Court dismisses appeal and remands case for retrial due to failure to examine statute of limitations and set-off defenses.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court dismissed the appeal against the district court's judgment, ruling that the first instance failed to address the defendant's statutory defense of limitation and set-off. The defendant argued the claim was time-barred under the Civil Code and sought to offset the debt via insurance, but these defenses were only raised during the appeal. Consequently, the court ordered the case remanded to the district court for a new trial to properly evaluate these procedural and substantive issues.
Legislator headnote
AI generatedArt. 381 k.p.c.; Art. 499 k.c.: When a defense of limitation of action or set-off is raised for the first time in an appeal, the first-instance judgment must be set aside and the case remanded for retrial to allow the court to examine the validity of these defenses.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ca 239/16
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2016r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Aleksandra Żurawska Protokolant Bogusława Mierzwa po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa (...) w G. przeciwko C. L. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt I C 2393/15 uchyla zaskarżony wyrok w pkt I i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania. Sygn. akt II Ca 239/16
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 stycznia 2016 r., Sąd Rejonowy w pkt I utrzymał w całości w mocy wyrok zaoczny Sądu Rejonowego z dnia 21 lipca 2015 r., wydany w sprawie o sygn. IX C 1724/14, zaś w pkt II dokonał sprostowania w wskazanym pkt I ww. wyroku, poprzez wpisanie „06 lutego 2014r.,” w miejsce: „06 lutego 25014r.”. W apelacji od powyższego wyroku, pozwany wnosząc o jego zmianę i oddalenie powództwa, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zaskarżając go w całości podniósł zarzut przedawnienia oraz zarzut potrącenia roszczenia z tytułu ubezpieczenia umowy pożyczki.
Sąd Okręgowy zważył: Apelacja podlegała uwzględnieniu wobec nierozpoznania przez Sąd Rejonowy istoty sprawy. Zauważyć bowiem należy, że we wniesionym środku zaskarżenia pozwany podniósł zarzut potrącenia swojej wierzytelności z dochodzonym przez stronę powodową roszczeniem, który ma wynikać z tytułu umowy ubezpieczenia kredytu. Zgodnie z art. 499 kc, potrącenie następuje przez jednostronną czynność prawną jednego z wzajemnych wierzycieli, a jej skutkiem jest wygaśnięcie wierzytelności obu stron do wysokości wierzytelności niższej, z chwilą kiedy potrącenie stało się możliwe.
Odróżnić przy tym należy czynność prawną potrącenia, czyli zdarzenia regulowanego prawem materialnym od zarzutu powołanego przez stronę w procesie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, gdy toczy się postępowanie sądowe o określoną wierzytelność, nie jest wykluczonym jej skuteczne potrącenie w jakiejkolwiek jego fazie. Zatem, gdy materialnoprawny skutek potrącenia / a więc złożenie stosownego oświadczenia / nastąpi po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji, lecz jeszcze przed jego uprawomocnieniem, zarzut procesowy potrącenia nie jest oparty na okolicznościach i dowodach, które strona mogła powołać na wcześniejszym etapie postępowania, a więc nie może znaleźć zastosowania art. 381 kpc / zob. wyrok SN z 9 października 2003 r., V CK 319/02, wyd./el.
Lex nr 82267 /. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdzie pozwany dopiero wraz z wniesioną apelacją przedłożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności / k. 128 /. Gdy w tym zakresie, ze względu na czas dokonania tej czynności, Sąd Rejonowy nie dokonał żadnych ustaleń, koniecznym było uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie za powyższym rozstrzygnięciem przemawiało również podniesienie przez skarżącego w apelacji zarzutu przedawnienia, który podobnie nie był poddawany ocenie w toku postępowania pierwszoinstancyjnego.
Zdaniem pozwanego, skoro wypowiedzenie kredytu nastąpiło z dniem 21 kwietnia 2009 r., nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu miało miejsce 21 października 2010 roku, a strona powodowa nabyła wierzytelność we wrześniu 2013 roku, zaś pozew wniosła dopiero pod koniec stycznia 2014 r., to nastąpiło to upływie terminu przedawnienia określonego w art. 118 kc. Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy oraz ten zaoferowany przez strony postępowania, zobowiązany będzie do poczynienia ustaleń we wskazanych wyżej kierunkach.
W szczególności i w pierwszej kolejności ustali, czy skutecznie podniesiony został przez pozwanego zarzut przedawnienia, a dopiero w razie negatywnej oceny w tym zakresie, oceni skuteczność podniesionego zarzutu potrącenia. Odnosząc się zatem do wszystkich okoliczności podniesionych w apelacji oraz odpowiedzi na apelację, Sąd pierwszej instancji ustali, czy pozwanemu przysługuje wymagalna wierzytelność w stosunku do powoda / oraz w jakiej wysokości / nadająca się do potrącenia. Dopiero po przeprowadzeniu tych czynności możliwym będzie wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 kpc, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego sporządzone zostało w myśl treści art. 503 13 § 2 kpc, zgodnie z którym powinno ono zawierać jedynie, w sytuacji braku przeprowadzenia przez sąd drugiej instancji postępowania dowodowego, wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.