Social security court grants early pension for heavy labor but rejects retroactive date claim due to procedural filing rules.
Legislator summary
AI generatedThe court granted the plaintiff's appeal to recognize the right to an early pension based on fifteen years of special working conditions. While the Social Insurance Fund had incorrectly excluded a specific work period, the court validated the claim by confirming the plaintiff met all statutory requirements. However, the court denied the request for a retroactive start date, ruling that benefits must commence from the month of the formal application rather than the date conditions were met.
Legislator headnote
AI generatedArt. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 129 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: The court must verify the factual basis for special working conditions but cannot grant benefits retroactively to a date prior to the month of the applicant's formal request.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt VII U 1507/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: Urszula Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. w Warszawie sprawy J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o wcześniejszą emeryturę na skutek odwołania J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 31 lipca 2015 r. znak: ENS/(...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje J. S. prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 1 lipca 2015 roku, 2. oddala odwołanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz J. S. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
UZASADNIENIE
J. S. w dniu 16 września 2015r. złożył do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W., odwołanie od decyzji z dnia 31 lipca 2015r., znak: ENS/(...), odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury wskazując, że na dzień 1 stycznia 1999r. posiadał 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz 15 lat pracy w warunkach szczególnych (odwołanie z dnia 9 września 2015r., k. 2 a.s.). W toku postępowania pełnomocnik ubezpieczonego w piśmie procesowym z dnia 14 grudnia 2015r. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do emerytury oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powołując się między innymi na ogólnikowy charakter uzasadnienia decyzji organu rentowego świadczący o tym, że nie zostało z należytą starannością przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie ustalenia, czy J.
S. przysługuje prawo do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.). Pełnomocnik ubezpieczonego podniosła, że Zakład uwzględnił ubezpieczonemu okres pracy w warunkach szczególnych przypadający w okresie od 1 października 1992r. do 31 grudnia 1998r. w Przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o. w wymiarze 4 lat, 8 miesięcy i 1 dnia. Nie uwzględnił natomiast pracy ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o. od 18 maja 1976r. do 30 września 1992r. podnosząc, że w świadectwie pracy za ten okres (operator żurawi samojezdnych kołowych) podano inne stanowisko niż w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych (kierowca samochodu ciężarowego).
Takie stanowisko organu rentowego nie jest jednak precyzyjne, bowiem w świadectwie pracy w warunkach szczególnych wskazano stanowisko „kierowca samochodu ciężarowego – operator dźwigu”. Pracodawca wskazał przy tym, że stanowisko to wymienione jest w wykazie A, dział VIII, poz. 2 pkt 2 stanowiącym załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach. W tym samym Zarządzeniu w Dziale V, poz. 3 pkt 4 wymieniona została praca „maszynistów żurawi samojezdnych kołowych i gąsienicowych”, czyli taka jaka figuruje w świadectwie pracy J.
S. z dnia 31 stycznia 1999r. Rozbieżności pomiędzy świadectwem pracy a świadectwem pracy w warunkach szczególnych, na które wskazał organ rentowy – zdaniem strony odwołującej – nie mogą przesądzać o fałszywości twierdzenia, że J. S. w okresie od 18 maja 1976r. do 30 września 1992r. zatrudniony był w warunkach szczególnych. W szczególności organ rentowy nie wziął pod uwagę, że ubezpieczony w tym samym zakładzie - Przedsiębiorstwie (...) był zatrudniony najpierw jako kierowca samochodu ciężarowego, a następnie zmienił stanowisko na operatora żurawi samojezdnych, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji pracowniczej.
Pełnomocnik ubezpieczonego zwróciła również uwagę, że w dokumentach przedstawionych przez J. S. za okres od 1 października 1992r. do 31 grudnia 1998r. istnieją rozbieżności pomiędzy treścią świadectwa pracy i świadectwa pracy w warunkach szczególnych, podobne do tych dotyczących okresu wcześniejszego. Rozbieżności te jednak w odniesieniu do w/w okresu zatrudnienia, nie wzbudziły wątpliwości organu rentowego (pismo pełnomocnika ubezpieczonego z dnia 14 grudnia 2015r., k. 27 – 32 a.s.). Na rozprawie w dniu 31 marca 2016r. pełnomocnik J.
