Social court dismisses refund claim when insured person works while on sick leave without proof.

Sygn. akt IV U 50/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Maja Snopczyńska Protokolant : Karolina Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 roku w Ś. sprawy z odwołania M. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) (...) z dnia (...) o zwrot zasiłku chorobowego zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) i (...) z dnia (...) i ustala brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego opisanego w tych decyzjach.

UZASADNIENIE

Powód M. S. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) zobowiązującej go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie brutto 13.834,47 zł za okres od (...). W uzasadnieniu podniósł, że w okresie pobierania zasiłku chorobowego nie uczestniczył w żadnych zajęciach szkolnych ani radach pedagogicznych i nie podpisywał list obecności. Wobec powyższego powód wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania.

W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji i podniesiono, że w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy w w/w okresie z tytułu zatrudnienia w Szkole Podstawowej nr (...) w N., powód świadczył pracę na rzecz Zespołu (...) w N.. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. S. w okresie od (...) zatrudniony był w Liceum Ogólnokształcącym im. H. S. w N. jako nauczyciel nauczania indywidualnego w wymiarze 5 godzin tygodniowo. W tym samym czasie zatrudniony był również w Szkole Podstawowej nr (...) i 7 w N., przy czym głównym miejscem pracy powoda była Szkoła Podstawowa nr (...).

W okresie od (...) roku powód przebywał na zwolnieniu lekarskim na skutek komplikacji po przeprowadzonej operacji. W w/w okresie powód pobierał zasiłek chorobowy. Dowód: - akta ZUS- w załączeniu - zeznania powoda k. 11v. W świadectwie pracy powoda wystawionym przez Liceum Ogólnokształcące im. H. S. w N. nie wykazano chorobowego za okres od dnia (...) roku. Ze względu na upływ czasu szkoła nie dysponuje dziennikami lekcyjnymi z roku szkolnego 1999/2000, w których można sprawdzić czy w danym okresie nauczyciel świadczył pracę.

Dowód: - akta ZUS – w załączeniu; -pismo Liceum Ogólnokształcącego w N. z dnia 24.02.2016r. k. 8; - zeznania powoda k. 11v. Decyzją z dnia (...) pozwana zobowiązała powoda do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 13.834,4 zł za okres od (...) Dowód: akta ZUS – w załączeniu W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył: Odwołanie podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 roku , poz. 121 ze zmianami) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust.

11. Zgodnie zaś z art. 84 ust 2 powyżej cytowanej ustawy za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.

Natomiast art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2014r. poz. 159) stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Interpretując powyższe przepisy Sąd zważył, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w sposób jednoznaczny wskazał, że przesłanką utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego jest wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności pracy zarobkowej.

Innymi słowy, po pierwsze ubezpieczony, aby naruszyć przepisy ustawy chorobowej musi wykonywać pracę, a zatem być aktywnym pracownikiem, a po wtóre samo otrzymywanie wynagrodzenia za pracę nie wystarcza aby sprzeciwić się przepisom ustawy. Chodzi bowiem o naruszenie stanu niezdolności do pracy i w dalszej konsekwencji podważenie zasadności przyznania zasiłku chorobowego. Zwolnienie lekarskie przewidziane na okoliczność niezdolności do pracy jest zaświadczeniem o tym, że w okresie w nim przewidzianym ubezpieczony nie może wykonywać pracy.

Niewskazana jest zatem aktywność polegająca na świadczeniu pracy. Bierne otrzymanie natomiast świadczenia związanego z zatrudnieniem jest kwestią powiązaną z zatrudnieniem, ale nie równoważną z pozostaniem aktywnym w sferze świadczenia pracy przez ubezpieczonego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. 17 powołanej ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku. Jak wynika z treści powołanego przepisu utrata prawa do zasiłku łączy się z aktywnością zawodową ubezpieczonego polegającą na podejmowaniu przez niego czynności związanych z pracą zarobkową.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na stwierdzenie, aby powód takową pracę wykonywał. Jak wynika z zeznań powoda, przebywanie na zwolnieniu lekarskim spowodowane było komplikacjami pooperacyjnymi i z uwagi na stan zdrowia nie był w stanie we wskazanym okresie świadczyć pracy u żadnego z trzech pracodawców. Ponadto przyznał, że o fakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim poinformował Liceum Ogólnokształcące w N.. Wprawdzie z pisma tego liceum z dnia (...) roku wynika, że w dokumentach (świadectwie pracy i zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu) nie ma wykazanego chorobowego za okres od dnia (...) to okoliczność ta nie świadczy jednocześnie o tym, że powód w tym okresie świadczył pracę zarobkową na rzecz tego pracodawcy, tym bardziej iż treści tego pisma wynika również, że szkoła nie dysponuje obecnie dziennikami lekcyjnymi z roku szkolnego 1999/2000, w których można sprawdzić czy w danym okresie nauczyciel świadczył pracę.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Tym samym strona pozwana powinna wykazać, że w okresie pobierania zasiłku chorobowego powód wykonywał pracę. Okoliczność ta nie została wykazana, gdyż – pomimo treści pisma Liceum Ogólnokształcącego w N. brak jest jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby wykonywanie przez powoda obowiązków pracowniczych w spornym okresie. W niniejszej sprawie nie zostały spełnione również przesłanki art. 84 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 roku, gdyż strona pozwana nie wykazała, aby powód pouczony został o braku prawa do pobierania świadczeń.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż brak było materialnej podstawy żądania od powoda zwrotu świadczeń i na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję ustalając brak obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego.