniósł wnioskodawca w zakresie w jakim w dziale III rubryka 3.4. księgi wieczystej (...) Sąd Rejonowy wpisał służebność drogi na działce Nr (...) na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr (...) i innych objętych wymienionymi księgami wieczystymi i zarzucił: - naruszenie prawa materialnego – art. 290 § 1 i 2 k.c., art. 46 k.c. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - naruszenie prawa procesowego – art. 626 8 § 2 k.p.c., art. 626 9 k.p.c. i § 91 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21.11. 2013r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.

U. 2013.1411) poprzez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu apelacji, odnosząc się krytycznie do formalistycznej praktyki orzeczniczej po wydaniu przez Sąd Najwyższy uchwały z 17 kwietnia 2009r. III CZP 9/09 opierającej się na gramatycznej wykładni art. 290 § 2 k.c. wskazał, że chociaż żadna z trzech działek – 1/68, 210/13 i 210/15 przeniesionych do nowej księgi wieczystej nie była obciążona ograniczonym prawem rzeczowym, to aktualnie wszystkie są obciążone pomimo, że z opisu zakresu służebności jasno wynika, że służebność nie dotyczy żadnej z tych działek, a wpis stwarza pozór ich obciążenia.

Podniósł też, że działka (...) odłączona z księgi wieczystej (...)// (...) nie była w żaden sposób objęta zakresem służebności, ani też nie graniczyła z działką obciążoną służebnością. Przedstawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie wpisu w zaskarżonej części lub jego zmianę i plecenie Sądowi Rejonowemu odłączenie działki (...) z księgi wieczystej (...)// (...) w stanie wolnym od obciążeń. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja nie jest uzasadniona. W myśl art. 46 § 1 k.c. nieruchomością gruntową jest część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą. Odrębnym przedmiotem własności i tym samym osobną nieruchomością jest więc w całości grunt objęty księgą wieczystą, nawet jeżeli nieruchomość ta składa się z kilku działek ewidencyjnych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu Uchwały z 17 kwietnia 2009r. III CZP 9/09 „nadanie działkom odrębnych numerów geodezyjnych nie wywołuje skutków cywilnoprawnych; jeżeli takie działki objęte są jedną księgą wieczystą to bez względu na sposób rozumienia pojęcia nieruchomości składają się na jedną nieruchomość.

W takim wypadku bez znaczenia jest, że jedynie niektóre działki objęte są zakresem wykonywania służebności. Odłączenie z księgi wieczystej działki wyodrębnionej tylko geodezyjnie, nieobjętej zakresem wykonywania służebności, i założenie dla niej nowej księgi wieczystej jest równoznaczne z podziałem nieruchomości obciążonej i stosownie do art. 290 § 2 k.c. nie powoduje wygaśnięcia obciążenia odłączonej części nieruchomości służebnością”. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu Postanowienia z 29 maja 2015r.

V CSK 468/14 ( LEX nr 1793714). Opowiadając się za powyższym wieczystoksięgowym rozumieniem pojęcia nieruchomości podniósł, że wykluczone jest - jako niedopuszczalne przez prawo - ustanowienie służebności obciążających poszczególne działki ewidencyjne wchodzące w skład nieruchomości gruntowej objętej jedną księgą wieczystą. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nieruchomość objęta księgą wieczystą (...)// (...) składała się miedzy innymi z wyodrębnionych tylko geodezyjnie działek (...).

Wykluczone więc było ustanowienie służebności obciążającej tylko jedną działkę – 1/57 wchodzącą w skład nieruchomości gruntowej objętej wskazaną wyżej księgą wieczystą. Dlatego nie może odnieść skutku argumentacja przytoczona w apelacji , powołująca się na część uzasadnienia Uchwały Sądu Najwyższego z 17 kwietna 2009r. , iż „jeżeli nieruchomość składa się z dwóch lub więcej działek niegraniczących ze sobą i jest obciążona służebnością gruntową w ten sposób, że niektóre z niegraniczących działek nie są objęte zakresem wykonywania służebności, to ze względu na specyfikę służebności można przyjąć, iż odłączenie z księgi wieczystej działki nieobjętej zakresem wykonywania służebności nie wywołuje skutku, który według art. 290 § 1 k.c. wiąże się z podziałem nieruchomości obciążonej”.

Z tych względów za trafne należało uznać stanowisko sądu I instancji, iż odłączenie wyodrębnionej jedynie geodezyjnie działki (...) z księgi wieczystej (...)// (...) obejmującej nieruchomość obciążoną służebnością gruntową mimo, że odłączona działka nie była objęta zakresem wykonywania służebności, pociągało za sobą konieczność przeniesienia jej wraz z obciążeniem. Mając powyższe na uwadze, ponieważ zaskarżony wpis jest prawidłowy, apelacja jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. SSO del.

Łukasz Malinowski SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Anna Hajda