S. wnioskowała o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury od dnia 10 czerwca 2015r. (e-protokół z dnia 31 marca 2016r., k. 66 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 ( 14) § 1 k.p.c., a w przypadku złożenia również odwołania od decyzji z dnia 9 października 2015r., znak: ENS/(...), wnioskował o umorzenie postępowania odnośnie zaskarżonej decyzji z dnia 31 lipca 2015r. w takim zakresie, w jakim została zmieniona decyzją z dnia 9 października 2015r.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie spełnił przesłanki co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Na podstawie przedstawionych dokumentów Zakład uznał za udowodniony okres pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych w wymiarze 4 lat, 8 miesięcy i 1 dnia przypadający od 1 października 1992r. do 31 grudnia 1998r. z wyłączeniem okresów nieskładkowych. Nie został zaś uwzględniony okres od 18 maja 1976r. do 30 września 1992r., kiedy J.
S. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...), a to z powodu rozbieżności w dokumentach. W świadectwie pracy z dnia 31 stycznia 1999r. zostało wskazane stanowisko ubezpieczonego - operator żurawi samojezdnych kołowych, natomiast w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 16 czerwca 1999r. stanowisko kierowca samochodu ciężarowego. Wobec powyższego organ rentowy zaskarżoną decyzją z dnia 31 lipca 2015r. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Następnie w dniu 9 października 2015r. została wydana decyzja zmieniająca wcześniejszą decyzję w części dotyczącej uzasadnienia, w której organ rentowy wskazał, że J.
S. legitymuje się dwudziestopięcioletnim okresem składkowym i nieskładkowym (ogólny staż ubezpieczonego wyniósł 25 lat, 2 miesiące i 15 dni) (odpowiedź ZUS na odwołanie z dnia 15 października 2015r., k. 9 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: J. S. ur. (...), ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową w R. w zawodzie mechanik maszyn rolniczych (odpis świadectwa szkolnego, k. 138 – 139 akt osobowych). W dniu 13 października 1973r. złożył do Przedsiębiorstwa (...) w W. podanie o przyjęcie do pracy w charakterze montera sieci cieplnych (podanie z dnia 13 października 1973r., k. 135 akt osobowych).
Od dnia 22 października 1973r. został zatrudniony u tego pracodawcy na stanowisku montera (angaż z dnia 22 października 1973r., k. 35 – 36 akt osobowych). Następnie powierzono mu pracę: - od 1 kwietnia 1974r. – montera - kierowcy samochodów dostawczych, a nadto wykonywanie czynności dodatkowych w formie stałego nadzoru przy czynnościach załadunkowych i rozładunkowych; - od 1 czerwca 1975r. – maszynisty wózków widłowych spalinowych; - od 1 października 1975r. – kierowcy samochodów dostawczych, a nadto wykonywanie czynności dodatkowych w formie stałego nadzoru przy czynnościach załadunkowych i rozładunkowych (wniosek z dnia 25 marca 1974r., k. 38 akt osobowych, pismo pracodawcy z dnia 2 czerwca 1975r., k. 39 akt osobowych, pismo pracodawcy z dnia 30 marca 1974r., k. 37 akt osobowych, pismo pracodawcy z dnia 1 kwietnia 1974r., k. 40 akt osobowych, karta zatrudnienia, k. 148 akt osobowych, umowa o prace dodatkowe, k. 145 – 146 i 139 akt osobowych, pismo pracodawcy z dnia 14 października 1975r., k. 131 akt osobowych, wniosek w sprawie zmiany stawki godzinowej z dnia 9 października 1975r., k. 133 akt osobowych, wniosek o zmianę stanowiska z dnia 18 maja 1976r., k. 121 akt osobowych, protokół Zakładowej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia 30 maja 1975r., k. 134 akt osobowych).
W dniu 18 maja 1976r. J. S. został poddany egzaminowi kwalifikacyjnemu w związku z propozycją zmiany stanowiska na maszynistę dźwigu samojezdnego. Z uwagi na uzyskanie wyniku pozytywnego w w/w dacie pracodawca powierzył mu obowiązki maszynisty dźwigu samojezdnego (pismo pracodawcy z dnia 29 maja 1976r., k. 34 akt osobowych, protokół Zakładowej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia 18 maja 1976r., k. 143 akt osobowych). Kolejny egzamin kwalifikacyjny jakiemu został poddany ubezpieczony, miał miejsce w dniu 7 lipca 1977r. (protokół z egzaminu kwalifikacyjnego z dnia 7 lipca 1977r., k. 130 akt osobowych).
