Court dismisses appeal against lease termination and award of damages based on late payment and breach of contract.

Sygn. akt I ACa 1752/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Beata Wolfke-Kobzar (spr.) Sędziowie: SSA Ewa Głowacka SSO del. Krzysztof Rudnicki Protokolant: Beata Grzybowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. we W. przeciwko Przedsiębiorstwu (...) spółka z o.o. w S., J. T. i D. T. (1) o zapłatę na skutek apelacji pozwanych J. T. i D. T. (1) od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt I C 906/12 1. oddala apelację;

2. zasądza od pozwanych J. T. i D. T. (1) solidarnie na rzecz strony powodowej 2.700 zł kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE

Powód – (...) S.A. we W. wystąpił przeciwko Przedsiębiorstwu (...) sp. z o.o. w S. (pozwany 1) J. T. (pozwany ad.2) oraz D. T. (1) (pozwany ad.3) z żądaniem solidarnej zapłaty 126.293,29 zł z odsetkami. Żądanie to powód wywodził z weksla wystawionego przez pozwanego 1 na zlecenie (...) S.A. na zabezpieczenie roszczeń z umowy leasingu. Od wydanego w sprawie nakazu zapłaty pozwani ad.2 i ad.3 wnieśli zarzuty. Pozwany D. T. (2) przyznał podpisanie weksla, zakwestionował jednak legitymację czynną powoda, podnosząc brak indosowania weksla i upoważnienia do jego wypełnienia.

Zarzucił także wypełnienie weksla niezgodnie z deklaracją, mimo nieskutecznego rozwiązania umowy leasingu, a nadto podważył uwzględnioną w rozliczeniu wartość przedmiotu leasingu. Pozwany J. T. podniósł tożsame zarzuty, dodatkowo wskazując, że nie odpowiada z weksla, natomiast jego odpowiedzialność subsydiarna jako wspólnika Spółki jawnej (poręczającej weksel) materializuje się dopiero w razie bezskuteczności egzekucji w stosunku do tej spółki. Sąd Okręgowy ustalił: Na podstawie umowy z 15.03.2007 r. (...) S.A. oddał w leasing spółce (...) ciągnik siodłowy, z obowiązkiem zapłaty m.in. czynszu incjalnego i rat leasingowych.

Umówiono się, że w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek raty o minimum 14 dni leasingodawca będzie mógł poza naliczeniem odsetek w podwójnej wysokości ustawowej, wypowiedzieć umowę po uprzednim wyznaczeniu terminu dodatkowego. Wówczas leasingodawca miał prawo przejąć przedmiot leasingu i żądać odszkodowania równego pozostałym ratom, kosztami windykacji równemu 20 % tej kwoty i wartości depozytu gwarancyjnego z zastrzeżeniem, że łączna suma odszkodowania nie będzie niższa niż pozostały kapitał z umowy, rozumiany jako wartość ofertowa sprzętu pomniejszona o kapitał już spłacony.

Nadto odszkodowanie ulegało pomniejszeniu o cenę uzyskaną ze sprzedaży sprzętu w przetargu, o ile nastąpi w ciągu 90 dni od przejęcia. Jeśli sprzęt nie byłby wystawiany na przetarg, odszkodowanie miało być pomniejszone o wartość wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę. Należności z umowy były zabezpieczone wekslem in blanco wystawionym przez (...), który upoważnił leasingodawcę do jego wypełnienia sumą zadłużenia z umowy z jakiego bądź tytułu. Weksel poręczyli pozwany ad.3 oraz P.H. (...) spółka jawna reprezentowana przez pozwanego ad.2.

Małżonki obu z nich wyraziły zgodę na poręczenie. W dniu 14.05.2008 r. leasingodawca rozwiązał umowę z pozwanym ad.1 z uwagi na spóźnienie w zapłacie 13 raty, mimo wyznaczenia dodatkowego terminu. Ciągnik siodłowy został leasingodawcy zwrócony, następnie wyceniony na 30.200 zł i sprzedany bez przetargu za 30.800 zł. Jego wartość rynkowa 23.01.2009 r. wynosiła 91.300 zł netto. W dniu 25.01.2010 r. (...) Fundusz (...) sprzedał powodowi szereg wierzytelności, które skonkretyzowano w tabeli załączonej do umowy. Sporną wierzytelność oznaczono numerem umowy ( (...)) i osobą dłużnika.

Przy cesji powoda reprezentował należycie umocowany pełnomocnik Jednocześnie leasingodawca indosował na powoda weksel in blanco, co nastąpiło przez umieszczenie na wekslu pieczęci i własnoręcznych podpisów reprezentantów indosanta (Sąd wskazuje dokumenty potwierdzające ich uprawnienia). O przelewie poinformował leasingobiorcę leasingodawca, zaś o wypełnieniu weksla – powód, przy czym informację skierował także do poręczycieli. Mimo wezwania do wykupu weksla zapłata nie nastąpiła. Przy takich ustaleniach Sąd Okręgowy przyjął, że powództwo zasługuje na uwzględnienie co do zasady i częściowo co do wysokości.

Sąd Okręgowy za dowiedzioną uznał legitymację czynną powoda jako indosatariusza weksla i cesjonariusza objętej nim wierzytelności, z tym, że odpowiedzialność pozwanego ad.1 wywiódł z art. 31 ksh. Sąd Okręgowy nie uwzględnił podniesionych przez pozwanych ad.2 i ad.3 zarzutów ze stosunku podstawowego, wskazując na skuteczność wypowiedzenia umowy leasingu jako poprzedzonego stosownym opóźnieniem w zapłacie raty leasingowej oraz wyznaczeniem terminu dodatkowego. Sąd Okręgowy podzielił natomiast zarzut zaniżenia wartości przedmiotu leasingu i bazując na opinii biegłego o wartość zaniżenia skorygował wartość wierzytelności powoda.

