Appeal court reversed lower court costs ruling, ordering state to reimburse defendants for chosen counsel fees due to procedural error.

Sygn. akt VII Ka 200/16 Dnia 9 czerwca 2016 r. POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Częstochowie - VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – SSO Bogusław Zając SSO Jerzy Pukas SSO Rafał Olszewski Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Kozieł przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej: D. B. po rozpoznaniu w sprawie:

1. A. C., s. Z. i J. zd. (...) ur. (...) w C., skazanego za przestępstwo z art.18 § 3 k.k. w zw. z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, 2. J. C., c. W. i A. zd, F., ur. (...) w R., skazanej za przestępstwo z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zażalenia wniesionego w dniu 17 maja 2016r. przez obrońcę obojga skazanych na orzeczenie Sądu Okręgowego w Częstochowie w przedmiocie kosztów sądowych, zawarte w pkt 2 i 3 wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 8 kwietnia 2016r., sygn. akt VII Ka 200/16 na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 632a i § 14 ust. 3 i §16 i §17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.

U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z. późn. zm.) oraz w zw. z § 11 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015r., poz. 1800). postanawia 1. zmienić zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego w Częstochowie w przedmiocie kosztów sądowych, zawarte w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 8 kwietnia 2016r., sygn. akt VII Ka 200/16 w ten sposób, że zasądza od Skarbu Państwa na rzecz A. C. i J. C. po 1932 (tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa) złotych dla każdego z nich, tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniu przed Sądami obu instancji;

2. w pozostałej części zaskarżone orzeczenie w przedmiocie kosztów zawarte w pkt 2 w/w wyroku Sądu Okręgowego utrzymuje w mocy.

UZASADNIENIE

Na rozprawie apelacyjnej w dniu 8 kwietnia 2016r. Sąd Okręgowy w Częstochowie w sprawie o sygn. akt VII Ka 200/16 rozpoznawał apelacje wniesione przez Prokuratora, oskarżonych A. C. i J. C., obrońcę obojga oskarżonych i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych M. A., S. A., A. K. i R. K. i wydanym w tym dniu wyroku:

1. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 6 października 2015r., sygn. akt III K 739/12 w zaskarżonej części, tj. w pkt:1,2,3 i 5 i na podstawie art. 439§1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt. 9 k.p.k. umorzył postępowanie w sprawie;

2. zwolnił oskarżycieli posiłkowych M. A., S. A., A. K., R. K. od uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków, obciążając kosztami sądowymi w sprawie Skarb Państwa;

3. orzekł, że koszty procesu z tytułu ustanowienia obrońcy w sprawie ponoszą A. C. i J. C.. Obrońca oskarżonych A. C. i J. C. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie w przedmiocie kosztów sądowych, zawarte w pkt 2 i 3 wskazanego wyżej wyroku, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania karnego, a mianowicie:

1. art. 624 § i k.p.k. w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych oraz art. 632 pkt. 1 k.p.k. w związku z art. 640 k.p.k., poprzez zwolnienie oskarżycieli posiłkowych w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych ponieważ przemawiają za tym względy słuszności, podczas gdy za zwolnieniem oskarżycieli posiłkowych w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych nie przemawiają względy słuszności oraz poprzez nieuzasadnienie w zaskarżonym orzeczeniu jakie względy i względy słuszności przemawiają za zwolnieniem oskarżycieli posiłkowych od kosztów sądowych oraz niepoczynienie żadnych ustaleń na sytuację rodzinną, majątkową i wielkość dochodów oskarżycieli posiłkowych;

2. art. 632a k.p.k. w związku z art. 632 pkt 1 k.p.k. w związku z art. 640 k.p.k poprzez orzeczenie, że koszty procesu w tytułu ustanowienia obrońcy ponoszą A. C. i J. C., podczas gdy nie zaistniały przesłanki do orzeczenia, że koszty procesu w tytułu ustanowienia obrońcy ponoszą A. C. i J. C.. W konkluzji autor zażalenia wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego postanowienia o kosztach w części zwolnienia oskarżycieli posiłkowych od uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków oraz kosztów sądowych w sprawie oraz w części orzekającej, że koszty procesu z tytułu ustanowienia obrońcy w sprawie ponoszą A. C. i J. C. i o uznanie, że oskarżyciele posiłkowi ponoszą zryczałtowaną równowartość wydatków i koszty sądowe oraz koszty procesu z tytułu ustanowienia obrońcy przez A. C. i przez J. C. – za obie instancje, 2. zasądzenie kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego od oskarżycieli posiłkowych, włączywszy w to koszty ustanowienia obrońcy przez A.

C. i J. C. w niniejszym postępowaniu – na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. w związku z art. 640 k.p.k., 3. uwzględnienie w niniejszym postępowaniu zażaleniowym argumentacji zamieszczonej w apelacji obrońcy oskarżonych A. B. z dnia 18 grudnia 2015 r. dotyczącej ujawnienia informacji dotyczącej budowy maszyny do produkcji śliniaków dentystycznych do publicznej wiadomości wskutek ujawnienia praw wyłącznych z patentu PL (...) i prawa ochronnego na wzór użytkowy RU– (...) przysługujących oskarżycielom posiłkowym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie obrońcy A. C. i J. C. jest o tyle zasadne, że skutkowało częściową zmianą zaskarżonego orzeczenia o kosztach i zasądzeniem od Skarbu Państwa na rzecz A. C. i J. C. po 1932 (tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa) złotych dla każdego z nich, tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniu przed Sądami obu instancji, ale z przyczyn innych, niż te, które skarżący wskazał w swoim zażaleniu. I tak – nawet z pobieżnej analizy uzasadnienia Sądu Okręgowego wynika, że wspólnicy spółki cywilnej (...) nie byli uprawnieni do wystąpienia w niniejszej sprawie z subsydiarnym aktem oskarżenia (str. 22 uzasadnienia) i zaistniała sytuacja braku podstaw do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez wspólników tejże spółki, a tym samym spełniona została przesłanka do umorzenia postępowania już na etapie wstępnej kontroli oskarżenia, w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

W tej sytuacji, wobec zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jaką jest brak skargi uprawnionego oskarżyciela, Sąd Okręgowy na podstawie przepisów art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, uchylił wyrok w zaskarżonej części, to jest w punktach 1,2,3,5 i umorzył w tym zakresie postępowanie w sprawie, natomiast na zasadach słuszności zwolnił oskarżycieli posiłkowych M. A., S. A., A. K., R. K. od uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków, obciążając kosztami sądowymi w sprawie, za obie instancje Skarb Państwa i w tym zakresie orzeczenie to jest trafne, bowiem niesłusznym byłoby obciążanie oskarżycieli kosztami, których ci by nie ponieśli, gdyby Sąd I–ej Instancji dostrzegł, że w sprawie zaistniała ujemna przesłanka procesowa, w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co już wówczas winno skutkować umorzeniem postępowania.

Z drugiej strony z orzeczenia o kosztach zawartego w wyroku Sądu Okręgowego wynika, że oskarżyciele ponoszą koszty ustanowienia pełnomocnika, co w realiach niniejszej sprawy uznać należy za słuszne. Natomiast, skoro Sąd Okręgowy orzekał na zasadach słuszności, to konsekwentnie, zgodnie z tą właśnie zasadą winien był zwrócić oskarżonym koszty związane z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniach przed Sądami obu instancji, których ci by nie ponieśli, gdyby w stosownym czasie postępowanie zostało umorzone, gdyż postępowanie karne było prowadzone w sytuacji, gdy od początku stała mu na przeszkodzie negatywna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela i zostało to przeoczone przez Sąd Rejonowy, a niepotrzebne koszty po obu stronach (za wyjątkiem kosztów poniesionych przez oskarżycieli w związku z ustanowieniem pełnomocnika) spowodowane zostały na skutek ewidentnego błędu organu procesowego i niesłuszne byłoby obciążanie zryczałtowaną równowartością wydatków oskarżycieli i odmówienie oskarżonym zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w całym procesie.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 8 kwietnia 2016 roku, sygn. akt VII Ka 200/16 w ten sposób, że zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonych A. C. i J. C. po 1932 (tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa) złotych dla każdego z nich, tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniach przed Sądami obu instancji, przy czym za postępowanie przed Sądem Rejonowym każdemu z oskarżonych należy się po 1092 złote, na którą to sumę składa się kwota 420 złotych za obronę przed Sądem Rejonowym w postępowaniu zwyczajnym, przy czym stawka ta ulega podwyższeniu za każdy następny dzień (rozprawę) o 20% stawki minimalnej, czyli o 84 złote.

W przedmiotowej sprawie odbyło się 9 terminów rozpraw w dniach 30.01, 27.03, 3.06, 7.08 i 2.10. – wszystkie w 2014 roku oraz w dniach 14.04., 26.05., 22.06. i 22.09. – wszystkie w 2015 (w dniu 22 czerwca 2015 roku sprawa została wprawdzie odroczona, ale stawił się na nią obrońca obojga oskarżonych i był gotów do podjęcia obrony) i za pierwszy termin należy się 420 złotych plus 84 złotych za 8 następnych terminów (672zł), co łącznie daje kwotę 1092 złotych. W tym zakresie podstawę prawną dokonanego wyliczenia stanowi przepis § 14 ust. 3 i §16 i §17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.

U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z. późn. zm.). Natomiast za postępowanie przed Sądem Okręgowym każdemu z oskarżonych należy się po 840 (osiemset czterdzieści) złotych. W tym zakresie podstawę prawną dokonanego wyliczenia stanowi przepis § 11 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015r., poz. 1800). Zatem łączne wydatki poniesione przez każdego z oskarżonych na ustanowienie obrońcy z wyboru w obu instancjach stanowią kwotę 1932 złotych (1092 zł za pierwszą instancję i 840 złotych za drugą instancję).

Mając na uwadze całość powyższych rozważań, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.