Po jego złożeniu, od dnia 1 sierpnia 1977r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu stanowisko maszynisty żurawi samojezdnych kołowych ( karta zatrudnienia, k. 148 akt osobowych). W kolejnych latach nie ulegało ono zmianie, zmieniały się jedynie stawki zaszeregowania i wysokość dodatków, jakie wypłacano J. S.. J. S. pracował jako maszynista – operator żurawi samojezdnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie wykonywał innych czynności (karty zatrudnienia, k. 150 – 154 akt osobowych, opinia o pracowniku z dnia 29 marca 1979r., k. 125 akt osobowych, informacje o zmianie zasad wynagradzania, k. 123, k. 120, k. 117, k. 115, k. 103 - 111, k. 100, k. 98 – 99, k. 89 – 92, k. 87, k. 20 – 33 akt osobowych, wnioski w sprawie przeszeregowania, k. 95 – 96, k. 102 akt osobowych, zeznania świadka Z.
S., e-protokół z dnia 15 stycznia 2016r., k. 48 a.s., zeznania świadka G. J., e-protokół z dnia 15 stycznia 2016r., k. 48 a.s., zeznania świadka J. O., e-protokół z dnia 15 stycznia 2016r.). W dniu 11 marca 1979r. Ministerstwo Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych wydało J. S. uprawnienia klasy drugiej w specjalności żurawie samochodowe samojezdne i samochodowe o wielkości do 25 ton (odpis uprawnień, k. 50 akt osobowych). Pismem z dnia 10 lutego 1983r. pracodawca powiadomił J. S., że na podstawie Zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 5 października 1982r. zostaje zaliczony do pierwszej kategorii zatrudnienia (pismo pracodawcy z dnia 10 lutego 1983r., k. 119 akt osobowych).
W dniu 30 września 1992r. stosunek pracy J. S. w Przedsiębiorstwie (...) w W., później przekształconym w Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. w W., został rozwiązany w związku z porozumieniem zakładów (podanie z dnia 28 września 1992r., k. 41 akt osobowych, pismo z dnia 30 września 1992r., k. 155 akt osobowych, świadectwo pracy z dnia 31 stycznia 1999r., k. 1 akt osobowych). Od dnia 1 października 1992r. J. S. zawarł umowę o pracę na czas nieokreślony z (...) Sp. z o.o. w W.. Na jej podstawie został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na takim stanowisku jak poprzednio, tj. operatora żurawi samojezdnych kołowych (umowa o pracę z dnia 1 października 1992r., k. 9 akt osobowych).
Na tym stanowisku pracował do daty 28 lutego 1999r., kiedy to umowa o pracę została rozwiązana z powodu upadłości pracodawcy (zeznania świadka Z. S., e-protokół z dnia 15 stycznia 2016r., k. 48 a.s., zeznania świadka G. J., e-protokół z dnia 15 stycznia 2016r., k. 48 a.s., zeznania świadka J. O., e-protokół z dnia 15 stycznia 2016r., k. 48 a.s., rozwiązanie umowy o pracę, k. 8 i 43 akt osobowych, informacje o zmianie wysokości uposażenia, k. 12 – 19 akt osobowych, świadectwo pracy z dnia 27 lutego 1999r., k. 3 akt osobowych).
Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w W. wystawiła J. S. świadectwo pracy w warunkach szczególnych, w którym zaświadczyła, że ubezpieczony od 1 października 1992r. do 28 lutego 1999r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy, operatora dźwigu samochodowego na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego wymienionym w wykazie A, Dział VIII, poz. 2 pkt 2 stanowiącym załącznik do Zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach podległych ministrowi Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w warunkach szczególnych (świadectwo pracy w warunkach szczególnych, k. 17 t.
II a.r.). Taki sam dokument ubezpieczony otrzymał również od Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o. w W., które potwierdziło pracę ubezpieczonego jako kierowcy samochodu ciężarowego, wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 18 maja 1976r. do 30 września 1992r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego – operatora dźwigu wymienionym w wykazie A, Dział VIII, poz. 2 pkt 2 stanowiącym załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach podległych ministrowi Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w warunkach szczególnych (świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 16 czerwca 1999r., k. 19 t.
