Court partially allowed bank claim for contractual interest, capping post-January 2016 rates at statutory maximums due to law changes.
Legislator summary
AI generatedThe court partially dismissed the bank's claim, ordering payment of contractual interest up to December 31, 2015, while rejecting the request for higher rates effective January 1, 2016. The plaintiff argued for four times the NBP lending rate, but the defendant contended that post-legislative changes required capping interest at statutory maximums. The court ruled that parties could not contractually agree to rates exceeding the statutory ceiling established after the contract was signed, resulting in a partial dismissal of the excess claim.
Legislator headnote
AI generatedArt. 481 § 2, § 21 k.c.; Art. 359 § 2, § 22 k.c.: Where a contract was concluded before a legislative amendment increasing statutory interest rate caps, parties cannot agree to contractual interest rates exceeding the new statutory maximums applicable from the date of the amendment.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I C 1908/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2016r. Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodnicząca: SSR Agnieszka Leszkiewicz Protokolant: protokolant sądowy S. N. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. w S. sprawy z powództwa (...) Bank (...) S. A. z siedzibą we W. przeciwko M. W. I. zasądza od pozwanego M. W. na rzecz powoda (...) Bank (...) S. A. z siedzibą we W. kwotę 787,73 zł (siedemset osiemdziesiąt siedem złotych i 73/100) z odsetkami w stosunku rocznym od kwoty 475,77 zł (czterysta siedemdziesiąt pięć złotych i 77/100): - umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia 08.07.2015 r. do dnia 31.12.2015 r. - umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP z tym zastrzeżeniem, iż wysokość tych odsetek w stosunku rocznym nie może przekraczać odsetek ustawowych maksymalnych - od dnia 1.01.2016 r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. nie obciąża pozwanego M. W. kosztami postępowania. Sygn. akt I C 1908/15
UZASADNIENIE
Powód (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w siedzibą we W. wytoczył w dniu 14.07.2015 r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko pozwanemu M. W. powództwo o zapłatę 787,73 zł. z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od kwoty 475,77 zł. od dnia 08.07.2015 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż strony zawarły umowę o przyznanie limitu kredytowego oraz umowy o wydanie i korzystanie z karty kredytowej nr (...), a pozwany był zobowiązany do spłaty tego zobowiązania zgodnie z comiesięcznymi wyciągami generowanymi przez pozwanego na podstawie zawartej umowy.
Pozwany nie wywiązał się z obowiązku spłaty, zatem całość należności stała się wymagalna z dniem uprawomocnienia się oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. Powód wskazał, iż na kwotę dochodzoną pozwem składają się: kwota 475,77 zł. należności głównej, odsetki za okres od dnia 28.06.2010 r. do dnia wystawienia wyciągu z ksiąg bankowych w kwocie 87,46 zł, opłaty i prowizje w kwocie 224,50 zł. Postanowieniem z dnia 18.08.2015 r. Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie przekazał sprawę do rozpoznania do tut. SR w Słupsku.
Powód w ustawowym terminie złożył pozew na formularzu urzędowym, podtrzymując dotychczasowe powództwo i okoliczności wskazane w postępowaniu elektronicznym, załączając dokumenty, na których opierał żądanie pozwu. Powód został zobowiązany do sprecyzowania żądania pozwu w zakresie odsetek umownych z uwagi na zmianę brzmienia od dnia 01.01.2016 r. przepisów art. 481 kc i 359 kc – w terminie 7 dni, pod rygorem zawieszenia postępowania. W odpowiedzi na zobowiązanie powód wskazał, iż domaga się zasądzenia dalszych odsetek umownych po dniu wystawienia wyciągu z ksiąg banku tj. od dnia 08.07.2015 r. do dnia zapłaty, obliczonych od kwoty 475,77 zł. według czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP.
