Appeal court dismisses life estate termination claim due to plaintiff's death extinguishing personal right.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal suspended and then dismissed the proceedings regarding the termination of a life estate agreement after the plaintiff died. The lower court had granted the termination, but the appellant argued for its reversal. The court ruled that the right to terminate such an agreement is personal and cannot be inherited, thus becoming moot upon the plaintiff's death.
Legislator headnote
AI generatedArt. 913 § 2 k.c.; Art. 922 § 2 k.c.; Art. 355 § 1 k.p.c.: The right to terminate a life estate agreement is personal and non-transferable, extinguishing the claim upon the life tenant's death.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I ACa 459/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSA Elżbieta Borowska (spr.) Sędziowie : SA Jadwiga Chojnowska SO del. Dariusz Małkiński po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. L. przeciwko B. L. o rozwiązanie umowy dożywocia na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt I C 67/15 p o s t a n a w i a : 1.podjąć zawieszone postępowanie;
2. uchylić wyrok Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie I C 67/15 w punktach I, III i IV i umorzyć postępowanie w sprawie. (...)
UZASADNIENIE
J. L. wniosła o rozwiązanie umowy dożywocia zawartej w dniu 21 sierpnia 1995 r. między J. i E. małżonkami L. a ich synem B. L. sporządzonej w formie aktu notarialnego w Kancelarii Notarialnej notariusz W. W. w Ł. rep. A nr (...), której przedmiotem jest zabudowane gospodarstwo rolne położone w gminie Ł., powiat (...) województwo (...), składające się z działek: nr (...) o pow. 0,99 ha, nr(...) o pow. 0,31 ha, nr(...)o pow. 0,25 ha i nr(...) o pow. 0,39 ha – położonych w obrębie S., nr (...) o pow. 2,16 ha położonej w obrębie S., nr(...) o pow. 2,74 ha położonej w obrębie P. oraz nr (...) o pow. 0,33 ha i nr (...)o pow. 0, (...) położonych w obrębie S., dla którego w Sądzie Rejonowym w Łomży Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta numer (...) w zakresie udziału w wysokości 1/2 części prawa własności.
B. L. , reprezentowany przez ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kuratora adw. A. A., wniósł o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Łomży rozwiązał umowę dożywocia zawartą 21 sierpnia 1995 r. między J. L. i E. L. a B. L., sporządzoną w formie aktu notarialnego w Kancelarii Notarialnej notariusz W. W. w Ł. rep. A nr (...), której przedmiotem jest zabudowane gospodarstwo rolne położone w gminie Ł., powiat (...) województwo (...), składające się z działek: nr (...) o pow. 0,99 ha, nr (...) o pow. 0,31 ha, nr (...) o pow. 0,25 ha i nr (...)o pow. 0,39 ha – położonych w obrębie S., nr (...)o pow. 2,16 ha położonej w obrębie S., nr (...) o pow. 2,74 ha położonej w obrębie P. oraz nr (...) o pow. 0,33 ha i nr (...)o pow. 0, (...) położonych w obrębie S., dla którego w Sądzie Rejonowym w Łomży Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta numer (...) - w zakresie odnoszącym się do udziału J.
L. w wysokości 1/2 części oraz rozstrzygnął o kosztach procesu. Apelację od tego wyroku wniósł kurator pozwanego, który kwestionując rozstrzygniecie Sądu I instancji, domagał się jego zmiany i oddalenia powództwa. W dniu(...) zmarła J. L., w związku z czym Sąd Apelacyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 29 października 2015 r., na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie, które następnie podjął z urzędu postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 355 § 1 k.p.c. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania bądź to na skutek tego, że wydanie wyroku stało się zbędne, bądź też z tej przyczyny, że wydanie wyroku okazało się niedopuszczalne. Przepis ten nakłada więc na sąd obowiązek uwzględnienia z urzędu tych wszystkich okoliczności, które stanowią przeszkodę merytorycznego rozpoznania sprawy. Z taką też sytuacją mamy miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której wraz ze śmiercią powódki J. L., wygasło prawo domagania się rozwiązania umowy dożywocia.
Należy zauważyć, że nieodłączną cechą umowy dożywocia są zastrzeżone w niej wyłącznie dla dożywotnika gwarancje w zakresie utrzymania i spędzenia reszty życia w godziwych warunkach. Wynikające z umowy i z ustawy obowiązki zobowiązanego (nabywcy nieruchomości) są więc jednoznacznie adresowane. Odpowiadające tym obowiązkom uprawnienia dożywotnika przybierają zatem postać praw przynależnych tylko jemu i tylko przez wzgląd na jego interes osobisty ustawodawca dopuścił możliwość rozwiązania umowy dożywocia. Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów - zasada prawną z dnia 16 marca 1970 r. (III CZP 112/69), stwierdził, iż roszczenie dożywotnika będącego zbywcą nieruchomości, który po wytoczeniu powództwa o rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 913 § 2 k.c.) zmarł przed zakończeniem tego postępowania, nie przechodzi na jego spadkobiercę. ( OSNC 1971/1/1).
W związku z tym prawo dożywocia nie może być dziedziczone, w tym również i roszczenia wynikające z tego prawa - mianowicie przewidziane w art. 913 § 2 k.c. roszczenie dożywotnika będącego zbywcą nieruchomości o rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 922 § 2 k.c.). Z braku ustawowego uregulowania nie jest to także, prawo które przechodzi „na oznaczone osoby” w rozumieniu powołanego przepisu. Z tych też względów, Sąd Apelacyjny zgodnie z treścią art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 386 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie w sprawie. (...)