II a.r.). W dniu 1 lipca 2015r. J. S. złożył w organie rentowym wniosek o wcześniejszą emeryturę wraz z informacją dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych, umowami zlecenia, ZUS RMUA, zaświadczeniami z Urzędu Pracy, świadectwami pracy oraz świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych (wniosek wraz z załącznikami, k. 1-60 a.r.). Na podstawie dowodów uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania organ rentowy przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999r.: okresy składkowe w wymiarze 23 lat, 7 miesięcy i 11 dni oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 1 roku, 7 miesięcy i 4 dni, tj. staż sumaryczny w wymiarze 25 lat, 2 miesięcy i 15 dni oraz staż w szczególnych warunkach w wymiarze 4 lat, 8 miesięcy i 1 dnia (karta przebiegu zatrudnienia, k. 63, t.
II a.r.). Jednocześnie organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie spełnił warunków wynikających z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.), ponieważ na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił okresu co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Jako okresy pracy w warunkach szczególnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił okres zatrudnienia od dnia 1 października 1992r. do dnia 31 grudnia 1998r., nie uwzględnił natomiast okresu od dnia 18 maja 1976r. do dnia 30 września 1992r., gdyż w świadectwie pracy i świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych za ten okres występują rozbieżności odnośnie stanowiska pracy. Dodatkowo organ rentowy wskazał, że J. S. nie udokumentował wymaganego 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego. W związku z tym, decyzją z dnia 31 lipca 2015r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. odmówił J. S. prawa do wnioskowanego świadczenia (decyzja ZUS z dnia 31 lipca 2015r., znak: ENS/(...), k. 61 – 62 t. II a.r.). J. S. odwołał się od powyższej decyzji (odwołanie z dnia 9 września 2015r., k. 2 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kolejną decyzją z dnia 9 października 2015r., znak: ENS/(...), zmienił decyzję z dnia 31 lipca 2015r. w części dotyczącej uzasadnienia, w ten sposób, że przyjął, iż jedynym powodem odmowy przyznania świadczenia J.
S. jest brak udokumentowanego 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych bądź w szczególnym charakterze. Jeśli chodzi zaś o ogólny staż pracy, to Zakład wskazał, że ubezpieczony spełnił ten warunek (decyzja ZUS z dnia 9 października 2015r., znak: ENS/(...), k. 67 - 68 t. II a.r.). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie niekwestionowanych przez strony dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych i aktach osobowych ubezpieczonego. Ponadto Sąd Okręgowy za podstawę ustaleń faktycznych przyjął wiarygodne zeznania świadków J.
O., Z. S. i G. J., którzy przez wiele lat pracowali w tym samym zakładzie pracy, w którym zatrudniony był J. S. i potwierdzili wynikające z akt osobowych okoliczności pracy J. S. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora – maszynisty żurawi samojezdnych kołowych. Zdaniem Sądu z uwagi na spójność zeznań świadków i dokumentów, nie było podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Sąd na podstawie art. 302 k.p.c. pominął dowód z przesłuchania stron. Pełnomocnik J. S. i sam ubezpieczony wnioskowali, by Sąd nie przeprowadzał tego dowodu z uwagi na stan zdrowia ubezpieczonego, który utrudnia mu składanie zeznań, a nadto w związku z tym stanem ubezpieczony nie wszystko pamięta.
Zdaniem Sądu, z uwagi na wskazane okoliczności oraz wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dowodami z dokumentów i zeznaniami świadków, uzasadnione było uwzględnienie powyższego wniosku.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie J. S. od decyzji organu rentowego z dnia 31 lipca 2015r., znak: ENS/(...), jako zasadne zasługiwało na uwzględnienie. Art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) wskazuje, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Przy określaniu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie ma żadnej swobody. Prace te ściśle i jasno zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. z 1983r., Nr 8, poz. 43) – zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie wieku emerytalnego. Na wykazach prac zawartych w tym akcie prawnym, nie kończą się jednak ograniczenia dotyczące uprawnień z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Aby daną pracę uznać za wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownik musi ją wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy. Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien:
1. posiadać 25-letni okres zatrudnienia, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia);
2. wykonywać pracę wymienioną w wykazie A ( Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiem do rozporządzenia;
3. osiągnąć wiek emerytalny wynoszący 60 lat (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz 4. być zatrudnionym przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1997 roku, II UKN 417/97 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 roku, II UKN 598/00).
Świadectwo pracy w warunkach szczególnych jest jednak dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 245 k.p.c. i nie stanowi dowodu tego co zostało w nim odnotowane. Taki walor mają wyłącznie dokumenty urzędowe, do których w myśl stosowanego a contrario art. 244 § 1 k.p.c. nie zalicza się świadectwa pracy, skoro nie zostało sporządzone przez organy władzy publicznej ani inne organy państwowe (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 grudnia 2013r., III AUa 783/13, Lex nr 1409118). Dodatkowo należy podkreślić, że w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego w sprawie przyznania uprawnień do emerytury w wieku obniżonym, dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do świadczenia.
W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być więc udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego. W rozpatrywanej sprawie jedyną okolicznością, co do której istniał spór między stronami, było to, czy ubezpieczony legitymuje się co najmniej 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Spełnienie innych warunków, od których zależy przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury, nie było zaś sporne, ponieważ J.
S. z dniem 10 czerwca 2015r. ukończył 60 lat, posiada 25 letni okres składkowy i nieskładkowy i nie jest członkiem OFE. Organ rentowy uwzględnił pracę J. S. w warunkach szczególnych w okresie od 1 października 1992r. do 31 grudnia 1998r. w łącznym wymiarze 4 lat, 8 miesięcy i 1 dnia. Nie został zaś uwzględniony okres od dnia 18 maja 1976r. do dnia 30 września 1992r., choć ubezpieczony wskazywał, że w tym czasie pracował jako operator żurawia samojezdnego i przedstawił świadectwo pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy odmawiając zaliczenia tego okresu powołał się na rozbieżności co do stanowiska pracy ubezpieczonego w w/w okresie istniejące w świadectwie pracy z dnia 31 stycznia 1999r., gdzie wskazano stanowisko operator żurawi samojezdnych kołowych oraz w świadectwie pracy w warunkach szczególnych z dnia 16 czerwca 1999r., gdzie podano stanowisko kierowca samochodu ciężarowego – operator dźwigu.
W takiej sytuacji Sąd prowadził więc postępowanie, dopuszczając dowody zaoferowane przez strony, aby ustalić, czy faktycznie w w/w spornym okresie J. S. pracował w warunkach szczególnych. Przesłuchani w sprawie świadkowie J. O., Z. S. i G. J., którzy pracowali wraz z ubezpieczonym, potwierdzili zgodnie jego pracę w charakterze operatora żurawi samojezdnych wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ich zeznania w tym zakresie były spójne, podobnie jak dokumenty zgromadzone w aktach osobowych J. S., obejmujące okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) oraz w Przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o.
Z dokumentów wynika, że J. S. przez krótki czas po podjęciu zatrudnienia, tj. od 22 października 1973r. do 17 maja 1976r., pracował na różnych stanowiskach, na których praca nie była wykonywana w warunkach szczególnych (m.in. jako monter, kierowca samochodów dostawczych poniżej 3,5 t czy operator wózka widłowego spalinowego), a od 18 maja 1976r. powierzono mu stanowisko operatora żurawi samojezdnych, nazywane też stanowiskiem maszynisty żurawi samojezdnych, które zajmował aż do daty ustania zatrudnienia w (...) sp. z o.o., tj. do 28 lutego 1999r.
Świadkowie przez większość w/w okresu pracowali w tym zakładzie co ubezpieczony i potwierdzili to, co wskazują dokumenty. Wynika z nich również, że J. S. podnosił swe kwalifikacje i był uprawniony, by obsługiwać ciążki sprzęt budowlany, w tym żurawie. W związku z tym nie może być wątpliwości, co do tego, jakie prace i w jakim charakterze realizował w spornym okresie, ale i w tym, który organ rentowy zaliczył jako okres pracy w warunkach szczególnych. Zdaniem Sądu, zasadne było stanowisko pełnomocnika ubezpieczonego zarzucające organowi rentowemu niekonsekwencję wyrażającą się w uwzględnieniu jednego z dwóch okresów, które świadectwami zostały potwierdzone jako okresy pracy w warunkach szczególnych, w sytuacji, gdy nie było podstaw do takiego różnicowania.
W istocie bowiem, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, J. S. od 18 maja 1976r. aż do 28 lutego 1999r. pracował w takim samym charakterze, jego praca niczym się nie różniła i była wykonywana w takich samych warunkach. Potwierdzili to zresztą świadkowie, którzy na przestrzeni tego długiego okresu mieli możliwość obserwowania pracy J. S.. Tymczasem organ rentowy nie wiadomo z jakich powodów uwzględnił krótszy okres zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. odmawiając uwzględnienia znacznie dłuższego, bo ponad 15 letniego, okresu pracy w Przedsiębiorstwie (...) (potem Przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o.).
Wprawdzie dla uzasadnienia swego stanowiska powołał się na rozbieżności stanowisk pracy J. S. w świadectwie pracy z dnia 31 stycznia 1999r. i w świadectwie pracy w warunkach szczególnych z dnia 16 czerwca 1999r. Jak słusznie zauważyła pełnomocnik ubezpieczonego, taka rozbieżność występowała również w dokumentach potwierdzających zatrudnienie i pracę w warunkach szczególnych w (...) sp. z o.o. W świadectwie pracy z dnia 27 lutego 1999r. pracodawca wskazał stanowisko operator dźwigu samochodowego, a w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych stanowisko kierowcy samochodu ciężarowego.
Mimo to organ rentowy dokumentów za okres pracy w (...) sp. z o.o. nie zakwestionował, zrobił to zaś w odniesieniu do dokumentów dotyczących zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy w okresie od 18 maja 1976r. do 30 września 1992r. W tym więc zakresie stanowisko strony odwołującej o niekonsekwencji argumentacji Zakładu, było trafne. Trafnie strona odwołująca podnosiła również, że J. S. zarówno w okresie uwzględnionym przez organ rentowy, jak i w tym, który został zakwestionowany, wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Nie była to praca kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 t, ale praca, o której mowa w poz. 3, działu V, wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego.
Tenże dział „W budownictwie” w pkt 3 wymienia prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych, a takimi maszynami budowlanymi z całą pewnością są żurawie samojezdne, których operatorem (maszynistą) był J. S.. Nadto Zarządzenie Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładzie pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty (Dz.
Urz. MB z dnia 6 grudnia 1983r.) wymienia w załączniku nr 1 w dziale V „W budownictwie” pod poz. 3 pkt 4 prace maszynistów żurawi samojezdnych kołowych i gąsienicowych, czyli takie, jakie w okresie od 18 maja 1976r. do 31 grudnia 1998r. wykonywał J. S.. Wobec powyższego zasadne było odwołanie J. S., który spełnił wszystkie konieczne warunki, by uzyskać wcześniejszą emeryturę, w tym udokumentował ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Odnosząc się do terminu, od jakiego Sąd uznał za możliwe przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury, wskazać należy na treść art. 129 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Ogólną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest więc, że świadczenia wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury (tj. spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. W przedmiotowej sprawie J. S. złożył wniosek w dniu 1 lipca 2015r., ale jego pełnomocnik wnioskowała o przyznanie emerytury od 10 czerwca 2015r. Zdaniem Sądu, orzeczenie zgodnie z takim wnioskiem nie było możliwe. Choć J. S. 10 czerwca 2015r. spełnił wszystkie warunki, by uzyskać świadczenie, to wniosek złożył dopiero w dniu 1 lipca 2015r. i od tego dnia – zgodnie z art. 129 ustawy – Sąd przyznał emeryturę zmieniając decyzję na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Jednocześnie, zgodnie z art. 477 14 § 1 k.p.c., w pozostałym zakresie odwołanie podlegało oddaleniu.
Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013r., poz. 490 – tekst jedn.) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz J. S. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wskazana kwota wynika z brzmienia w/w rozporządzenia obowiązującego od daty 1 sierpnia 2015r., odwołanie wpłynęło bowiem po tej dacie.
W związku z tym zastosowanie znajduje § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zmieniony przez rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2015r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.
U. 2015r., poz. 1078), które w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego wprowadziło stawkę minimalną wynoszącą 180 zł. ZARZĄDZENIE (...)