Wskazał nadto, iż w związku z nowelizacją art. 481 kc wysokość tych odsetek nie może od dnia 1.01.2016 r. przekraczać w stosunku rocznym odsetek maksymalnych za opóźnienie. Na rozprawie w dniu 19.05.2016 r. pozwany M. W. przyznał, iż zaciągnął zobowiązanie u pozwanego i nie wywiązał się z niego, przyznając jego wysokość. Sąd ustalił, co następuje: Umową z dnia 28.06.2010 r. (...) Bank Spółka Akcyjna we W. (obecnie (...) Bank (...) Spółka Akcyjna) zawarł z pozwanym M. W. umowę o przyznanie limitu kredytowego i wydanie karty kredytowej F. nr (...) do kwoty 500 zł. w umowie tej określono, iż bank pobiera opłaty i prowizje od prowadzonego rachunku, ustalono również oprocentowanie przyznanego limitu kredytowego, które ustalono jako zmienne.
Limit ten miał być spłacany na podstawie miesięcznie generowanych wyciągów, w wysokości nie mniejszej niż 5% wykorzystanego kapitału w ciągu 12 miesięcy kalendarzowych. Strony przewidziały w umowie możliwość przedłużenia automatycznego umowy na kolejny okres czasu, o ile posiadacz rachunku nie wypowie umowy najpóźniej w terminie 30 dni przed upływem okresu, na jaki umowa została zawarta lub zajdą inne, przewidziane w Regulaminie warunki. Wysokość opłat i prowizji została zawarta w taryfach opłat i prowizji, do której odwoływała się umowa. bezspornedowód: k. 42 - 43 - umowa , k. 24 – 26 v. - taryfy opłat i prowizji, k. 22 – 23 v.
– Regulamin Przyznawania i Korzystania z Limitu Kredytowego FURORA. Pozwany nie wywiązał się z zobowiązania regularnych spłat. bezsporne oraz dowód: k. 16 - 21 - zestawienie operacji na rachunku Wobec braku spłaty zadłużenia powód wypowiedział umowę pozwanemu pismem z dnia 10.04.2015 r. dowód: k. 28 - wypowiedzenie Po stronie pozwanego powstało zadłużenie w łącznej wysokości 787,73 zł, w tym należność główna: 475,77 zł. Bank zastrzegł, iż należne mu są dalsze odsetki umowne w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP dowód: k. 27 - wyciąg z ksiąg banku Obecna nazwa powoda to (...) Bank (...) Spółka Akcyjna we W.. dowód: k. 14 – 15 v. - odpis z KRS Pozwany M.
W. utrzymuje się z prac dorywczych z czego osiąga dochód w wysokości około 200,00 zł. miesięcznie. Jest w trakcie rozwodu z żoną, która wniosła przeciw niemu powództwo o zasądzenie alimentów. W utrzymaniu M. W. pomaga mu rodzina. dowód: k. zeznania M. W. złożone na rozprawie w dniu 19.05.2016 r. k. 57 – 58.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlegało uwzględnieniu w przeważającej części. W niniejszej sprawie roszczenie dochodzone pozwem było bezsporne, pozwany bowiem przyznał fakt zawarcia umowy o przyznanie limitu kredytowego i wydanie karty kredytowej FURORA. Pozwany przyznał także, iż zobowiązanie to nie zostało przez niego spłacone. Z przedłożonych przez stronę powodową dokumentów jednoznacznie wynika zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia. Powód dochodził żądania określonego pozwem na podstawie umowy o przyznanie limitu kredytowego i wydanie karty kredytowej (uregulowanej w ustawie prawo bankowe - art. 69 i n.).
W umowie tej (a także integralnych z nią załącznikach - regulaminie i Taryfie opłat) zostały określone wszystkie niezbędne elementy, a zatem: wysokość kwoty pozostawionej do dyspozycji powoda, sposób jego spłaty, wysokość oprocentowania, jak również wysokość opłat, prowizji i kosztów w przypadku nieterminowego spłacania limitu oraz wysokość opłat i prowizji związanych z prowadzeniem funkcjonalnie sprzężonego z limitem rachunku bankowego. Wobec powyższego Są uwzględnił powództwo co do kwoty 787,73 zł, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Powód w pozwie domagał się także zasądzenia odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia 08.07.2015 r. do dnia zapłaty. Następnie pełnomocnik powoda został zobowiązany do sprecyzowania żądania pozwu w zakresie odsetek umownych, z uwagi na zmianę brzmienia od dnia 01.01.2016 r. przepisów art. 481 kc i 359 kc – w terminie 7 dni, pod rygorem zawieszenia postępowania. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu powód ponownie wskazał, iż domaga się zasądzenia odsetek umownych po dniu wystawienia wyciągu z ksiąg banku tj. od dnia 08.07.2015 r. do dnia zapłaty, obliczonych od kwoty 475,77 zł. według czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP.
