Appeal dismissed as late; plaintiff missed statutory deadline for appeal despite claiming lack of notice.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the plaintiff's appeal against the district court's order to return the divorce petition. The plaintiff argued they never received the notice of the order, but the appeal was filed on March 17, 2016, after the statutory deadline expired on March 15. The court ruled that the appeal was procedurally time-barred and could not be cured by a request to restore the deadline, as such requests are mutually exclusive from filing a late appeal.
Legislator headnote
AI generatedArt. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.; Art. 394 § 2 k.p.c.: An appeal filed after the expiration of the statutory period is inadmissible, and a request to restore the deadline cannot be used to cure a late appeal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I ACz 397/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Małgorzata Gawinek Sędziowie: SA Tomasz Żelazowski (spr.) SSO (del.) Krzysztof Górski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa z powództwa K. S. przeciwko H. S. o rozwód na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego w Sądzie Okręgowym w Szczecinie z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt XRC 50/16 p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie. Tomasz Żelazowski Małgorzata Gawinek Krzysztof Górski
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 25 lutego 2016 roku Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Szczecinie zwrócił pozew K. S. przeciwko H. S. o rozwód. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. zarządzono zwrot pozwu, gdyż powód mimo prawidłowego wezwania doręczonego skutecznie wobec podwójnego awizowania przesyłki w dniu 3 lutego 2016 r. w zakreślonym terminie nie uiścił opłaty stałej od pozwu oraz nie wskazał prawidłowego swego numeru PESEL. Zażalenie na powyższe zarządzenie wywiódł powód, który wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Do zażalenia skarżący dołączył pozew wraz z jego odpisem. W uzasadnieniu wskazał, że ani on, ani też żaden z domowników nie otrzymał jakiegokolwiek awiza. Nie było ono też umieszczone w skrzynce pocztowej. O kierowaniu do niego pism dowiedział się dopiero z treści zarządzenia w przedmiocie zwrotu pozwu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie powoda podlegało odrzuceniu jako spóźnione. Zgodnie z treścią art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. Sąd I instancji odrzuca zażalenie, które zostało wniesione po upływie przepisanego terminu. Jeśli powyższego zaniecha, Sąd II instancji na podstawie art. 373 zd. 1 w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c., zobligowany jest takie zażalenie odrzucić. W świetle art. 394 § 2 k.p.c., termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na rozprawie - od ogłoszenia postanowienia.
Przepisy dotyczące postanowień stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego (art. 362 k.p.c.). Wskazany w art. 394 § 2 k.p.c. termin ma charakter ustawowego terminu prekluzyjnego. Oznacza to, po pierwsze, że termin ten nie może być w żaden sposób modyfikowany ani przez strony, ani przez sąd, w szczególności wskutek przyjęcia iż jego bieg rozpoczął się w innym dniu niż miało miejsce jedno ze wskazanych w nim zdarzeń- doręczenie odpisu postanowienia bądź jego ogłoszenie na rozprawie. Brak takiej możliwości sygnalizował Sąd Najwyższy chociażby w postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2004 r. (sygn. akt V CZ 84/04).
Po drugie, upływ tego terminu sąd jest obowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, co z kolei powinno prowadzić do skutku procesowego w postaci wydania postanowienia o odrzuceniu zażalenia na podstawie art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Istotnie jednak, wskazany termin z art. 394 § 2 k.p.c. jest równocześnie terminem procesowym, co z kolei prowadzi do przyjęcia, iż nie ma przeszkód do złożenia wniosku o jego przywrócenie na zasadach określonych w art. 168-169 k.p.c., wśród których podstawową przesłankę stanowi brak winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest możliwe wyłącznie na wniosek strony, która w związku z tym musi być świadoma faktu, iż w rzeczywistości uchybiła terminowi do dokonania przedmiotowej czynności i dopiero chcąc uchylić się od skutków procesowych takiego uchybienia podnosi okoliczności, które mają uprawdopodobnić brak jej winy. Wymóg taki stanowi podstawę ugruntowanego w orzecznictwie poglądu, wedle którego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wzajemnie się wyklucza z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu.
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu środka zaskarżenia opiera się bowiem na założeniu, że został on wniesiony w terminie, natomiast wniosek o przywróceniu terminu wręcz przeciwnie - zakłada, że termin upłynął (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 1999 r., sygn. akt I CKN 1118/98). W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że pismo strony powodowej zatytułowane „zażalenie powoda na zarządzenie o zwrocie pozwu”, zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 17 marca 2016 r. (k. 21v), a więc już po upływie terminu przewidzianego do wniesienia zażalenia, który upłyną z końcem dnia 15 marca 2016 r.
Odpis zarządzenia w przedmiocie zwrotu pozwu został bowiem powodowi doręczony w dniu 8 marca 2016 r., co wynika wprost ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki (karta Również z treści tego pisma wynika, że skarżący zamierza wnieść zażalenie gdyż posługuje się podstawą prawną w postaci art. 394 § 1 pkt 1 k.p.c. i wskazuje że zaskarża zarządzenie przewodniczącego. Należy jednak zauważyć, że Sąd Okręgowy, mając na uwadze okoliczność, że termin określony w art. 394 § 2 k.p.c. do wniesienia zażalenia już upłynął, powinien był również dostrzec w treści tego pisma elementy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i wezwać do wyjaśnienia przez stronę czy może pismo to należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Okoliczność ta nie zmienia faktu, że zażalenie strony pozwanej zostało wniesione po upływie przepisanego terminu w związku z czym Sąd Odwoławczy musiał odrzucić je na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. 397 § 2 k.p.c. Zwrócić należy również uwagę na relację jaka zachodzi pomiędzy wnioskiem o przywróceniem terminu do wniesienia środka zaskarżenia a prawomocnym jego odrzuceniem, na którą trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 listopada 2005 r. (sygn. akt I CZ 130/05), rozstrzygając w przedmiocie apelacji, cyt.: ,,Swoista zależność pomiędzy zażaleniem na odrzucenie apelacji a wnioskiem o przywrócenie terminu w tym się wyraża, iż termin do złożenia wniosku otwiera się dopiero po tym, jak się okaże, iż podstawa odrzucenia apelacji istniała”.
W tym kontekście należy podkreślić, że odrzucenie na chwilę obecną zażalenia strony powodowej nie pozbawia jej możliwości prawa do obrony własnych interesów w sprawie. Marginalnie należy również zauważyć, że zwrot pozwu nie uniemożliwia stronie ponownego wniesienia sprawy do sądu, jeżeli uczyni to w sposób odpowiadający wymogom formalnym. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. 397 § 2 k.p.c. Tomasz Żelazowski Małgorzata Gawinek Krzysztof Górski