W konsekwencji wyrokiem z 3.09.2014 r. Sąd Okręgowy uchylił w całości nakaz zapłaty w stosunku do pozwanych ad.2 i ad.3 i zasądził na rzecz powoda solidarnie od tych pozwanych 65.793,29 zł z odsetkami ustawowymi od 24.04.2010 r. zastrzegając, że ich odpowiedzialność jest solidarna z pozwanym ad.1 oraz, że pozwany ad.2 ma prawo powoływać się w egzekucji na ograniczenie swojej odpowiedzialności (pkt I i II). Dalej idące powództwo Sąd Okręgowy oddalił (pkt III), koszty procesu zniósł wzajemnie (pkt IV), zaś brakującymi kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa (pkt V).

Pozwani ad.2 i 3 zaskarżyli wyrok „w części utrzymującej nakaz zapłaty” oraz co do kosztów procesu. Wnosząc o uchylenie wobec nich nakazu i oddalenie powództwa oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w apelacji zarzucili: I. błąd w ustaleniach faktycznych przez uznanie: - że powód jest czynnie legitymowany w sprawie; - że skutecznie rozwiązano umowę leasingu; - że weksel wypełniono zgodnie z deklaracją wekslową; - że przedstawiona z naruszeniem art. 495 § 3 kpc umowa cesji i określa skonkretyzowaną i zindywidualizowaną wierzytelność, II. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 495 § 3 kpc przez dopuszczenie spóźnionych dowodów w postaci umowy cesji, odpisu KRS, pełnomocnictwa dla D.

G. i „numerycznego wykazu oddziałów”, odpisu z rejestru handlowego i pełnomocnictw dla A. J. i W. O.. W uzasadnieniu apelacji pozwani podnieśli, że sprawę rozpoznawano w okresie obowiązywania art. 495 § 3 kpc. Powód domagał się oddalenia apelacji i przyznania mu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył: Zarzut braku podstaw dla rozwiązania umowy leasingu łączącej (...) S.A. z pozwanym ad.1 jest oczywiście nietrafny. Jest w sprawie niesporne, że pozwany leasingodawca zalegał z zapłatą 13. raty powyżej 14 dni, zaś w apelacji pozwani nie kwestionowali ustalenia Sądu I instancji o wypełnieniu przez leasingodawcę obowiązku wyznaczenia leasingobiorcy dodatkowego terminu na zapłatę, co według art. VIII pkt 44 umowy leasingu warunkowało jej wcześniejsze rozwiązanie.

Zauważyć też trzeba, że leasingobiorca nie zaskarżył nakazu i wydał leasingodawcy przedmiot leasingu. Kwestionując dalsze ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego pozwani nie podważają ich wartości merytorycznej, ani nie kwestionują rzetelności i miarodajności dowodów stanowiących podstawę tych ustaleń. Zarzucają natomiast naruszenie obowiązującego w niniejszym postępowaniu z mocy art. 495 § 3 kpc nakazu pominięcia spóźnionych dowodów. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że choć w punkcie II petitum apelacji powyższy zarzut pozwani odnoszą do szeregu wymienionych tam dokumentów, w istocie wiążą go jedynie ze skutecznością przelewu, a wprost, z wymogiem skonkretyzowania i zindywidualizowania cedowanej wierzytelności (pkt I ust. 2 petitum apelacji i jej uzasadnienie).

Należy tymczasem wskazać, że umowa przelewu wierzytelności była zawierana przez powoda z leasingodawcą, bez udziału pozwanego ad.1 i bez wymogu jego zgody na cesję. Co oczywiste, również pozwani ad.2 i ad.3 pozostawali poza tą umową. Skuteczność przelewu jest więc kwestią do rozstrzygnięcia między cedentem a cesjonariuszem i gdy nie ma między nimi sporu w tej kwestii, ingerencja w tę relację i kontrola skuteczności cesji przez dłużnika – jeśli w jego umowie cedentem cesji nie zakazano ani nie wprowadzono wymogu uzyskania jego zgody – jest wyłączona.

Tym samym w niniejszym postępowaniu wystarczającym dowodem przejścia na powoda przewidzianej w umowie leasingu wierzytelności odszkodowawczej z tytułu wcześniejszego rozwiązania jest skierowane do pozwanego ad.1 oświadczenie jej zbywcy ( (...) S.A.) z 25.01.2010 r., które powód złożył już przy pozwie (k. 86). Decydujące znaczenie – głównie dla dłużnika i dla jego ochrony – oświadczeń czy informacji pochodzących od zbywcy wierzytelności znajduje zresztą potwierdzenie w art. 512 i art. 515 kc. Sąd Apelacyjny uznał więc, że wsparcie przez Sąd Okręgowy istotnych ustaleń faktycznych także dowodami zaoferowanymi przez powoda z przekroczeniem terminu z wiążącego w niniejszym postępowaniu art. 495 § 3 kpc nie stanowiło uchybienia procesowego rzutującego na wynik sprawy.

W konsekwencji jako trafne należało ocenić ustalenie o przejściu na powoda zarówno w/w wierzytelności jak i zabezpieczającego ją weksla, co przy niezasadności zarzutu nieskuteczności rozwiązania umowy leasingu oraz braku w apelacji zarzutów do wartości należnego obecnie powodowi odszkodowania przesądziło o oddaleniu apelacji na podstawie art. 385 kpc. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono po myśli art. 98 kpc. bp