Wskazał nadto, iż w związku z nowelizacją art. 481 §2 1 kc wysokość tych odsetek nie może od dnia 1.01.2016 r. przekraczać w stosunku rocznym odsetek maksymalnych za opóźnienie. Z dniem 1 stycznia 2016 roku brzmienie zmieniły art. 359 kc oraz 481 kc. Na mocy tejże zmiany ustawodawca wprowadził rozróżnienie odsetek na odsetki ustawowe (art. 359 kc.) i ustawowe za opóźnienie (art. 481 kc.). Przepis art. 359 § 2 1 kc. określa sytuację, gdy strony umówiły się co do wysokości odsetek wynikających z czynności prawnej - wskazując, iż odsetki te nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych i zostały nazwane jako odsetki maksymalne (ustawowe).
Obecnie odsetki te wynoszą 10 % w stosunku rocznym. W ocenie Sądu, powodowi w niniejszej sprawie należne są odsetki umowne w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia 8.07.2015 r. (data wymagalności) od kwoty należności głównej tj. 475,77 zł. do dnia 31.12.2015 r. - gdyż tak przewidywała umowa zawarta między stronami, a odsetki te zostały ustalone w wysokości maksymalnej - według brzmienia przepisów ustawy na dzień zawierania umowy. Natomiast, z uwagi na zmianę regulacji ustawowej w zakresie odsetek, od dnia 1.01.2016 r., powodowi należne są odsetki umowne w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP z tym zastrzeżeniem, iż wysokość tych odsetek w stosunku rocznym nie może przekraczać odsetek ustawowych maksymalnych (wynikających z treści art. 359 § 2 1 w zw. z § 2 2 kc.).
W ocenie Sądu, powód nie mógł dochodzić od dnia 1.01.2016 r. odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP w wysokości nie przekraczającej odsetek ustawowych maksymalnych za opóźnienie (które obecnie wynoszą 14 procent), bowiem umowa między stronami zawarta była przed dniem 1.01.2016 r. (data wejście w życia ustawy zmieniającej kodeks cywilny w zakresie m. in. art. 359 kc. i art. 481 kc.), a zatem strony nie mogły zastrzec w umowie, iż takie właśnie odsetki będą należne (ustawowe maksymalne za opóźnienie) - bowiem w dniu zawarcia umowy takie rozróżnienie nie było znane (art. 481 § 2 i § 2 1 kc.).
Z tego względu powództwo podlegało oddaleniu w części - co do żądania od 1.01.2016 r. odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP w wysokości wyższej niż dwukrotność odsetek ustawowych maksymalnych (gdyż powód domagał się - w wysokości nie przekraczającej odsetek ustawowych za opóźnienie maksymalnych - których próg tych odsetek został ustalony na wyższym poziomie - obecnie 14 %). O kosztach jak w pkt III wyroku orzeczono na podstawie art. 102 kpc. Przepis ten stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Przytoczona regulacja urzeczywistnia zasadę słuszności i stanowi wyłom w zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu. Nie konkretyzuje ona pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”, toteż ich kwalifikacja należy do sądu, który – uwzględniając całokształt okoliczności konkretnej sprawy – może nie obciążyć strony przegrywającej kosztami procesu. Oceniając, czy zachodzi w niniejszej sprawie wypadek szczególnie uzasadniony Sąd wziął pod uwagę sytuację życiową pozwanego, szczególnie jego sytuację materialną.
Na podstawie zeznań pozwanego M. W. Sąd ustalił, utrzymuje się jedynie z prac dorywczych z czego osiąga dochód w wysokości około 200,00 zł. miesięcznie. Jest w trakcie rozwodu z żoną, która wniosła przeciw niemu powództwo o zasądzenie alimentów. W utrzymaniu M. W. pomaga mu rodzina. w ocenie Sądu zeznania te są prawdziwe i konsekwentne. dlatego też Sąd nie obciążał pozwanego kosztami postępowania. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. Dn. 14.06.2016 r.